"მეუღლეს ეხუმ­რე­ბო­და: შენ ჩე­მი მო­ნა­პო­ვა­რი ხარ, ანუ მო­ნა­ცა და "პო­ვა­რი­ცო"... - თენგიზ ჩანტლაძის ღიმილით შეჩერებული დრო
"მეუღლეს ეხუმ­რე­ბო­და: შენ ჩე­მი მო­ნა­პო­ვა­რი ხარ, ანუ მო­ნა­ცა და "პო­ვა­რი­ცო"... - თენგიზ ჩანტლაძის ღიმილით შეჩერებული დრო
5 ივ­ნისს 78 წლი­სა გახ­დე­ბო­და, თუმ­ცა მის მე­უღ­ლეს - მსა­ხი­ობ ზა­ი­რა ჩან­ტლა­ძეს ძა­ლი­ან უჭირს ამ ასა­კის და­სა­ხე­ლე­ბა: 78 წე­ლი ძა­ლი­ან ბევ­რია ადა­მი­ა­ნის­თვის, რო­მელ­მაც თა­ვის სი­ცოცხ­ლე­ში­ვე და­ა­მარ­ცხა ასა­კი.

რა მნიშ­ვნე­ლო­ბა ჰქონ­და, რამ­დე­ნი წლი­სა იყო მეგ­რე­ლი მი­ლი­ცი­ე­ლი, ან გა­ბუ­ტუ­ლი ლუ­არ­სა­ბი... ან იმას რა მნიშ­ვნე­ლო­ბა ჰქონ­და, რამ­დე­ნი წლის იყო თა­მა­და, რო­მე­ლიც თა­ვის ფაცხ­ა­ში მოწყ­ო­ბილ ლხინს ნამ­დვილ სა­ნა­ხა­ო­ბად აქ­ცევ­და ხოლ­მე... ბავ­შვი­ვით იცო­და მოლ­ხე­ნა - მთე­ლი სუ­ლი­თა და გუ­ლით... ლექ­სებ­საც წა­ი­კითხ­ავ­და. ბევრს
არა, სულ რამ­დე­ნი­მე ლექსს კითხ­უ­ლობ­და... მაგ­რამ ისე კითხ­უ­ლობ­და, ვე­რას­დროს ვე­ღა­რა­ვინ რომ ვერ წა­ი­კითხ­ავს.

...საქ­მე საქ­მე­ზე რომ მიმ­დგა­რი­ყო, არც ხუ­თი წლის ბი­ჭი­ვით სკამ­ზე ას­ვლას დაგ­ზარ­დე­ბო­დათ. სა­ო­ცა­რი სა­ნა­ხა­ვი იყო: იდ­გა ჭი­ქით ხელ­ში, თვა­ლე­ბი­დან სი­კე­თეს ას­ხი­ვებ­და და იმას ამ­ბობ­და, რაც უნ­და ეთ­ქვა, რომ ყვე­ლას ირ­გვლივ და­ვიწყ­ე­ბო­და თა­ვი­სი სატ­კი­ვა­რი, ფაც­ხის მიღ­მა გა­მე­ფე­ბუ­ლი ცხოვ­რე­ბის რიტ­მი - უკ­ვე რომ ნელ­-ნე­ლა გა­და­დი­ო­და ჯუნ­გლე­ბის კა­ნო­ნე­ბის ქვეშ მყოფ­თა ცხოვ­რე­ბის რიტ­მში. თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძეს­თან დრო გა­ჩე­რე­ბუ­ლი იყო. თვი­თონ ბავ­შვუ­რად ლა­ღი და ალა­ლი ვერ შე­ე­გუ­ე­ბო­და, რომ დროს შე­ე­ტა­ნა ღვარ­ძლი ან და­პი­რის­პი­რე­ბა მის
ახ­ლობ­ლებ­ში. იდ­გა ადა­მი­ა­ნის კე­თილ­ბუ­ნე­ბოვ­ნე­ბის სა­და­რა­ჯო­ზე და აცი­ნებ­და ყვე­ლას... კარ­გად იცო­და, ასე კე­თილ ღი­მილ­ში უფ­რო ად­ვი­ლი იყო ტკი­ვი­ლით სავ­სე ცხოვ­რე­ბის გზის გავ­ლა.

