თინეიჯერმა გოგონამ ჯარისკაცის ჩაფხუტში "მშვიდობის ბაღი" გააშენა
თინეიჯერმა გოგონამ ჯარისკაცის ჩაფხუტში "მშვიდობის ბაღი" გააშენა
15-02-2016
"ერთ-ერთი საინტერესო კომპოზიცია გავაკეთე ჯარისკაცის ჩაფხუტში, რომელიც 2008 წლის აგვისტოს ომში ეხურა ჯარისკაცს. ის ოკუპანტებს გადაურჩა... სიმბოლურია, რომ ჯარისკაცის ჩაფხუტში ყვავილების პატარა ბაღი გავაშენე, ეს ჩემთვის მშვიდობას, ახალ და ბედნიერ სიცოცხლეს ნიშნავს"

ზამთარში ყვავილების სამ­ყა­როში მოხვედრა არც ისე ადვილია, თუმცა, ამ სუსხში მაინც აღმოვაჩინე­ თბილის­ური­ სამოთხე. 18 წლის ანი ციციშვილს ავჭალაში ულამაზესი ორანჟერეა აქვს. იქაურობას 100-ზე­ მეტი სახეობის ეგზოტიკური მცენარე ამშვენებს. აგრარული უნივერსიტეტის პირველი კურსის სტუდენტი მცენარეების გარდა, თუთიყუშებს - მრავალფერ ლორიკეტებსა და თევზებსაც უვლის.

ანი ციციშვილი: - ყველაფერი გვიმრების მოვლით დაიწყო. ჯერ ერთი სახეობა მქონდა, მერე ნელ-ნელა გავამრავ­ლე... ახლა გვიმრის 22 სახეობა მაქვს.
თავიდან მხოლოდ ის მცენარეები მომ­წონდა, რომელთაც ფერადი ყვავილები­ არ აქვთ, მაგრამ მერე გამრავალფეროვ­ნება გადავწყვიტე. ახლა ძირითადად, ტროპიკული მცენარეები მაქვს. მაგალითად, სპატიფილუმი, ორქიდეები, ანთურიუმები,­ აფელანდრა, მწერიჭამია დიონეა მუსციპულა,­ გვიმრებიც, ასევე, ხრიზალიდოკარპუსი,­ კოდიუმი, მონსტერა, ფილოდენდრონები.

- როგორ უვლი მათ?
- მცენარეს ყოველდღიური მოვლა სჭირდ­ება. ვაკონტროლებ ტემპერატურასა და ჰაერის ტენიანობას. ტენიანობა 70%-ზე ნაკლები არ უნდა იყოს, იდეალური კი 90%-ია. თუ ტენიანობა იკლებს, გამათბობელთან სველ ნაჭერს ვდებ - აორთქლებული წყალი ტენიანობას აბალანსებს.

ოკეანის თევზებისთვის აუზის გაკეთებას ვაპირებ. ამის შემდეგ ტენიანობის კლებასთან ბრძოლა აღარ დამჭირდება, ამ პატარა ეკოსისტემაში კლიმატი ბუნებრივად შეიქმნება.

- სასუქს ან რამე განსაკუთრებულ მინერა­ლებს იყენებ?

- მცენარეებისთვის ყველაზე სასარგებლო აკვარიუმის წყალია, რომელშიც თევზები ცხოვრობენ. ყველაზე დიდი პრობლემა კი ფრთათეთრაა - პატარა თეთრი მწერი. მასთან გამკლავება რთულია.

ყვავილების კომპოზიცია

- ყვავილოვანი მცენარეებიც გაქვს...

- მაქვს ანთურიები, რომლებიც თითქმის მთელი წლის განმავლ­ობაში ყვავილობს, მხოლოდ სამ თვეს "ისვენებს". ორქიდეა კი, თუ დიდი ყვავილი გამოიღო, მას რვა თვეს ინარჩუნებს. გუსმანია ორ წელიწადს ყვავილობს, როცა ყვავილი­ გაუხმება, შვილებს ამოიყრის, თვითონ კი კვდება; მერე ეს ახალი გუსმანია სხვა ქოთანში უნდა გად­არგო და ისევ ახალი სიცოცხლის ციკლი იწყება.

- ლამაზი ორქიდეები გაქვს...
- ორქიდეა მიწაში არ ირგვება. ის ან ხავსში, ან ხის ქერქში უნდა დარგოთ. მე ხავსში მაქვს. ის ბუნებაში ხეებზე იზრდება და ფესვები გარეთ აქვს გადმოკიდებული.

