თინეიჯერმა გოგონამ ჯარისკაცის ჩაფხუტში "მშვიდობის ბაღი" გააშენა
თინეიჯერმა გოგონამ ჯარისკაცის ჩაფხუტში "მშვიდობის ბაღი" გააშენა
15-02-2016
"ერთ-ერთი საინტერესო კომპოზიცია გავაკეთე ჯარისკაცის ჩაფხუტში, რომელიც 2008 წლის აგვისტოს ომში ეხურა ჯარისკაცს. ის ოკუპანტებს გადაურჩა... სიმბოლურია, რომ ჯარისკაცის ჩაფხუტში ყვავილების პატარა ბაღი გავაშენე, ეს ჩემთვის მშვიდობას, ახალ და ბედნიერ სიცოცხლეს ნიშნავს"

ზამთარში ყვავილების სამ­ყა­როში მოხვედრა არც ისე ადვილია, თუმცა, ამ სუსხში მაინც აღმოვაჩინე­ თბილის­ური­ სამოთხე. 18 წლის ანი ციციშვილს ავჭალაში ულამაზესი ორანჟერეა აქვს. იქაურობას 100-ზე­ მეტი სახეობის ეგზოტიკური მცენარე ამშვენებს. აგრარული უნივერსიტეტის პირველი კურსის სტუდენტი მცენარეების გარდა, თუთიყუშებს - მრავალფერ ლორიკეტებსა და თევზებსაც უვლის.

ანი ციციშვილი: - ყველაფერი გვიმრების მოვლით დაიწყო. ჯერ ერთი სახეობა მქონდა, მერე ნელ-ნელა გავამრავ­ლე... ახლა გვიმრის 22 სახეობა მაქვს.
თავიდან მხოლოდ ის მცენარეები მომ­წონდა, რომელთაც ფერადი ყვავილები­ არ აქვთ, მაგრამ მერე გამრავალფეროვ­ნება გადავწყვიტე. ახლა ძირითადად, ტროპიკული მცენარეები მაქვს. მაგალითად, სპატიფილუმი, ორქიდეები, ანთურიუმები,­ აფელანდრა, მწერიჭამია დიონეა მუსციპულა,­ გვიმრებიც, ასევე, ხრიზალიდოკარპუსი,­ კოდიუმი, მონსტერა, ფილოდენდრონები.

- როგორ უვლი მათ?
- მცენარეს ყოველდღიური მოვლა სჭირდ­ება. ვაკონტროლებ ტემპერატურასა და ჰაერის ტენიანობას. ტენიანობა 70%-ზე ნაკლები არ უნდა იყოს, იდეალური კი 90%-ია. თუ ტენიანობა იკლებს, გამათბობელთან სველ ნაჭერს ვდებ - აორთქლებული წყალი ტენიანობას აბალანსებს.

ოკეანის თევზებისთვის აუზის გაკეთებას ვაპირებ. ამის შემდეგ ტენიანობის კლებასთან ბრძოლა აღარ დამჭირდება, ამ პატარა ეკოსისტემაში კლიმატი ბუნებრივად შეიქმნება.

- სასუქს ან რამე განსაკუთრებულ მინერა­ლებს იყენებ?

- მცენარეებისთვის ყველაზე სასარგებლო აკვარიუმის წყალია, რომელშიც თევზები ცხოვრობენ. ყველაზე დიდი პრობლემა კი ფრთათეთრაა - პატარა თეთრი მწერი. მასთან გამკლავება რთულია.

ყვავილების კომპოზიცია

- ყვავილოვანი მცენარეებიც გაქვს...

- მაქვს ანთურიები, რომლებიც თითქმის მთელი წლის განმავლ­ობაში ყვავილობს, მხოლოდ სამ თვეს "ისვენებს". ორქიდეა კი, თუ დიდი ყვავილი გამოიღო, მას რვა თვეს ინარჩუნებს. გუსმანია ორ წელიწადს ყვავილობს, როცა ყვავილი­ გაუხმება, შვილებს ამოიყრის, თვითონ კი კვდება; მერე ეს ახალი გუსმანია სხვა ქოთანში უნდა გად­არგო და ისევ ახალი სიცოცხლის ციკლი იწყება.