არ­ტის­ტიზ­მით ბუ­ნე­ბამ და­ა­ჯილ­დო­ვა, სულ 8 წლი­სა იყო, რო­ცა ჰოლ­ში ოთხ
ხმა­ზე ლა­პა­რა­კობ­და, ვი­თომ მა­მა­მი­სის მე­გობ­რე­ბი მო­ვიდ­ნენ და მათ ესა­უბ­რე­ბო­და. იმ­დე­ნად და­მა­ჯე­რე­ბე­ლი იყო ეს "გა­თა­მა­შე­ბა", რომ გაკ­ვირ­ვე­ბუ­ლი მა­მა გა­ფა­ცი­ცე­ბით ეძებ­და მო­სულ სტუმ­რებს...
- მგო­ნი, თენ­გიზმა ფე­ხი რომ აიდ­გა, უკ­ვე თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძე იყო... ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი პი­როვ­ნე­ბა გახ­ლდათ, - ამ­ბობს მი­სი მე­უღ­ლე.
ახალ­გაზ­რდაც ისე­თი იყო, რო­გორიც ბავ­შვი... შუ­ახ­ნი­საც ისე­თი იყო, რო­გორიც ახალ­გაზ­რდა...
თენგიზ ჩანტლაძე მეუღლესთან ერთად
ახა­ლი პროგ­რა­მა მზად­დე­ბო­და და პლა­კა­ტის­თვის ფო­ტო­ე­ბი უნ­და გა­და­ე­ღოთ... მა­შინ 28 წლი­სა იყო. ზა­ი­რა - 23 წლი­სა. რე­პე­ტი­ცი­ა­ზე მი­დი­ო­და, თენ­გიზ­მა და­უ­ძა­ხა და მო­ა­ხე­და... ასე­თე­ბი იყ­ვნენ,
რო­ცა ერ­თმა­ნე­თი შე­უყ­ვარ­დათ... ყვე­ლა­ფე­რი მო­უ­ლოდ­ნე­ლად და­იწყ­ო. 1961 წელს ინ­სტი­ტუ­ტი და­ამ­თავ­რა, სო­ხუ­მის თე­ატ­რში არ გა­უშ­ვეს მშობ­ლებ­მა... დარ­ჩა თბი­ლის­ში უმუ­შე­ვა­რი... მა­შინ იკ­რი­ბე­ბო­და თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძის ჯგუ­ფი, რო­მე­ლიც ფი­ლარ­მო­ნი­ა­ში ამ­ზა­დებ­და პროგ­რა­მას. მე­გობ­რის ოჯახ­ში შე­იკ­რიბ­ნენ. თენ­გიზ­მა პროგ­რა­მა წა­ი­კითხ­ა. ძა­ლი­ან მო­მე­წო­ნა, - იხ­სე­ნებს ქალ­ბა­ტო­ნი ზა­ი­რა, - მაგ­რამ პროგ­რა­მა­ზე მე­ტად თენ­გი­ზი მო­მე­წო­ნა­ო. იმ სა­ღა­მოს შე­რო­ზი­ა­ზე, სახ­ლამ­დე მი­ა­ცი­ლა თენ­გიზ­მა და უთხ­რა: დღე­ი­დან სი­გა­რეტს აღარ მო­წევ და პო­მა­დას აღარ წა­ის­ვა­მო... ასე და­იწყ­ო. ხუ­თი წლის შემ­დეგ იქორ­წი­ნეს.

"ის­ტო­რი­ა­ნის" მკითხ­ველს ექ­სკლუ­ზი­უ­რად ვთა­ვა­ზობთ ფო­ტოს, რო­მელ­ზეც აღ­ბეჭ­დი­ლია პირ­ვე­ლი სა­ჩუ­ქა­რი, რო­მე­ლიც თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძემ შეყ­ვა­რე­ბულს მი­არ­თვა. ორი მხი­ა­რუ­ლი ჭუ­კი, რო­მე­ლიც მხატ­ვარ­მა ალ­ბათ ბავ­შვე­ბის­თვის შექ­მნა, ზა­ი­რას უყი­და და პა­ე­მან­ზე აჩუ­ქა... დღემ­დე ინა­ხავს და უყ­ვარს... ძა­ლი­ან იაფ­ფა­სი­ა­ნი სა­ჩუ­ქა­რი იყო, მაგ­რამ თენ­გი­ზის მოძღ­ვნილს ფა­სი არ ეზო­მე­ბო­და.