- ვხედავ, პატარა ორქიდეებიც გაქვს...
- კვირტი რომ გაიზრდება, ირგვლივ ხავსს ვუფენ; იმ ხავსში ფესვებს რომ გაიდგამს, ხავსთან ერთად ვიღებ და ვდებ ხის ქერქში. კარგად დაფესვიანებას ექვსი­ თვე სჭირდება.

- იელის რამდენიმე სახეობა გქონია...
- იელი მიწაში ირგვება; ზოგიერთი­ ჯიში ყინვასაც უძლებს. ყვავის წელიწადში ორჯერ. სასუქი კი საჭიროა მისი აქტიური­ ზრდის პერიოდში.

- ჯუჯა ბროწეულიც გქონია...
- ჯუჯა ბროწეულის, ბონსაის, ფორმა თავად გამომყავს - თუ რომელიმე ტოტი სხვა მიმართულებით მინდა განვითარდეს, ტოტებს ერთმანეთს ვაბამ. მოგეხსენებათ, მცენარე სინათლისკენ მიილტვის და მეც სინათლისკენ ვაბრუნებ.

"ეს ჯუჯა ბროწეული ჯერ ორი წლის არის მაგრამ, პატარა ნაყოფი უკვე აქვს"

ეს ბონსაი ჯერ ორი წლისაა, მაგრამ ერთი პატარა ნაყოფი უკვე აქვს. აუცილებელია წელიწადში ერთხელ ფესვის მესამედის შეჭრა. ახალი მიწაც უნდა დაემატოს, რადგან ის ადვილად
იფიტება. ხშირად­ სჭირდება მორწყვა, განსაკუთრებით - ზაფხ­ულში. მაქვს ჰიბისკუსიც, იგივე ჩინური ვარდი, თუმცა, ახლა ყვავილობა დასრულებული აქვს.

- ახალი მცენარის ნათესებიც გაქვს?
- დიახ, ახლა ველოდები, ამარანტი როდის ამოვა და გაიზრდება. ამ მცენარეს რუსეთში, პეტრე პირველის მეფობამდე, საჭმელად იყენებდნენ. ძალიან სასარგებლოა - 20 აუცილებელი ამინომჟავიდან 18-ს შეიცავს.
ამარანტი 3-4 მეტრამდე იზრდება, აქვს პატარა, შავი მარცვლები და ერთ კვირაში ამოდის. ძველად მის შავ მარცვლებს ფქვავდნენ და პურს აცხობდნენ. ახლა მას ცხოველების გამოსაკვებად იყენებენ.

მაქვს მწერიჭამია, რომელიც ჯერ პატარაა, მაგრამ მწერებს უკვე იჭერს. მას განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, თუმცა­, აუცილებელია, ყველა მცენარის ქოთანში­ ნახშირი მოათავსოთ - ის ზედმეტ წყალს იღებს და სასარგებლოა მცენარისთვის. კაქტუსებიც მაქვს. აკვარიუმებში ვაკეთებ­ სხვადასხვა კომპოზიციას, ერთ-ერთი საინტერესო კომბინაცია კი ჯარისკაცის ჩაფხუტში მაქვს გაკეთებული. ეს ჩაფხუტი 2008 წლის აგვისტოს ომში ეხურა ჯარისკაცს, რომელიც ოკუპანტებს გადაურჩა. სიმბოლურია, რომ ჯარისკაცის ჩაფხუტში ყვავილების პატარა ბაღი გავაშენე, ეს ჩემთვის მშვიდობას, ახალ და ბედნიერ სიცოცხლეს ნიშნავს.


ეკა გადახაბაძე
სხვა სიახლეები
"მცენარეების დარგვისას აუცილებლად გაითვალისწინეთ, მზე რომელ მხარეს უყურებს ეზოს უფრო დიდხანს, ქარი საიდან უბერავს. ყველა ყვავილი ერთნაირად ვერ უძლებს მზეს"
დაწვრილებით...
PRIME
"ჩხირკედელაობა მეხერხება. შარშან 1 ჰა-ზე კარტოფილის ხელით დათესვას ორი კვირა მოვანდომეთ, ძალიან გაგვიჭირდა. შრომა ცოტათი რომ შემემსუბუქებინა, ვიფიქრე, იქნებ კარტოფილის სათესი ტრაქტორი შევქმნა-მეთქი... წლეულს ამ საქმეს ერთი დღე მოვანდომეთ"
დაწვრილებით...
PRIME
"ამ მთაზე ტრაქტორი ვერ ადის, ხელით გადავაბრუნე, ეს იმას ნიშნავს, რომ ბარისპირით მიწა უნდა ამოიღო, გადააბრუნო და ისე დააწვინო. Mმერე მეორედ უნდა მიუბრუნდე ამ საქმეს"

