პან გოძიაშვილი - ყა­ვის სმის ახალი ტრა­დი­ცი­ის ფუძემდებელი პო­ლო­ნეთ­ში
24-09-2017
პან გოძიაშვილი - ყა­ვის სმის ახალი ტრა­დი­ცი­ის ფუძემდებელი პო­ლო­ნეთ­ში
მა­მა­ჩე­მი, ალექ­სან­დ­რე გო­ძი­აშ­ვი­ლი, პირ­ვე­ლი მსოფ­ლიო ომის დროს, რო­გორც რუ­სე­თის ქვე­შევ­რ­დო­მი, ფრონ­ტ­ზე ბაღ­ჩი­სა­რა­ის კა­ვა­ლე­რი­ის პოლ­კ­ში მსა­ხუ­რობ­და.

გერ­მა­ნე­ლებ­სა და რუ­სებს შო­რის და­ზა­ვე­ბის მო­მენ­ტ­ში იგი ტყვედ ჩა­ვარ­და და ჰა­ნო­ვე­რის ახ­ლოს მდე­ბა­რე სა­კონ­ცენ­ტ­რა­ციო ბა­ნაკ­ში მოხ­ვ­და.

დე­და­ჩე­მი, ირე­ნა კურ­დ­ვა­ნოვ­ს­კა, თა­ვის დებ­თან ერ­თად, ვარ­შა­ვა­ში მედ­დად მუ­შა­ობ­და და დაჭ­რილ ოფიც­რებს მკურ­ნა­ლობ­და. ორ­გა­ნი­ზა­ცია, რო­მელ­შიც დე­და მსა­ხუ­რობ­და, დახ­მა­რე­ბას უწევ­და ასე­ვე გერ­მა­ნელ­თა ტყვე­ო­ბი­დან გა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბულ მში­ერ და უფუ­ლო ჯა­რის­კა­ცებ­საც.
გერ­მა­ნი­ი­დან დაბ­რუ­ნე­ბის შემ­დეგ მა­მა ვარ­შა­ვა­ში შე­ჩერ­და. მის წი­ნა­შე დად­გა ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა: დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი­ყო სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში
თუ დარ­ჩე­ნი­ლი­ყო პო­ლო­ნეთ­ში.

იმ პე­რი­ოდ­ში ვარ­შა­ვამ­დე აღ­წევ­და ხმე­ბი მე­ფის ოფიც­რე­ბის ტრა­გი­კუ­ლი ბე­დის შე­სა­ხებ. მა­მამ მა­შინ ჯერ კი­დევ არა­ფე­რი იცო­და და არც არას­დ­როს შე­უტყ­ვია (ა­მის შე­სა­ხებ მე გა­ვი­გე 60-იან წლებ­ში), რომ მის უფ­როს ძმა­სა და მათ მა­მას­თან ორი ქარ­თ­ვე­ლი ჯა­რის­კა­ცი მი­ვი­და. ჯა­რის­კა­ცე­ბი შე­ე­ცად­ნენ მათ დარ­წ­მუ­ნე­ბას, რომ
საბ­ჭო­თა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის მხრი­დან რა­მე პრე­ტენ­ზი­ის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ისი­ნი გა­ნაცხა­დებ­დ­ნენ, რომ მა­მა­ჩე­მი კარ­გი მე­თა­უ­რი იყო და თა­ვის ჯა­რის­კა­ცებ­ზე ისე ზრუ­ნავ­და, რო­გორც სა­კუ­თარ შვი­ლებ­ზე. მათ გა­ნაცხა­დეს ასე­ვე, რომ ყვე­ლა­ფერს გა­ა­კე­თე­ბენ, რათა სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში დაბ­რუ­ნე­ბის შემ­დეგ მათ მე­თა­ურს რა­მე ზი­ა­ნი არ მის­დ­გო­მო­და.


მაგ­რამ ბე­დის­წე­რამ სხვაგ­ვა­რად ინე­ბა. მა­მამ დე­და­ჩე­მის გაც­ნო­ბის შემ­დეგ გა­დაწყ­ვი­ტა დარ­ჩე­ნი­ლი­ყო ვარ­შა­ვა­ში, შე­ექ­მ­ნა ახა­ლი ოჯა­ხი, და მას­თან ერ­თად ახა­ლი სამ­შობ­ლო გა­ე­ჩი­ნა.

