წელს "კვირის პალიტრა" მკითხველს სთავაზობს საბერძნეთიდან სამების საკათედრო ტაძარში ჩამობრძანებულ კიკოსის ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედ ხატს. სანთლები კი ისევ წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერში ჩამოიქნა, იმ სახლში სადაც ადრე ჩვენი კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია II ცხოვრობდა.

საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესიამ 1985 წლის ლაზარეს შაბათს, მრავალი საუკუნეების შემდეგ, პირველად იზეიმა ქართული ენის დღესასწაული - ქებაი და დიდებაი ქართულისა ენისაი.

ერთმა ახალგაზრდა ბერმა მამა გაბრიელს (ურგებაძე) ჰკითხა, - მარხვა რა არისო. მამა გაბრიელმა მას თავისი დაფარული ცოდვები გამოუცხადა. ატირდა დიდი მოძღვრისა და საკუთარი სინდისისგან მხილებული ბერი, - "მოდი, ახლა პური ვჭამოთო", - შესთავაზა მამა გაბრიელმა. "რას ამბობ, მამაო, - ამოიკვნესა ბერმა, - სადღა მაქვს ჭამის თავიო". "აი, ეგ არის მარხვაო", - მიუგო ბერმა.

მასთან უზომო ვალში ვართ ივერიელნი, რომელიც მხოლოდ მისნაირი წმინდა ღვთისმოშიში ცხოვრებით შეგვიძლია გადავიხადოთ. ვულოცავთ ჩვენს მკითხველს წმინდა დღესასწაულს და ძღვნად ვთავაზობთ ამბებს იმ ქართველი დედაკაცებისა, რომლებიც წმინდა ნინოს მაგალითით და თავიანთი არსებობით მხნეობას მატებდნენ ქართველი მამაკაცის წუთისოფელს.

თითქმის ოცი საუკუნის წინ, ისრაელში, მდინარე იორდანეს ნაპირთან უდიდესი მისტიკური საიდუმლო აღესრულა. უფალი ჩვენი იესო ქრისტე, თავის წინამორბედთან, იოანესთან მივიდა, რომელიც იუდეველებს მდინარე იორდანეში ნათელს სცემდა სინანულის ნათლისღებით (მას მხოლოდ განსაწმენდი მნიშვნელობა ჰქონდა და არა მაცხოვნებელი დატვირთვა).

შობა-ახალ წლის დღესასწაულთა შესახებ განვმარტავთ, რომ: შობა უდიდესი საეკლესიო დღესასწაულია და სულიერი ღირებულების მქონე, მეორე კი საერო დღესასწაულია და, შესაბამისად, ყოფით სფეროს განეკუთვნება. სწორედ ამ ნიშნითაა მათ შორის არსებითი სხვაობა.

7 იანვარს (ძველი სტილით - 25 დეკემბერს) მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს თორმეტ საუფლო ქრისტიანულ დღესასწაულთაგან ერთ-ერთს - ხორციელად შობას უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი.

ალავერდის სამონასტრო კომპლექსში არქეოლოგებმა განსაკუთრებულ სამარხს მიაკვლიეს. ტაძრის ჩრდილოეთ კედლის კალთაში მწვანე ქვის ზოლით გამოყოფილი საფლავის გახსნამდე ცხადი ხდება, რომ იგი ვინმე დიდებულს ან წმინდანს ეკუთვნის. სხვადასხვა ფაქტორის გათვალისწინებით, არქეოლოგები მიიჩნევენ, რომ განსასვენებელი 13 ასურელ მამათაგან ერთ-ერთის, წმინდა იოსებ ალავერდელის ნეშტის უკანასკნელი სამყოფელია. 

