შვე­დი ბა­რო­ნე­სას ქარ­თ­ვე­ლი ქა­ლიშ­ვი­ლი - მსოფ­ლი­ოს პირ­ვე­ლი რე­კორ­დ­ს­მე­ნი
25-03-2017
შვე­დი ბა­რო­ნე­სას ქარ­თ­ვე­ლი ქა­ლიშ­ვი­ლი - მსოფ­ლი­ოს პირ­ვე­ლი რე­კორ­დ­ს­მე­ნი
ფოტოგალერეა

1946 წლის ზაფხულ­ში ნორ­ვე­გი­ის დე­და­ქა­ლა­ქი ოს­ლო მძლე­ო­სან­თა ევ­რო­პულ ჩემ­პი­ო­ნატს მას­პინ­ძ­ლობ­და. მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დეგ კონ­ტი­ნენ­ტის სა­უ­კე­თე­სო ათ­ლე­ტე­ბი პირ­ვე­ლად შე­იკ­რიბ­ნენ და რე­კორ­დე­ბით ცნო­ბი­ლი "ბიშ­ლე­ტის" სტა­დი­ო­ნიც სავ­სე იყო გულ­შე­მატ­კივ­რე­ბით. ოქ­როს მედ­ლე­ბის­თ­ვის ბრძო­ლას ისიც ამ­წ­ვა­ვებ­და, რომ ჩემ­პი­ო­ნატ­ში პირ­ვე­ლად მო­ნა­წი­ლე­ობ­დ­ნენ საბ­ჭო­თა სპორ­ტ­ს­მე­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც უკ­ვე მსოფ­ლი­ოს სტან­დარ­ტე­ბის შე­დე­გებს აჩ­ვე­ნებ­დ­ნენ. სწო­რედ მა­შინ გა­მოჩ­ნ­და სა­ერ­თა­შო­რი­სო არე­ნა­ზე სპორ­ტის დამ­სა­ხუ­რე­ბუ­ლი ოს­ტა­ტი, ნი­ნო დუმ­ბა­ძე, რო­მელ­მაც თა­ვი­სი ბად­რო ყვე­ლა­ზე შორს - 44,52 მ-ზე ტყორ­ც­ნა და ქარ­თ­ველ­თა­გან პირ­ველ­მა მო­ი­პო­ვა კონ­ტი­ნენ­ტის ჩემ­პი­ო­ნის
ტი­ტუ­ლი. რამ­დე­ნი­მე დღე­ში მას­პინ­ძ­ლებ­მა სა­ერ­თა­შო­რი­სო ას­პა­რე­ზო­ბა პრო­ვინ­ცი­ულ ქა­ლაქ სარ­ს­ბორ­გ­შიც მო­აწყვეს. ნი­ნო დუმ­ბა­ძემ იქაც ყვე­ლა გა­ა­ო­ცა. ამ­ჯე­რად მან ბად­რო 50,50 მ-ზე გა­ის­რო­ლა და მსოფ­ლი­ო­ში პირ­ველ­მა გა­და­ა­ჭარ­ბა 50-მეტ­რი­ან ზღვარს. რაც მთა­ვა­რია ეს შე­დე­გი ბევ­რად აღე­მა­ტე­ბო­და ოლიმ­პი­უ­რი ჩემ­პი­ო­ნის, გერ­მა­ნე­ლი გი­ზე­ლა მა­უ­ერ­მა­ი­ე­რის მსოფ­ლი­ოს რე­კორდს, მაგ­რამ იმ­ხა­ნად საბ­ჭო­თა მძლე­ოს­ნე­ბი ჯერ
კი­დევ არ იყ­ვ­ნენ სა­ერ­თა­შო­რი­სო ფე­დე­რა­ცი­ე­ბის წევ­რე­ბი და ქარ­თ­ვე­ლი სპორ­ტ­ს­მე­ნის რე­კორ­დიც მხო­ლოდ პი­რად მიღ­წე­ვად ჩა­ით­ვა­ლა.


