ხმის იოგები - ნუ დატვირთავთ მათ ბავშვობიდანვე
ხმის იოგები - ნუ დატვირთავთ მათ  ბავშვობიდანვე
02-12-2013
თქვენი პატარა ტკბილად მღერის? დაე, იმღეროს, ოღონდ გასართობად, რადგან დღეს მოდად ქცეულმა "სიმღერაზე ტარებამ" შესაძლებელია, მის მშვენიერ ხმას პრობლემები შეუქმნას. თუმცა მხოლოდ სიმღერა როდი აზიანებს ხმის იოგებს.

მედიცინა ამ პროცესს საკმაოდ სერიოზულად მიიჩნევს. მMედიცინის დარგს, რომელიც ხმოვანი იოგების ნორმალურ ფუნქციონირებას და მის პათოლოგიებს შეისწავლის, ფონიატრია ეწოდება. ხმოვანი იოგების დიაგნოსტიკის და მკურნალობის შესახებ ექიმ-ფონიატრ ირინა ქაცარავას ვესაუბრებით.

- ქალბატონო ირინა, ბავშვებს ხშირად ეხლიჩებათ ხმა.... თუმცა არა მხოლოდ ბავშვებს - განსაკუთრებით გაცივებისას უფროსებსაც ხშირად გვეპარება ხმაში ხრინწი. გარდა გაცივებისა, რამ შეიძლება დააზიანოს ხმის იოგები?

- მიზეზი იმდენია, ალბათ სრულად ჩამოთვლაც გაჭირდება. თუმცა, უპირველესად, უმჯობესია, მაინც გაცივებასა და ზედა სასუნთქი გზების ვირუსულ ინფექციებზე ვისაუბროთ, რადგან ხმის ჩახლეჩის ან დაკარგვის ყველაზე ხშირი მიზეზი მაინც მწვავე ლარინგიტია. ეს თვითგანკურნებადი დაავადება ხშირად სულაც არ მოითხოვს ანტიბიოტიკებით ჩარევას. მწვავე ლარინგიტის დროს კი ხმა შეიძლება  დაიკარგოს, თუმცა აუცილებლად ორ კვირაში უნდა აღდგეს. მაგრამ თუკი არ აღდგა, უსათუოდ ექიმთან მისვლაა საჭირო. 

ხმის ჩახრინწვა შეიძლება გამოიწვიოს ასევე ცხვირის ღრუს და ხახის ნებისმიერმა ანთებითმა პროცესმა, თამბაქოს წევამ, დიდი დოზით სპირტიანი სასმელების დალევამ.  თამბაქოს კვამლში არსებულმა მავნე მინარევებმა კი სისხლძარღვების შეშუპებასთან ერთად, შესაძლოა, იოგებზე სიმსივნური წარმონაქმნებიც განავითაროს.
ხმის დაკარგვას არცთუ იშვიათად ნევროზიც იწვევს - საკმარისია ძლიერი შიში ან სხვა სახის მოულოდნელი ნერვული სტრესი, რომ ლაბილური (არამდგრადი) ნერვული სისტემის პატრონებმა მყისიერად დაკარგონ ხმა.  აგრეთვე მინდა გაგაცნოთ ხმის დაკარგვის ის მიზეზები, რომელიც ჭარბობს ეგრეთ წოდებულ ხმის პროფესიონალებს (ვოკალისტები, პედაგოგები, ტელეწამყვანები, პოლიტიკოსები და ა. შ.) შორის. ხმის ხშირად გამოყენებას თან მოსდევს მისი გადატვირთვა, დაღლა...