სა­ერ­თოდ ხელ­მოკ­ლედ ცხოვ­რობ­და. მა­შინ ერთ გა­მოს­ვლა­ში 8 მა­ნეთს აძ­ლევ­დნენ... და ყო­ვე­ლი 8 მა­ნე­თი­დან ცო­ტას ზო­გავ­და კი­დეც, რომ მან­ქა­ნა ეყი­და... მან­ქა­ნა მი­სი ოც­ნე­ბა იყო... და იცით, ვიდ­რე ახალ­გაზ­რდა იყო და ამ ოც­ნე­ბის ასას­რუ­ლებ­ლად ძა­ლას იკ­რებ­და, ფეხ­საც­მე­ლი არ ჰქონ­და რი­გი­ა­ნი, წყა­ლი რომ არ შე­სუ­ლი­ყო... ჟურ­ნალ "ო­გო­ნი­ო­კის" ყდა ჰქონ­და ჩა­ფე­ნი­ლი...

მე­უღ­ლეს ყვე­ლა­ფე­რი უსიტყ­ვოდ ეს­მო­და. ამი­ტო­მაც უყ­ვარ­და უსაზღ­ვროდ. თუმ­ცა ეხუმ­რე­ბო­და კი­დეც: შენ ჩე­მი მო­ნა­პო­ვა­რი ხარ - ანუ მო­ნა­ცა და "პო­ვა­რი­ცო"...

თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძე ძა­ლი­ან მგრძნო­ბი­ა­რე იყო, მშობ­ლებ­ზე მუდ­მი­ვად დარ­დობ­და. გას­ტრო­ლებ­ზე ჩა­ვი­დო­და თუ არა, სულ ფოს­ტა­ში გარ­ბო­და, რომ თბი­ლის­ში და­ე­რე­კა და მშობ­ლე­ბის ამ­ბა­ვი გა­ე­გო.
ერ­თხელ მა­მა­მი­სი მოს­კოვ­ში წა­ვი­და. იქ ავად გახ­და. სას­წრა­ფოდ გაფ­რინ­და თენ­გი­ზი. ერ­თი კვი­რის შემ­დეგ დაბ­რუნ­და, უნ­და გე­ნა­ხათ, რო­გორ ჩა­მო­ვი­და აე­რო­პორ­ტში, რო­გორ გა­ფა­ცი­ცე­ბუ­ლი ეკითხ­ე­ბო­და მე­უღ­ლეს, რო­გორ ხა­რო...

ზა­ი­რას სამ­კა­უ­ლე­ბი უყ­ვარ­და... ერ­თხელ ოდე­სა­ში ძა­ლი­ან ლა­მა­ზი ბე­ჭე­დი ნა­ხა. თენ­გიზ­მა: ოღონდ ახ­ლა ეს არ მა­ყი­დვი­ნო­ო... თბი­ლის­ში მოგ­ცემ ფულს და უკე­თესს გი­ყი­დი, მაგ­რამ ახ­ლა ვერ დავ­ხარ­ჯავ ამა­ზე თან­ხას, სა­ჩუქ­რე­ბის­თვის მჭირ­დე­ბა­ო.
სა­ჩუ­ქა­რი კი ყვე­ლას­თვის უნ­და ჩა­მო­ე­ტა­ნა, წე­სად ჰქონ­და. ყვე­ლა­ზე ძვი­რად ღი­რე­ბუ­ლი სა­ჩუ­ქა­რი მა­შინ ბავშვთა სახლში აღზრდი­ლი ბი­ჭის­თვის, გვა­რად კოლ­ცო­ვი­სთ­ვის იყი­და, თე­ატ­რში სცე­ნის მუ­შა იყო. დამ­ლა­გე­ბე­ლი არ დარ­ჩე­ბო­და უყუ­რადღ­ე­ბოდ და კა­რის­კა­ცი... იმ დღე­საც, ოდე­სი­დან რომ დაბ­რუნ­დნენ, 40-ზე მე­ტი სა­ჩუ­ქა­რი ჩა­მო­ი­ტა­ნა სა­ქარ­თვე­ლო­ში...