ნი­ნო დუმ­ბა­ძე ჯერ კი­დევ ოდე­სა­ში ცხოვ­რობ­და, სა­რე­კორ­დო შე­დე­გებ­ზე რომ და­იწყო ფიქ­რი. ჩი­ნე­ბუ­ლი სპორ­ტუ­ლი მო­ნა­ცე­მე­ბი ჰქონ­და. ფრენ­ბურ­თ­საც კარ­გად თა­მა­შობ­და და კა­ლათ­ბურ­თ­საც. წარ­მა­ტე­ბით გა­მო­დი­ო­და მო­ცუ­რა­ვე­თა, ნიჩ­ბო­სან­თა და ვე­ლომ­რ­ბო­ლელ­თა შე­ჯიბ­რე­ბებ­ში. თუმ­ცა ყვე­ლა­ზე მე­ტად ად­გი­ლი­დან სი­მაღ­ლე­ზე და სამ­მა­გი ხტო­მე­ბი მოს­წონ­და. ამ სა­ხე­ო­ბებ­ში გო­გო­ნა­თა შო­რის სა­კავ­ში­რო რე­კორ­დ­ს­მე­ნიც იყო, მაგ­რამ ერთ-ერთ ვარ­ჯიშ­ზე მუხ­ლი და­ი­ზი­ა­ნა და ექი­მებ­მა ხტო­მე­ბი აუკ­რ­ძა­ლეს. ტრავ­მა რომ მო­ი­შუ­შა, ბად­როს ტყორ­ც­ნა სცა­და. თა­ვი­დან საკ­მა­ოდ მოკ­რ­ძა­ლე­ბუ­ლი შე­დე­გე­ბი ჰქონ­და, მაგ­რამ სპე­ცი­ა­ლურ ლი­ტე­რა­ტუ­რას ჩა­უჯ­და, წამ­ყ­ვა­ნი მძლე­ოს­ნე­ბის ვარ­ჯი­შის მე­თო­დი­კაც შე­ის­წავ­ლა, თუმ­ცა მათ ბრმად გა­და­ღე­ბას არ აპი­რებ­და. ცდი­ლობ­და სა­კუ­თა­რი ფი­ზი­კუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, ტყორ­ც­ნის ოპ­ტი­მა­ლუ­რი ვა­რი­ან­ტი ეპოვა და იმ ვა­რი­ან­ტს მი­აგ­ნო კი­დეც.

სა­ბო­ლო­ოდ დუმ­ბა­ძემ ყვე­ლას­გან გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი სტი­ლი ჩა­მო­ა­ყა­ლი­ბა. სატყორ­ც­ნი სე­ქტო­რის­კენ ზურ­გ­შექ­ცე­ვით დგე­ბო­და და სწრა­ფი ბრუ­ნი­თა და ხე­ლის ტალ­ღი­სე­ბუ­რი მოძ­რა­ო­ბით, შორს ტყორ­ც­ნი­და ბად­როს. ამ მე­თო­დით 1937 წლის გა­ზაფხულ­ზე, პირ­ვე­ლი­ვე შე­ჯიბ­რე­ბა­ზე სო­ლი­დუ­რი შე­დე­გი აჩ­ვე­ნა და ჯერ უკ­რა­ი­ნის ჩემ­პი­ო­ნა­ტი მო­ი­გო, ხო­ლო შემ­დეგ მოს­კოვ­ში საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის რე­კორ­დიც და­ამ­ყა­რა – 42,13 მ. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით, სე­ზო­ნის ბო­ლოს მი­სი ბად­რო უკ­ვე 45,78 მ-ზე გაფ­რინ­და, რაც მსოფ­ლი­ო­ში მე­სა­მე შე­დე­გი იყო. ამის მი­უ­ხე­და­ვად, ტყორ­ც­ნის მი­სე­უ­ლი მა­ნე­რა ბევრ სპე­ცი­ა­ლისტს მა­ინც არ მოს­წონ­და და ურ­ჩევ­დ­ნენ კლა­სი­კურ სტილს დაჰბ­რუ­ნე­ბო­და. მაგ­რამ მათ არ­გუ­მენ­ტებს თა­ვად დუმ­ბა­ძის შე­დე­გე­ბი აბა­თი­ლებ­და. ერთ სე­ზონ­ში ქარ­თ­ველ­მა მძლე­ო­სან­მა სა­კუ­თა­რი მიღ­წე­ვე­ბი 17 მეტ­რით გა­ა­უმ­ჯო­ბე­სა და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის სა­მი რე­კორ­დიც და­ამ­ყა­რა. იმა­საც გრძნობ­და, რომ მა­ლე მსოფ­ლი­ოს რე­კორ­დ­საც შეწ­ვ­დე­ბო­და.