მა­შინ პო­ლო­ნე­თი ძა­ლი­ან დი­დი გან­საც­დე­ლის წი­ნა­შე იდ­გა. მა­მა სა­კუ­თა­რი სურ­ვი­ლით წა­ვი­და ფრონ­ტ­ზე და პო­ლო­ნურ პოლ­კ­ში როტ­მის­ტ­რის რან­გ­ში და­იწყო სამ­სა­ხუ­რი. ომის დას­რუ­ლე­ბის შემ­დეგ იგი ოჯახ­ში მრა­ვა­ლი მედ­ლით დაბ­რუნ­და და მა­შინ­ვე ჩა­ერ­თო თა­ვი­სი ახა­ლი სამ­შობ­ლოს სა­ზო­გა­დო­ებ­რივ ცხოვ­რე­ბა­ში. მან და­ამ­თავ­რა პო­ლი­ტი­კურ მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა ინ­ს­ტი­ტუ­ტი. სა­დიპ­ლო­მო ნაშ­რო­მი თა­ვი­სი პირ­ვე­ლი სამ­შობ­ლოს პო­ლი­ტი­კურ პრობ­ლე­მებს მი­უძღ­ვ­ნა (იხ. "სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­ხელ­მ­წი­ფოს ამო­ცა­ნე­ბი სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თ­ლის შუქ­ზე", ვარ­შა­ვა, 1926 წე­ლი). შემ­დეგ იგი მუ­შა­ობ­და გა­ზეთ "სი­მარ­თ­ლის ხმის" რე­დაქ­ტო­რად. ეს გა­ზე­თი იდე­ო­ლო­გი­უ­რი თვალ­საზ­რი­სით ახ­ლოს იდ­გა იმ შე­ხე­დუ­ლე­ბებ­თან, რო­მელ­საც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პრე­ზი­დენ­ტი ნოე ჟორ­და­ნია იზი­ა­რებ­და.

მრა­ვალ­ტან­ჯულ, ომის­გან დან­გ­რე­ულ პო­ლო­ნეთ­ში, და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის საწყის ეტაპზე ცხოვ­რე­ბა ძა­ლი­ან მძი­მე იყო. ბუ­ნებ­რი­ვია, ასეთ ვი­თა­რე­ბა­ში ახალ­გაზ­რ­და ჟურ­ნა­ლის­ტის, მით უფ­რო ემიგ­რან­ტის­თ­ვის, რთუ­ლი იქ­ნე­ბო­და ოჯა­ხის, სა­მი შვი­ლის შე­ნახ­ვა. ამი­ტომ მა­მა იძუ­ლე­ბუ­ლი გახ­და, სამ­სა­ხუ­რი შე­ეც­ვა­ლა და მუ­შა­ო­ბა და­ეწყო სი­მამ­რის ერთ-ერთ სა­ვაჭ­რო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში, რო­მე­ლიც დე­და­ჩემ­მა მზით­ვად მი­ი­ღო.