ჯანმრთელი იოგები სიმივით არის დაჭიმული. როცა საუბარს ვიწყებთ, შევისუნთქავთ ჰაერის ტალღებს, რომლებიც სიმივით დაჭიმულ იოგებს არხევს, ისინი ამ დროს ერთმანეთს ეხებიან და ამ შეხებისას იბადება ბგერა. ამას სხვანაირად იოგების შეკვრაც ჰქვია. როცა იოგები გვიზიანდება, მათი ვიბრაციაც სუსტდება და დახურვა აღარ ხდება.
ხმის იოგების დაზიანების მიზეზები უკვე ჩამოვთვალეთ, მაგრამ დაგვრჩა მთავარი, - მეტად ადრეულ ასაკში, დაახლოებით სამი წლიდანაც კი, ბავშვების სიმღერების შესასწავლად სხვადასხვა ანსამბლშიI ტარება. საქმე ის არის, ყოველმა პედაგოგმა  სიმღერა ბავშვს აუცილებლად სწორი, ანუ დიაფრაგმული სუნთქვის თანხლებით უნდა შეასწავლოს. ადრეულ ასაკში კი ეს რთულია, ამ ხნის ბავშვს ჯერ ბოლომდე ჩამოყალიბებული არ აქვს გულმკერდი და ხორხიც ზრდის პროცესშია. სიმღერის შესწავლა შეიძლება 6-7 წლის ასაკიდან დაიწყოს, მხოლოდ მსუბუქი დატვირთვებით. შემდგომი სიმღერისთვის გარდატეხის ანუ ეგრეთ წოდებული მუტაციის პერიოდი დაახლოებით 11-დან 16 წლამდე მიმდინარეობს. აAმ დროს სიმღერა არ არის სასურველი, რადგან ხმოვანი იოგები გარდატეხას განიცდიან, რასაც აუცილებლად უნდა აკონტროლებდეს პედაგოგი და ფონიატრი. სამწუხაროდ, ხშირია შემთხვევები, როცა მუტაციის პერიოდში ბავშვი განაგრძობს სიმღერას, რაც შემდგომში ხმოვან იოგებზე იწვევს სერიოზულ პრობლემებს, შეიძლება განვითარდეს კვანძებიც, რომელიც ზოგჯერ ქირურგიულ ჩარევასაც საჭიროებს.
საწყის სტადიაზე ხმის იოგებზე არსებული კვანძები მედიკამენტურადაც იკურნება. თუ კისტა დიდი ზომისაა, აუცილებელია
მისი მოკვეთა.

დღეს სამედიცინო ტექნიკა ძალიან განვითარდა. უცხოეთში იოგების გამოსაკვლევად იყენებენ ძალზე მაღალი ტექნოლოგიის აპარატს, ვიდეოსტრობოსკოპს, რომლის გამოკვლევის შედეგები მართლაც განსაცვიფრებელია. სასიხარულოა, რომ უახლოეს ხანში ამ აპარატს ჩვენთანაც შემოიტანენ.