რომ გაბ­რაზ­დე­ბო­და, აბო­ბოქ­რდე­ბო­და, მაგ­რამ წუ­თის შემ­დეგ აღარ ახ­სოვ­და წყე­ნა. ბოღ­მა გულ­ში არა­სო­დეს ჩა­უ­დევს.
ერ­თი ჩვე­ვა ჰქონ­და, სა­დაც უნ­და ყო­ფი­ლი­ყო, უსა­თუ­ოდ თე­ატ­რში უნ­და გა­მო­ევ­ლო.
გამ­თე­ნი­ი­სას ბრუნ­დე­ბო­და წვე­უ­ლე­ბი­დან და ჩვე­უ­ლე­ბას არ უღა­ლა­ტა, თე­ატ­რში გა­მო­ი­ა­რა. აბ­რა­ხუ­ნებს კარ­ზე, არა­ვინ უღებს... არა­და, და­რაჯს უნ­და ეს­მო­დეს წე­სით... არა­ვინ გა­მო­დის. იმ­დე­ნი ქნა, სულ ჩა­მო­ი­ღო კა­რი, გვერ­დით მი­ა­ყუ­და და თე­ატ­რში შე­ვი­და. წა­ად­გა და­რაჯს თავ­ზე, რო­მე­ლიც იმ სა­ღა­მოს დამ­თვრა­ლი­ყო და ეძი­ნა. კა­ცი იფიქ­რებ­და, ახ­ლა ამ უპა­სუ­ხის­მგებ­ლო და­რაჯს შუ­ა­ზე გაგ­ლეჯ­სო... არა­და, რომ და­ი­ნა­ხა ფერ­წა­სუ­ლი და­რა­ჯი, მოლ­ბა, აღა­რა­ფე­რი უთ­ქვამს.
თე­ატ­რი მი­სი ცხოვ­რე­ბა იყო: ყვე­ლა გზას თა­ვის თე­ატ­რთან მიჰ­ყავ­და... სხვა­თა შო­რის, თა­ვის კა­ბი­ნეტ­ში სხვა ფო­ტო­ე­ბის გვერ­დით თა­ვი­სი ძაღ­ლის - ჯულ­ბარ­სის ფო­ტოც ეკი­და...

ძაღ­ლი სულ ჰყავ­და და ყვე­ლა ძაღლს ჯულ­ბარსს არ­ქმევ­და... ერ­თი მე­ზო­ბელ­მა მო­უ­წამ­ლა - ბევრს ყეფ­სო, მე­ო­რე - მი­ლი­ცი­ის სკო­ლა­ში დაჰ­ყავ­და... იმი­სი დიპ­ლო­მის აღე­ბა მე­გობ­რებ­თან ერ­თად აღ­ნიშ­ნა... ჰყავ­და მსა­ხი­ო­ბი ჯულ­ბარ­სიც... სპექ­ტაკ­ლში შეჰ­ყავ­და. სწო­რედ ბო­ლო ჯულ­ბარ­სის ფო­ტო ეკი­და კა­ბი­ნეტ­ში... ერ­თხელ მო­ხუ­ცე­ბულ­მა დე­დამ შო­რი­დან ვერ გა­არ­ჩი­ა, რა ფო­ტო იყო კე­დელ­ზე და მი­ა­მი­ტად იკითხ­ა: ეს რა ნი­ღა­ბი­ა­ო... თენ­გი­ზი ხომ ნიღ­ბე­ბით თა­მა­შობ­და. დიდ­ხანს ეცი­ნე­ბო­დათ ამ ამ­ბავ­ზე... ნი­ღა­ბი კი არა, ჯულ­ბარ­სი იყო, რო­მელ­მაც პატ­რო­ნის გარ­დაც­ვა­ლე­ბის შემ­დეგ კარ­გა ხანს წყა­ლიც კი არ და­ლი­ა...
რა­ი­კი­ნის თე­ატ­რი მი­ნი­ა­ტი­უ­რე­ბის თე­ატ­რთან მე­გობ­რობ­და, ფაცხ­ა­ში გა­მარ­თუ­ლი ქე­ი­ფე­ბი რომ ნა­ხეს, გა­ოც­დნენ, ამის სცე­ნარ­საც წერ­თო? არა­ვი­თა­რი სცე­ნა­რი არ არ­სე­ბობ­და. ეს თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძის ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი მას­პინ­ძლო­ბა იყო...