ამ სა­ვაჭ­რო ობი­ექტს მა­მამ მე­ტად სო­ლი­დუ­რი სა­ხე­ლი შე­არ­ქ­ვა: "ყა­ვი­სა და ჩა­ის სა­რე­ა­ლი­ზა­ციო სპეც­მა­ღა­ზია - ალექ­სან­დ­რე გო­ძი­აშ­ვი­ლი". მა­ღა­ზი­ე­ბი ვარ­შა­ვის მთა­ვარ ქუ­ჩა­ზე, მარ­შალ­კოვ­ს­კა­ზე მდე­ბა­რე­ობ­და. ამ­გ­ვა­რი საქ­მი­ა­ნო­ბა მა­მა­ჩე­მის­თ­ვის უცხო არ ყო­ფი­ლა. მი­სი მა­მა გურ­ჯა­ან­ში ვე­ე­ბერ­თე­ლა ზვრებს ფლობ­და, ხო­ლო პე­ტერ­ბურ­გ­ში, ნე­ვის პროს­პექ­ტ­ზე ღვი­ნის მა­ღა­ზი­ე­ბი ჰქონ­და.
­ალექ­სან­დ­რე გო­ძი­აშ­ვი­ლის ვი­ლა შვი­დერ­ში, სა­დაც იმარ­თე­ბო­და "პრო­მე­თეს" მოძ­რა­ო­ბის პირ­ვე­ლი სა­ი­დუმ­ლო შეხ­ვედ­რე­ბი. სუ­რათ­ზე: სტა­ნის­ლავ კურ­დ­ვა­ნოვ­ს­კი, ქა­ლიშ­ვი­ლი ირე­ნა და მი­სი შვი­ლე­ბი, ანა, ახ­მე­დი და ირაკ­ლი გო­ძი­აშ­ვი­ლე­ბი ფო­ტო­მა­სა­ლე­ბი აღე­ბუ­ლია და­ვით ყოლ­ბა­ი­ას წიგ­ნი­დან "რეჩ­პოს­პო­ლი­ტას ფრთებ­ქ­ვეშ. ქარ­თუ­ლი ემიგ­რა­ცია პო­ლო­ნეთ­ში 1921-1939 წლებ­ში", ვარ­შა­ვის უნი­ვერ­სი­ტე­ტი, ვარ­შა­ვა 2016.
მა­მა უდი­დეს სა­რეკ­ლა­მო მუ­შა­ო­ბას სწევ­და. ერთ-ერ­თი მი­სი რეკ­ლა­მა მა­გა­ლი­თად, ასე­თი იყო: "ყო­ველ­დღე ახ­ლად მო­ხა­ლუ­ლი ყა­ვა". მის კა­ფე-ბა­რებ­ში ყა­ვის მარ­ც­ვ­ლე­ბი მარ­თ­ლაც ყო­ველ­დღი­უ­რად იხა­ლე­ბო­და და იფ­ქ­ვე­ბო­და. ამის­თ­ვის მა­მამ სპე­ცი­ა­ლუ­რი და­ნად­გა­რე­ბი შე­ი­ძი­ნა. ქუ­ჩა­ში მა­ღა­ზი­ის ირ­გ­ვ­ლივ მუდ­მი­ვად სა­სი­ა­მოვ­ნო არო­მა­ტი იგ­რ­ძ­ნო­ბო­და.

მა­მას ორი­ვე მა­ღა­ზია დი­დი იყო, თუმ­ცა რად­გან აქ ტრა­დი­ცი­უ­ლად მა­გი­დე­ბი იდ­გა და სტუმ­რე­ბი საკ­მა­ოდ ხან­გ­რ­ძ­ლი­ვად რჩე­ბოდ­ნენ, მა­ინც ად­გი­ლე­ბის უკ­მა­რი­სო­ბა იგ­რ­ძ­ნო­ბო­და. ამი­ტომ მა­მა იმ დას­კ­ვ­ნამ­დე მი­ვი­და, რომ ყა­ვის და­ლე­ვის­თ­ვის და მა­შა­სა­და­მე, ენერ­გი­ის აღ­დ­გე­ნი­სა და გან­წყო­ბის ამაღ­ლე­ბის­თ­ვის, სრუ­ლი­ა­დაც არ არის სა­ჭი­რო მა­ღა­ზი­ა­ში დი­დი ხნით შე­ჩე­რე­ბა; ეს სავ­სე­ბით შე­საძ­ლე­ბე­ლია გა­კეთ­დეს თვით­მომ­სა­ხუ­რე­ბის ფორ­მით, ფეხ­ზე დგო­მით. ასეთ შემ­თხ­ვე­ვა­ში მა­ღა­ზი­ა­ში დი­დი სიმ­ჭიდ­რო­ვე აღარ იქ­ნე­ბო­და.