ბე­დის ირო­ნი­ით სწო­რედ მა­შინ დუმ­ბა­ძე­ე­ბის ოჯახ­ში ტრა­გე­დია დატ­რი­ალ­და, და­ა­პა­ტიმ­რეს ოჯა­ხის უფ­რო­სი, იაკობ დუმ­ბა­ძე, რო­მე­ლიც ჯერ კი­დევ ოქ­ტომ­ბ­რის რე­ვო­ლუ­ცი­ამ­დე ბერ­ლი­ნის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში სწავ­ლობ­და. ცო­ლიც იქ მო­იყ­ვა­ნა, შვე­დი ბა­რო­ნე­სა, მა­ტილ­და იკ­ს­კი­უ­ლი. 1937 წელს სწო­რედ ეს გერ­მა­ნუ­ლი გა­ნათ­ლე­ბა არ აპა­ტი­ეს მას და მთე­ლი 15 წლით შო­რე­უ­ლი აღ­მო­სავ­ლე­თის ბა­ნა­კებ­ში გა­და­ა­სახ­ლეს. თა­ვად ნი­ნო კი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის ში­ნა­გან საქ­მე­თა სა­ხალ­ხო კო­მის­რის, ლავ­რენ­ტი ბე­რი­ას გან­კარ­გუ­ლე­ბით მა­ლე ოდე­სი­დან თბი­ლის­ში გად­მო­იყ­ვა­ნეს საცხოვ­რებ­ლად. ოჯა­ხურ­მა ტრა­გე­დი­ამ, რა­ღა თქმა უნ­და, უარ­ყო­ფი­თად იმოქ­მე­და 18 წლის სპორ­ტ­ს­მე­ნის შე­დე­გებ­ზე. კარ­გა ხანს თა­ვი­სი შე­დე­გე­ბის გა­მე­ო­რე­ბა­საც ვერ ახერ­ხებ­და, სა­კავ­ში­რო შე­ჯიბ­რე­ბებ­ში კი პრი­ზი­ო­რებ­შიც ვერ ხვდე­ბო­და. თბი­ლის­ში რომ გად­მო­ვი­და საცხოვ­რებ­ლად, ცნო­ბილ სპე­ცი­ა­ლის­ტ­თან, საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის დამ­სა­ხუ­რე­ბულ მწვრთნელ, ბო­რის დი­აჩ­კოვ­თან გა­აგ­რ­ძე­ლა ვარ­ჯი­ში. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით იგი მი­სი მე­უღ­ლეც გახ­და. დუმ­ბა­ძე ისევ ტყორ­ც­ნის თა­ვი­სე­ბუ­რი სტი­ლის და­სახ­ვე­წად აგ­რ­ძე­ლებ­და წვრთნას და მის სრულ­ყო­ფა­ზე მუ­შა­ობ­და. საკ­მა­ოდ დი­დი დრო გა­ვი­და, ვიდ­რე ჩვე­უ­ლი სპორ­ტუ­ლი ფორ­მა აღიდ­გი­ნა და 1938 წლის ბო­ლოს ბა­ქო­ში გა­მარ­თულ შე­ჯიბ­რე­ბებ­ში ახა­ლი სა­კავ­ში­რო რე­კორ­დიც და­ამ­ყა­რა – 47,33 მ.