ხში­რად ამ ფაცხ­ა­ში სპე­ცი­ა­ლუ­რად აწყობ­და "მი­ღე­ბას", რომ გულ­ნატ­კე­ნი მე­გო­ბა­რი გა­ე­ხა­ლი­სე­ბი­ნა. ნო­დარ ახალ­კაც­თან მე­გობ­რობ­და. მი­სი ბე­დი ძა­ლი­ან აწუ­ხებ­და - სა­შინ­ლად მო­ექ­ცნე­ნო... იყო ასე­თი შემ­თხვე­ვაც: ფაცხ­ა­ში დი­დი მხი­ა­რუ­ლე­ბა ჰქონ­და, გა­რეთ გა­მო­ვი­დო­და, ვი­თომ საქ­მე­ზე, ზა­ი­რას­თან მი­ვი­დო­და: ძა­ლი­ან ცუ­დად არის ნო­და­რი, გუ­ლი მიკ­ვდე­ბა­ო, ცრემლს სა­ხე­ლო­თი მო­იწ­მენ­დდა და სუფ­რას­თან შებ­რუნ­დე­ბო­და. ვი­თომ აქ არა­ფე­რი - მხი­ა­რუ­ლი თენ­გი­ზი იყო, რო­მე­ლიც სა­სა­ცი­ლო ამ­ბებს ჰყვე­ბო­და, მღე­რო­და, ცეკ­ვავ­და. გუ­ლი კი უდუღ­და. რო­ცა თვი­თონ ატ­კი­ნეს გუ­ლი, აღა­რა­ვინ ჰყავ­და ისე­თი, რომ მი­სი ტკი­ვი­ლი გა­ე­ზი­ა­რე­ბი­ნა...

ფაცხ­ის კარ­ზე ჭე­დუ­რი ჭად­რის ფო­თო­ლი ეკი­და, ზედ ამო­ჭე­დი­ლი იყო სიტყ­ვა "ძმო­ბა". თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძეს მარ­თლაც შე­ეძ­ლო ალა­ლი ძმო­ბა.
სა­ერ­თოდ, ადა­მი­ა­ნებ­თან ისე­თი­ვე თბი­ლი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა ჰქონ­და, რო­გორიც თა­ვის პერ­სო­ნა­ჟებ­თან. უყ­ვარ­და და ჩვენც გვაყ­ვა­რებ­და... ა
სე შე­მო­ვი­და მა­ყუ­რებ­ლის გულ­ში მი­ლი­ცი­ე­ლი, დი­დი სიყ­ვა­რუ­ლით რომ გა­ა­შარ­ჟა.