- ლამაზი ორქიდეები გაქვს...
- ორქიდეა მიწაში არ ირგვება. ის ან ხავსში, ან ხის ქერქში უნდა დარგოთ. მე ხავსში მაქვს. ის ბუნებაში ხეებზე იზრდება და ფესვები გარეთ აქვს გადმოკიდებული.

- ვხედავ, პატარა ორქიდეებიც გაქვს...
- კვირტი რომ გაიზრდება, ირგვლივ ხავსს ვუფენ; იმ ხავსში ფესვებს რომ გაიდგამს, ხავსთან ერთად ვიღებ და ვდებ ხის ქერქში. კარგად დაფესვიანებას ექვსი­ თვე სჭირდება.

- იელის რამდენიმე სახეობა გქონია...
- იელი მიწაში ირგვება; ზოგიერთი­ ჯიში ყინვასაც უძლებს. ყვავის წელიწადში ორჯერ. სასუქი კი საჭიროა მისი აქტიური­ ზრდის პერიოდში.

- ჯუჯა ბროწეულიც გქონია...
- ჯუჯა ბროწეულის, ბონსაის, ფორმა თავად გამომყავს - თუ რომელიმე ტოტი სხვა მიმართულებით მინდა განვითარდეს, ტოტებს ერთმანეთს ვაბამ. მოგეხსენებათ, მცენარე სინათლისკენ მიილტვის და მეც სინათლისკენ ვაბრუნებ.

"ეს ჯუჯა ბროწეული ჯერ ორი წლის არის მაგრამ, პატარა ნაყოფი უკვე აქვს"

ეს ბონსაი ჯერ ორი წლისაა, მაგრამ ერთი პატარა ნაყოფი უკვე აქვს. აუცილებელია წელიწადში ერთხელ ფესვის მესამედის შეჭრა. ახალი მიწაც უნდა დაემატოს, რადგან ის ადვილად
იფიტება. ხშირად­ სჭირდება მორწყვა, განსაკუთრებით - ზაფხ­ულში. მაქვს ჰიბისკუსიც, იგივე ჩინური ვარდი, თუმცა, ახლა ყვავილობა დასრულებული აქვს.

- ახალი მცენარის ნათესებიც გაქვს?
- დიახ, ახლა ველოდები, ამარანტი როდის ამოვა და გაიზრდება. ამ მცენარეს რუსეთში, პეტრე პირველის მეფობამდე, საჭმელად იყენებდნენ. ძალიან სასარგებლოა - 20 აუცილებელი ამინომჟავიდან 18-ს შეიცავს.
ამარანტი 3-4 მეტრამდე იზრდება, აქვს პატარა, შავი მარცვლები და ერთ კვირაში ამოდის. ძველად მის შავ მარცვლებს ფქვავდნენ და პურს აცხობდნენ. ახლა მას ცხოველების გამოსაკვებად იყენებენ.

მაქვს მწერიჭამია, რომელიც ჯერ პატარაა, მაგრამ მწერებს უკვე იჭერს. მას განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება, თუმცა­, აუცილებელია, ყველა მცენარის ქოთანში­ ნახშირი მოათავსოთ - ის ზედმეტ წყალს იღებს და სასარგებლოა მცენარისთვის. კაქტუსებიც მაქვს. აკვარიუმებში ვაკეთებ­ სხვადასხვა კომპოზიციას, ერთ-ერთი საინტერესო კომბინაცია კი ჯარისკაცის ჩაფხუტში მაქვს გაკეთებული. ეს ჩაფხუტი 2008 წლის აგვისტოს ომში ეხურა ჯარისკაცს, რომელიც ოკუპანტებს გადაურჩა. სიმბოლურია, რომ ჯარისკაცის ჩაფხუტში ყვავილების პატარა ბაღი გავაშენე, ეს ჩემთვის მშვიდობას, ახალ და ბედნიერ სიცოცხლეს ნიშნავს.