ჩვენ ამჟამად იოგებს რინოფიბროსკოპიის მეშვეობით ვიკვლევთ. ასეთი კვლევაც ეფექტიანია. ხმოვანი იოგების დიაგნოსტიკას და მკურნალობას ექიმი-ფონიატრი აწარმოებს. შემდეგ პროცესში ხმის თერაპევტი (ეგრეთ წოდებული ფონოპედი) ერთვება, რომელიც პაციენტს ეხმარება, დაარეგულიროს სწორი სუნთქვა სიმღერისა და ლაპარაკის დროს, აგრეთვე აკეთებინებს სხვადასხვა სავარჯიშოს ხმის სხვადასხვა პათოლოგიების დროს.
ექიმი-ფონიატრის და ფონოპედის კომბინირებული მკურნალობის შემდეგ შედეგიც დადებითია...
სხვა სიახლეები
შემოდგომით სიცივის გამო იმუნიტეტი სუსტდება და დაუცველნი ვხდებით გაცივებით გამოწვეული დაავადებებისაგან. ამიტომაც საჭიროა ვიზრუნოთ ჯანმრთელობაზე და დავიცვათ გაცივების პროფილაქტიკის წესები:
დაწვრილებით...
სპეციალისტების აზრით, ზამთარში ნაღვლიანობას და მოწყენილობას იწვევს მზის სხივების უკმარისობა. გუნება-განწყობილების გაუმჯობესებაში დაგეხმარებათ ვანილი და დარიჩინი. საკმარისია ამ სანელებელთა სურნელის შესუნთქვა, რომ გახალისდეთ.
დაწვრილებით...
ბავშვის ნახატის მიხედვით შეიძლება ბევრი რამე გავიგოთ: უფროსების გრძელი ხელები ნიშნავს - ბავშვს ეშინია დასჯის; ახლობლების დიდი და სქელი ფეხები - ბავშვი არცთუ კარგად გრძნობს თავს, მას, რომელიც ხშირად ეჩხუბება - ბავშვს ავიწყდება დაუხატოს პირი.
დაწვრილებით...
"ოციოდე წლის წინ ძალიან სუფთა და ლამაზი კანი მქონდა, მაგრამ წლების განმავლობაში გაჩენილმა კაპილარებმა კანი დამიზიანა, სახის ფერი იმდენად შემეცვალა, სარკეში რომ ვიხედები, საკუთარ თავს ვეღარც ვცნობ, თითქოს სარკიდან უცხო ადამიანი მიყურებს", - შემომჩივლა ქალბატონმა.
დაწვრილებით...
სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, ყველა იმ დაავადებიდან, რომელიც თანამედროვე ადამიანს აწუხებს და რომლის გამხელა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არ სურს, შარდსასქესო ორგანოების სისტემისა და ნაწლავების დაავადებებია.
დაწვრილებით...
სიმპტომი, რომელიც ამ დაავადებას ახლავს, არაერთ მშობელს აშფოთებს. ცრუ კრუპი ყოველი 100 ბავშვიდან დაახლოებით 15-ს უვითარდება. დაავადება ღამით, უმეტესად, გამთენიისას იწყება - პატარა მოულოდნელად იღვიძებს, ყეფისმაგვარ ხველას იწყებს და უჰაერობით შეწუხებული საწოლზე ჯდება.
დაწვრილებით...
ფსორიაზი საკმაოდ რთული ქრონიკული დაავადებაა და ზოგჯერ მწვავდება, რასაც შეიძლება მოჰყვეს უსიამოვნო განცდები, ძილის დარღვევა და სტრესი. ასეთ დროს აუცილებელია დერმატოლოგთან ვიზიტი და დამატებითი მკურნალობა.
დაწვრილებით...
რამდენიმე რჩევა ქალბატონებს:

პირველი ეტაპია - კანის გაწმენდა:
დაწვრილებით...
როცა ბავშვს კარგად არ სძინავს, სერიოზული პრობლემაა მშობლისთვისაც - გარდა იმისა, რომ პატარა გაღიზიანებულია, უძილობა ხშირად მოქმედებს მის გონებრივ მონაცემებზეც... კერძოდ, რას იწვევს უძილობა და რა უნდა გააკეთოს მშობელმა ამ დროს, ამის შესახებ პედიატრი ნანა ხომასურიძე მოგვითხრობს:
დაწვრილებით...
პრობლემამ, რომელმაც უჩვეულოდ ცივ შემოდგომაზე უკვე თავი შეგვახსენა - თავისი ნიშნები არაერთ ჩვენგანზე გამოამჟღავნა - ტუჩების აქერცვლა-დასკდომა არა მხოლოდ სიცივეში, არამედ ცივი წყლის დალევისას, გამონაყარი და ქავილი სახეზე, ხელებზე, რომელიც შეიძლება რამდენიმე საათის შემდეგაც კი შეწყდეს...
დაწვრილებით...
2-ოთახიანი, 40 კვ.მ. ევრორემონტი თანამედროვე დიზაინით, ყველანაირი...
3-ოთახიანი, არასტანდარტული პრ. 6(12), 86 კვ.მ. თეთრი...
ფასი: ...
ფასი: ...
მამულ-დედული