"ჩემი სახლის მოპირდაპირედ, მთის ფერდობზე, მიწა საკუთარი ხელით გამოვჭერი, მოვასწორე და ბოსელი ჩავდგი. ახლა ვხუმრობ ხოლმე, - ძროხები "კურორტზე" მყავს დასასვენებლად და იმიტომ იწველებიან კარგად-მეთქი. ჩემი დაზრდილი ხბოების ხორცს როგორ შევჭამთ, ამიტომ ვყიდით..."
დაწვრილებით...
PRIME
"არსებობს ყველი, რომელსაც ნაკლებად იცნობს ჩვენი საზოგადოება. მაგალითად, ნარჩვი, რომელსაც სოფელ ლახამულაში ირა ანსიანი ამზადებს, აკეთებს ქერქიან ყველსაც, რომლის დამზადების კულტურა ოდითგანვე გვქონდა"

ქართველი "ჩისმეიკერი" გვირჩევს, არაკეთილსინდისიერ მეწარმეს ომი გამოვუცხადოთ...
დაწვრილებით...
"ლოკოკინა გლერძის ფესვებში ბუდობს და როცა ლოკოკინებს ჩიჩქნიან, ფესვებს ისე უშიშვლებენ, რომ მცენარე ხმება. ხანდახან სულაც გადაწვავენ, ლოკოკინები რომ ამოიღონ. არადა, გლერძის ეს ჯიში ქართულია, ენდემური, და მისი გადაშენება არ შეიძლება"
დაწვრილებით...
"ბონსაი არ არის გენეტიკურად ჯუჯა მცენარე და ლამაზ ჯუჯა ხედ თავისთავად არ იზრდება"

"ნერგს თავიდან ხელში რომ იღებ, გკარნახობს, რა გააკეთო, რომელი ტოტი გასხლა, ოღონდ, ვინც ბონსაი არ იცის, ვერაფერს მიხვდება"
დაწვრილებით...
"დღეს რამდენიმე რაიონში, მათ შორის - ხარაგაულში აბრეშუმის წარმოება ფეხს იდგამს. აქ და სხვაგანაც შეიქმნა კოოპერატივები, რომლებმაც პარკის გასაყიდად ბაზრები თვითონ მოძებნეს"
დაწვრილებით...
"ბუნებაც კარგი გვაქვს, წყალიც, დამსვენებელიც ბევრი ჩამოდის. მთავარია, საქმე იყოს, რომ მოსახლეობამ სოფელი არ დატოვოს"
დაწვრილებით...
"ვინც ამ ინტერვიუს წაიკითხავს, იტყვის, ჯაჯანიძე სოფლელია და სოფლელად დარჩა, წავიდეს სოფელში და იქ დაბაროსო. რაც უნდა თქვან, ამ ქალაქში დავრჩები და კიტრს და პომიდორს მოვიყვან"

"ესენი ყველანი ადამიანები არიან, ვეფერები და ვესაუბრები"
დაწვრილებით...
კრეფა საადრეო ატმით დავიწყეთ, რომელსაც გურჯაანში საკონსერვო საადრეოს, ანუ პირველის პირველს ვეძახით, ამჟამად კრიმჩატი იკრიფება; ამას მოჰყვება ელბერტა (კოლექტიურა)…რომელსაც საუკეთესო გემო და მოყვითალო რბილობი აქვს. ატმის კრეფის სეზონი დაახლოებით ერთი კვირით ადრე დაიწყო. წლეულს ატმის საადრეო ჯიშები ივნისის პირველივე კვირას დამწიფდა
დაწვრილებით...
გამჭოლი ბინა დოლიძეზე. გარემონტებული
იყიდება კეთილმოწყობილი, კაპიტალური ორ სართულიანი
ქირავდება ბინა, ბინაშია ყველაფერი, პირველადი
მასალების გადაბეჭდვა/რეპროდუცირება აკრძალულია, იხილეთ მასალის გამოყენების პირობები