ეკა გადახაბაძე
სხვა სიახლეები
2008 წელს, ომი რომ დაიწყო, ხორბალს ვმკიდით. ბაღიდან 2 კილომეტრში საზღვარია. თუმცა, ვფიქრობ, რომ სწორედ აქ ბაღების გაშენება მოგვცემს საშუალებას, ოსებსა და აფხაზებს ვანახოთ, რომ ჩვენ ევროპელი საზოგადოება ვართ, ვვითარდებით და ისინი ისევ ჩვენ გვერდით უნდა იყვნენ...
დაწვრილებით...
"ჩემს თუთიყუშებს შორის ყველაზე იშვიათი სახეობაა ეკლექტუსი. 1 წყვილი მყავს (ლურჯ-წითელი). როგორც ვიცი, ამ სახეობის თუთიყუშები საქართველოში მხოლოდ მე და ბიძინა ივანიშვილს გვყავს"

"ამ ლამაზი ფრინველების სელექცია, ათას საიდუმლოებას და სირთულეს უკავშირდება. მაგალითად, ყვითელი და ცისფერი ერთად რომ არიან გალიაში, მათ აუცილებლად სალათისფერი ბარტყი ეყოლებათ"
დაწვრილებით...
"ტყეში სოკოს მცოდნე ადამიანის გარეშე წასვლა თვითმკვლელობაა"
დაწვრილებით...
ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტები ჩვეულებრივზე ძვირია.
დაწვრილებით...
"გაზაფხულზე, როცა საკუთარი თვალით ხედავ, როგორ ამოდის შენი დარგული მცენარე, უგუნებობა ისე მიდის, წამალი არც გჭირდება. საოცრად ბედნიერი და სიცოცხლის მადლიერი ხარ"

"სახლის ღობე ჩემი სიამაყეა. ბუნებამ ქვა და ხე, როგორი სახითაც მოგვცა, ზუსტად ისეთი მინდოდა გამომეყენებინა. საბოლოოდ, მგონი, მართლაც ლამაზი ღობე გამოვიდა"
დაწვრილებით...
პეპელა ბუნების უჩვეულო ქმნილებაა.
დაწვრილებით...
"საქართველოს შეუძლია, ყოველწლიურად 10-20 მილიონი ნერგი გაყიდოს ევროპაში და შემოსავალი ბევრად მეტი ექნება, ვიდრე ღვინისგან აქვს"
დაწვრილებით...
პროფესიით არქიტექტორმა ლევან ცაგურიამ შვიდი წლის წინ ოჯახთან ერთად დედაქალაქიდან სოფელში წასვლის გადაწყვეტილება მიიღო და მისი ფერმერული საქმიანობაც აქედან დაიწყო. შალაურის ბუნებამ, სიმშვიდემ და ქალაქის ხმაურისგან შორს ყოფნამ იმდენად მოხიბლა, რომ უკან დაბრუნებაზე აღარც უფიქრია.
დაწვრილებით...
"გამორჩეულად მიზიდავს ვარდები და მინდა, ეზოში მსოფლიოში ცნობილი სელექციონერების ვარდები მქონდეს, ამიტომ,
ვცდილობ, რასაც შევწვდები, გამორჩეულად ლამაზი ვარდები მოვაშენო"
დაწვრილებით...
"დღეს ამ სანაშენეში დაახლოებით 80 000 წიწილაა"

"ბროილერი, რომელიც 6 კილოგრამს იწონის, ისე ვაშიმშილეთ, რომ 3 კილოგრამამდე მივიყვანეთ, მერე ყელტიტველასთან შევაჯვარეთ. საბოლოოდ მივიღეთ ახალი ადგილობრივი ჯიში, რომელიც 2,5 კილოგრამს იწონის და საუკეთესო კვერცხისმდებელიცაა"
დაწვრილებით...
იყიდეთ საუკეთესო ბინა ძველი იპიდრომის
სასტუმრო "ელიტ ლუქსი " გთავაზობთ
ბორჯომის ცენტრში, ფალიაშვილის N.4-ში იყიდება
იყიდება 53 კვ.მ. 2,5-ოთახიანი კუთხის
მასალების გადაბეჭდვა/რეპროდუცირება აკრძალულია, იხილეთ მასალის გამოყენების პირობები