17 დეკემბერს წმინდა მოწამე ბარბარეს ხსენების დღეა. 19 დეკემბერს კი ნიკოლოზობას აღვნიშნავთ. გილოცავთ ამ წმინდა დღესასწაულებს. წმინდა მღვდელმთავარს, ღვთის მადლით, მრავალი სასწაული მოუხდენია კაცთა სასიკეთოდ. გავიხსენოთ ზოგიერთი მათგანი:

გილოცავთ გიორგობას!ქართველებს იმდენად გვიყვარს წმინდა დიდმოწამე გიორგი, რომ წელიწადის ერთ-ერთ თვეს, გიორგობა ვუწოდეთ. ეს სიყვარული კი ჩვენს გულებში მისსავე ბიძაშვილს, წმინდა ნინოს ჩაუნერგავს. საეკლესიო გადმოცემით, მასვე მიეწერება წმ. გიორგის ბორბალზე წამების დღის (ახ.სტ. 23 ნოემბერი). დღესასწაულად დადგენა. ჩვენში გავრცელებული თქმულებით, როცა წმ. გიორგი სიკვდილით დასაჯეს, მისი სხეული 365 ნაწილად დაყვეს და საქართველოს ტერიტორიაზე მიმოფანტეს. სხვა გადმოცემით კი საქართველოში წმინდა გიორგის სახელზე იმდენი ეკლესიაა აშენებული, რამდენი დღეც არის წელიწადშიო...

კეთილად მოღვაწე დედოფლის, ღვთაებრივი თამარის გამგებლობა სამართლიანად ითვლება ჩვენი ბედკრული სამშობლოს ისტორიის ოქროს ხანად. ჭეშმარიტად გაბრწყინებული, დედა-მარიამის მადლიანი კალთის საფარქვეშ მყოფი ივერია მე-12 საუკუნის დასაწყისში აზია-აღმოსავლეთის ჰეგემონი სახელმწიფო იყო, დიდი პოლიტიკის წარმმართველი და სეფესიტყვის მქონე.

როცა სატანა უფალს აუმხედრდა, შეეწინააღმდეგა მთავარანგელოზი მიქაელი. მან ბრძანა: "ვინ არის მსგავსი ღვთისა? არავინ, ღვთის გარდა!" მაშინ გაიყო ანგელოზთა სამყარო და ერთმანეთს შეება. გაიმარჯვეს უფლის ერთგულებმა, წმინდა მთავარანგელოზის მეთაურობით.

როდესაც მოწამეთას მონასტრის წინამძღვრის აწ გარდაცვლილი არქიმანდრიტ თორნიკეს (გაგი მოსეშვილის) ცხოვრებას გაეცნობით, ალბათ, ჩემსავით გაიფიქრებთ, რომ მეოცე საუკუნის კაცის კი არა, ძველი ქრისტიანის ცხოვრება წაიკითხეთ. თუმცა, ეს მსგავსება მხოლოდ სულიერი არ არის, - მამა გაგი გარეგნულადაც ძალზე მიაგავდა ფრესკიდან გადმოსულ ძველ, "ღმერთშემოსილ" მამებს.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წინააღმდეგ ეს მორიგი შეტევაც სულიერი ქამობაა, რომლის ანალოგიც საქართველოში მხოლოდ ბოლშევიკების მძვინვარების პერიოდში შეიძლება მოძებნო. განა წმინდა ამბროსი ხელაიასაც აგენტობას არ აბრალებდნენ? ოღონდ მაშინ, იმპერიალიზმისას. შეიძლება არც ღმერთი გწამდეს და არც ეკლესია, მაგრამ ზრდილობა მაინც არ უნდა დაკარგო, რომ ქვეყნისთვის დამაშვრალი, ქართველთა სულიერი მამა არ შეურაცხყო, გული არ ატკინო. წმინდა ამბროსის სულიერი ჯალათები დრომ განაქარვა, მისი წმინდა სახელი კი საუკუნეებს გადასწვდება.

მცხეთა - ადგილი, საიდანაც იწყება ქრისტიანობის ისტორია საქართველოში და რომელსაც უკავშირდება ქართველი ერის სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბება. მცხეთაშია დაფლული ქრისტიანულ სიწმიდეთა შორის უდიდესი - ეკლესიის ერთიანობის სიმბოლოდ წოდებული უფლის კვართი.

21 სექტემბერს (ახ. სტ.) ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის დღესასწაულია. ვულოცავთ ამ წმინდა დღეს მკითხველს და გთავაზობთ აწყურის ღვთისმშობლის ხატის ისტორიას, ხატისა, რომლითაც ქართველებმა პირველად იხილეს თავიანთი მფარველი ღვთისმშობელი მარიამი.