მა­მას მიხ­ვედ­რამ მარ­თ­ლაც გა­ა­მარ­თ­ლა. მა­ღა­ზია მრა­ვალ კლი­ენ­ტ­საც ემ­სა­ხუ­რე­ბო­და და სი­ხალ­ვა­თეც იგ­რ­ძ­ნო­ბო­და. აქ კედ­ლებ­ზე, ყა­ვის შე­სა­ხებ აფო­რიზ­მებ­საც წა­ი­კითხავ­დით. მა­გა­ლი­თად: "ყა­ვა ქმნის ცეცხ­ლო­ვან არა­ბებს, ხო­ლო ჩაი - ცე­რე­მო­ნი­ა­ლურ ჩი­ნე­ლებს", ან ადამ მიც­კე­ვი­ჩის "ი­სეთ ყა­ვას, რო­გო­რიც პო­ლო­ნეთ­შია, დუ­ნი­ა­ზე ვერ­სად ნა­ხავთ".

მა­მამ მა­ლე დიდ ფი­ნან­სურ წარ­მა­ტე­ბას მი­აღ­წია. მა­ღა­ზი­ის კე­დელ­ზე გაჩ­ნ­და აფო­რიზ­მიც: "ზო­გი­ერ­თე­ბი ამ­ტ­კი­ცე­ბენ, რომ ყა­ვის და­ლე­ვის შემ­დეგ არ ეძი­ნე­ბათ. მე სრუ­ლი­ად სხვაგ­ვა­რად მგო­ნია, რად­გან რაც უფ­რო მეტ ყა­ვას სვა­მენ ჩე­მი ძვირ­ფა­სი სტუმ­რე­ბი, უფ­რო ტკბი­ლად მძი­ნავს".
მა­შინ ალ­ბათ არა­ვის მო­უ­ვი­დო­და აზ­რად, რომ ქარ­თ­ველ­მა ემიგ­რან­ტ­მა სა­თა­ვე და­უ­დო ყა­ვის სმის ახალ ტრა­დი­ცი­ას პო­ლო­ნეთ­ში.

და მხო­ლოდ მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დეგ, რო­ცა ტრა­გი­კულ გა­რე­მო­ე­ბა­თა გა­მო მა­მა ამ ქვეყ­ნად აღარ იყო, ხო­ლო ვარ­შა­ვა ნან­გ­რე­ვე­ბად იყო ქცე­უ­ლი, ვარ­შა­ვის ერ­თ­მა გა­ზეთ­მა სტა­ტი­ა­ში "გაქ­რა ძვე­ლი ვარ­შა­ვის კა­ფე-სა­კონ­დიტ­რო­ე­ბი, დღეს კა­ფე-ბა­რე­ბი ბა­ტო­ნო­ბენ", და­წე­რა: "დღეს ყვე­ლა­ფე­რი სხვაგ­ვა­რა­დაა: ნაც­ვ­ლად კა­ფე-სა­კონ­დიტ­რო­ე­ბი­სა, მოქ­მე­დებს კა­ფე-ბა­რე­ბი. ომამ­დე კი მხო­ლოდ ქარ­თ­ვე­ლი გო­ძი­აშ­ვი­ლის ორი კა­ფე-ბა­რი იყო ნა­პო­ლე­ო­ნის მო­ე­დან­ზე". ასე რომ, ძვირ­ფა­სო ქარ­თ­ვე­ლე­ბო, რო­ცა ვარ­შა­ვა­ში კა­ფე-ბარ­ში იქ­ნე­ბით და ფინ­ჯან ყა­ვას მი­ირ­თ­მევთ, გა­იხ­სე­ნეთ თქვე­ნი თა­ნა­მე­მა­მუ­ლე ალექ­სან­დ­რე გო­ძი­აშ­ვი­ლი.

ეჟი ირაკ­ლი გო­ძი­აშ­ვი­ლი
წე­რი­ლი პირ­ვე­ლად და­ი­ბეჭ­და
ქარ­თ­ვე­ლო­ლო­გი­ურ ჟურ­ნალ "პრო
გე­ორ­გი­ა­ში" 1991 წელს. პო­ლო­ნუ­რი­დან თარ­გ­მ­ნა ამ­ბ­რო­სი გრი­ში­კაშ­ვილ­მა

ჟურნალი"ისტორიანი",#81
მკითხველის კომენტარი (0)
კომენტარი ჯერ არ გაკეთებულა.
იყავი პირველი!