მი­ლი­ცი­ის უფ­რო­სი გვა­რა­მია თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძის ერ­თ-ერ­თი სა­უ­კე­თე­სო რო­ლი­ა. მა­შინ რო­ცა საბ­ჭო­თა მი­ლი­ცია არა­ვის პა­ტი­ვის­ცე­მას აღარ იმ­სა­ხუ­რებ­და, მან შეძ­ლო და სი­კე­თით აავ­სო თა­ვი­სი პერ­სო­ნა­ჟი, არც ტენ­დენ­ცი­უ­რო­ბა და­უ­კარ­გა, არც საქ­მი­სად­მი სუ­ბი­ექ­ტუ­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა, არც სა­ქარ­თვე­ლოს ულა­მა­ზე­სი კუთხ­ის - სა­მეგ­რე­ლოს წარ­მო­მად­გენ­ლის­თვის და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლი მეგ­რუ­ლი ში­ნა­უ­რუ­ლო­ბა მეგ­რე­ლი­სად­მი, ყვე­ლა­ფერს ერ­თად კი სა­ფუძ­ველ­ში სიყ­ვა­რუ­ლი ჩა­უ­დო. ამი­ტო­მაც შე­იყ­ვა­რა სა­ქარ­თვე­ლომ მი­ლი­ცი­ის უფ­რო­სი გვა­რა­მი­ა. ამ მი­ნი­ა­ტიუ­რას დღემ­დე აქვს უდი­დე­სი ძა­ლა, რომ გა­გა­ცი­ნოს და გა­გა­ხა­ლი­სოს.

გახ­სოვთ, რო­გორ შე­უყ­ვა­ნენ ოთხ წეს­რი­გის დამ­რღვევ სტუ­დენტს გან­ყო­ფი­ლე­ბა­ში? რო­გორ ეუბ­ნე­ბი­ან, ესე­ნი ოპე­რის წინ ღრი­ა­ლებ­დნენ და ძილს უფ­რთხობ­დნენ პა­ტი­ო­სან სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­სო... ვინ თქვაო... ზემ­დეგ­მა ჯა­მას­პიშ­ვილ­მა­ო... " - ჯა­მას­პიშ­ვილს სმე­ნა არა აქვს... ჯა­მას­პიშ­ვი­ლის აზ­რით თუ სიმ­ღე­რა ხუ­ლიგ­ნო­ბა­ა, ცეკ­ვა ბან­დი­ტიზ­მი იქ­ნე­ბა, ბი­ჭო!" - ამ­ბობს თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძის გმი­რი და მა­ყუ­რე­ბე­ლი გუ­ლი­ა­ნად იცი­ნის. მი­სი ყვე­ლა სიტყ­ვა ფრთი­ან ფრა­ზე­ბად და­დი­ო­და თბი­ლის­ში.

სა­ო­ცა­რი­ა, მი­სი ფრა­ზე­ბი დღე­საც ცოცხა­ლი­ა. არც ერთ სპექ­ტაკლს არ რგე­ბია ასე­თი მას­შტა­ბუ­რი ხალ­ხუ­რი სიყ­ვა­რუ­ლი და აღი­ა­რე­ბა, რო­გორიც მის სპექ­ტაკ­ლებს. თენ­გიზ ჩან­ტლა­ძე ახ­სოვთ და უყ­ვართ, და თუმ­ცა ცოცხ­ა­ლი აღა­რა­ა, მი­სი ხმა, მი­სი სპექ­ტაკ­ლე­ბის კად­რე­ბი ისევ მხი­ა­რულ ტალ­ღად შე­მო­დის ჩვენს ცხოვ­რე­ბა­ში.

ლელა ჯიყაშვილი
ჟურნალი "ისტორიანი",#6
მაია ველთაური
19 ოქტომბერი 2017 17:51
უდიდესი ადამიანი...
გულდასაწყვეტია რომ აღარაა ჩვენს გვერდით...
ნათელში იყოს მისი სული..
თემო
18 ოქტომბერი 2017 15:14
არ მეგონა თუ თენგიზ ჩანტლაძე უი­ლი­ამ ვრიგ­ლის როლსაც თამაშობდა :)
natalia
16 ოქტომბერი 2017 09:59
უფალმა გაანათლოს მისი სული
natalai
16 ოქტომბერი 2017 09:58
ბატონი თენგიზი იყო ძალაინ საყვარელი ადამიანი, როგორც მსახიობი, შვილი, მეუღლე, მეგობარი, კოლეგუფალო ნათელში ამყოფე მისი სული.
როგორ შეაფასებთ დღეს საქართველოში დემოკრატიის ხარისხს?
თქვენი აზრი მნიშვნელოვანია!
როგორ შეაფასებთ დღეს საქართველოში დემოკრატიის ხარისხს?
თვის კითხვადი სტატიები