დი­დი დრო არ გა­სუ­ლა მას შემ­დეგ რაც ნი­ნო დუმ­ბა­ძემ ტრავ­მის გა­მო სპე­ცი­ა­ლო­ბა შე­იც­ვა­ლა და ბად­როს ტყორ­ც­ნა და­იწყო, მაგ­რამ მა­ლე ქარ­თ­ვე­ლი ათ­ლე­ტი თან­და­თან მჭიდ­როდ მი­უ­ახ­ლოვ­და მსოფ­ლი­ოს რე­კორდს და 1939 წელს ზე­დი­ზედ ორ­ჯერ გა­ა­უმ­ჯო­ბე­სა კი­დეც გერ­მა­ნე­ლი გი­ზე­ლა მა­უ­ერ­მა­ი­ე­რის მიღ­წე­ვა. სექ­ტემ­ბერ­ში, ჯერ მოს­კოვ­ში გა­მარ­თულ დიდ სპორ­ტულ ზე­იმ­ზე მან ბად­რო 49,11 მ-ზე ტყორ­ც­ნა, ერ­თი თვის შემ­დეგ კი თბი­ლის­ში მი­სი ბად­რო კი­დევ უფ­რო შორს გაფ­რინ­და და 49,54 მ-ის ნიშ­ნულ­ზე და­ე­ცა. ესეც მსოფ­ლი­ოს რე­კორ­დი იყო, თუმ­ცა ეს შე­დე­გე­ბი ოფი­ცი­ა­ლურ მსოფ­ლი­ოს რე­კორ­დე­ბად კვლა­ვაც არ ით­ვ­ლე­ბო­და. მძლე­ოს­ნო­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო ფე­დე­რა­ცია ოფი­ცი­ა­ლუ­რად მა­უ­ერ­მა­ი­ე­რის მიღ­წე­ვას აღი­ა­რებ­და, რო­მე­ლიც ლა­მის ორი მეტ­რით ჩა­მორ­ჩე­ბო­და დუმ­ბა­ძის რე­კორდს. თბი­ლი­სუ­რი რე­კორ­დის შემ­დეგ ნი­ნო დუმ­ბა­ძის პო­პუ­ლა­რო­ბა კი­დევ უფ­რო გა­ი­ზარ­და. აშ­კა­რა იყო, რომ მი­სი ფი­ზი­კუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბით, დახ­ვე­წი­ლი ტექ­ნი­კით, ბუ­ნებ­რი­ვი ტა­ლან­ტი­თა და შრო­მის­მოყ­ვა­რე­ო­ბით იგი მო­მა­ვალ­ში კი­დევ უფ­რო მა­ღალ შე­დე­გებს აჩ­ვე­ნებ­და.

ნა­დეჟ­და დვა­ლიშ­ვი­ლი-ხნი­კი­ნა:
- დიდ სპორ­ტ­ში მარ­ტო კარ­გი ფი­ზი­კუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბით, დახ­ვე­წი­ლი ტექ­ნი­კით ან ნე­ბის­ყო­ფით, მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან შე­დე­გებს ვერ აჩ­ვე­ნებ. სა­ჭი­როა, რომ ყვე­ლა ეს თვი­სე­ბა ერ­თად იყოს თავ­მოყ­რი­ლი. გარ­და ამი­სა, თუ არ შე­გიძ­ლია ბო­ლომ­დე ბრძო­ლა, გა­მარ­ჯ­ვე­ბის რწმე­ნა თუ არა გაქვს, რაც ნე­ბის­მი­ე­რი სპორ­ტ­ს­მე­ნის­თ­ვის გა­მორ­ჩე­უ­ლი უნა­რია, ისე წარ­მა­ტე­ბას ვერ მი­აღ­წევ. ნი­ნო დუმ­ბა­ძეს ყვე­ლა ეს თვი­სე­ბა ჰქონ­და და ამი­ტო­მაც იმარ­ჯ­ვებ­და. ყო­ველ­თ­ვის მინ­დო­და, მის­ნა­ი­რი სპორ­ტ­ს­მე­ნი გავ­მ­ხ­და­რი­ყა­ვი. ჩემ­ზე ბევ­რად უფ­რო­სი იყო და მის მი­მართ ყო­ველ­თ­ვის მო­წი­წე­ბუ­ლი გრძნო­ბა მქონ­და, სა­მა­გა­ლი­თო იყო ჩემ­თ­ვის. იმ დრო­ის უდი­დეს ათ­ლეტს წლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში ტო­ლი არ ჰყავ­და მსოფ­ლი­ო­ში, მი­უწ­ვ­დო­მე­ლი იყო მე­ტო­ქე­თათ­ვის. ამას­თან მა­ღა­ლი, წარ­მო­სა­დე­გი, ლა­მა­ზი ქალ­ბა­ტო­ნი იყო. ტყორ­ც­ნის დროს სა­ოც­რად გრა­ცი­ო­ზუ­ლი და ელე­გან­ტუ­რი მოძ­რა­ო­ბე­ბი ჰქონ­და. ამით იგი ყვე­ლა მტყორ­ც­ნე­ლის­გან გა­მო­ირ­ჩე­ო­და. ბავ­შ­ვო­ბა­ში ბა­ლეტ­ზე და­დი­ო­და, შე­იძ­ლე­ბა ასე­თი მოხ­დე­ნი­ლი ტყორ­ც­ნა ამი­ტო­მაც ჰქონ­და. გაგრძელება

იხილეთ ფოტოგალერეა

მკითხველის კომენტარი (0)
კომენტარი ჯერ არ გაკეთებულა.
იყავი პირველი!

რედაქტორის რჩევით