აფხაზთა საგვარეულოს მემკვიდრეობა საქართველოსა და კანადაში
აფხაზთა საგვარეულოს მემკვიდრეობა საქართველოსა და კანადაში
თავად აფხაზთა საგვარეულო სათავეს აფხაზეთიდან იღებს.
ეს საგვარეულო გახლავთ აფხაზეთის ერთ-ერთი წარჩინებული გვარის – ანჩაბაძეთა კახეთში დამკვიდრებული შტო. ქართულ საისტორიო წყაროებში აფხაზთა საგვარეულოს წარმომადგენლები XVII საუკუნის შუა ხანებიდან მოიხსენებიან. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ისინი საკმაოდ დაწინაურდნენ ქართლ-კახეთის თავადთა შორის. სამშობლოსა და მეფის ერთგულების საპასუხოდ აფხაზებს დიდად სწყალობდნენ მეფეები – ერეკლე II და გიორგი XII.

აფხაზ­თა გვარ­მა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს არა­ერ­თი ღირ­სე­უ­ლი პი­როვ­ნე­ბა მის­ცა. მათ შო­რის გა­მორ­ჩე­უ­ლია სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ეროვ­ნუ­ლი გმი­რი, კონ­ს­ტან­ტი­ნე (კო­ტე) აფხა­ზი.
მის სა­ხელს არა­ერ­თი საქ­ვეყ­ნო საქ­მე უკავ­შირ­დე­ბა. გე­ნე­რა­ლი კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზი არ­ჩე­უ­ლი იყო თბი­ლი­სის სა­ად­გილ­მა­მუ­ლო ბან­კის სა­მე­ურ­ვეო კო­მი­ტე­ტის წევ­რად. ას­რუ­ლებ­და ქართლ-კა­ხე­თის თა­ვა­დაზ­ნა­ურ­თა წი­ნამ­ძღო­ლის მო­ვა­ლე­ო­ბას.
კონსტანტინე (კოტე) აფხაზი. ალექსანდრე როინაშვილის ფოტო
მი­სი უშუ­ა­ლო ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბით კა­ხეთ­ში გა­იყ­ვა­ნეს რკი­ნიგ­ზა. 1917-1918 წლებ­ში ის იყო თბი­ლის­ში ქარ­თუ­ლი უნი­ვერ­სი­ტე­ტის დამ­ფუძ­ნე­ბე­ლი სა­ზო­გა­დო­ე­ბის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რე. კონ­ს­ტან­ტი­ნე აქ­ტი­უ­რად იყო ჩარ­თუ­ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­მო­ცი­ქუ­ლო ეკ­ლე­სი­ის
ავ­ტო­კე­ფა­ლი­ის აღ­დ­გე­ნის­თ­ვის ბრძო­ლა­ში. იყო სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ეროვ­ნულ-დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი პარ­ტი­ის ერთ-ერ­თი ფუ­ძემ­დე­ბე­ლი, ხო­ლო 1921-1923 წლებ­ში ამ პარ­ტი­ის თავ­მ­ჯ­დო­მა­რის მო­ვა­ლე­ო­ბა­საც ას­რუ­ლებ­და.

1917 წელს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ეროვ­ნულ­მა ყრი­ლო­ბამ კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ეროვ­ნუ­ლი საბ­ჭოს წევ­რად აირ­ჩია. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი რეს­პუბ­ლი­კის პე­რი­ოდ­ში იყო დამ­ფუძ­ნე­ბე­ლი კრე­ბის წევ­რი, აქ­ტი­უ­რად მო­ნა­წი­ლე­ობ­და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის აქ­ტის შე­მუ­შა­ვე­ბა­ში. 1921 წელს, ბოლ­შე­ვი­კუ­რი რუ­სე­თის მი­ერ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ანექ­სი­ის შემ­დეგ, გე­ნე­რა­ლი კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზი ეროვ­ნულ-გან­მა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბე­ლი მოძ­რა­ო­ბის ერთ-ერ­თი ლი­დე­რი გახ­და.

მი­სი თა­ოს­ნო­ბით და­არ­ს­და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ინ­ტერ­პარ­ტი­უ­ლი პა­რი­ტე­ტუ­ლი კო­მი­ტე­ტის (სა­ქარ­თ­ვე­ლოს და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის კო­მი­ტე­ტი) სამ­ხედ­რო ცენ­ტ­რი, რო­მე­ლიც კო­ორ­დი­ნა­ცი­ას უწევ­და სა­ერ­თო-სა­ხალ­ხო ამ­ბო­ხის­თ­ვის მზა­დე­ბას. გამ­ცემ­ლო­ბის შე­დე­გად, სამ­ხედ­რო ცენტრს ჩე­კის­ტებ­მა მი­აგ­ნეს. კო­ტე აფხა­ზი და­ა­პა­ტიმ­რეს და სა­სიკ­ვ­დი­ლო გა­ნა­ჩე­ნი გა­მო­უ­ტა­ნეს. 1923 წლის 20 მა­ისს გე­ნე­რა­ლი კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზი თოთხ­მეტ თა­ნა­მებ­რ­ძოლ­თან ერ­თად დახ­ვ­რი­ტეს.
(მარცხნიდან) დავით აფხაზი – გენერალ-მაიორი, 1-ლი მსოფლიო ომის მონაწილე, მე-5 საკავალერიო დივიზიის მსროლელი პოლკის მეთაური, გიორგი აფხაზი და კონსტანტინე (კოტე) აფხაზი
1921 წელს, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ოკუ­პა­ცი­ის შემ­დეგ, კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზის მე­უღ­ლე ელე­ნე იოსე­ლი­ა­ნი და ვა­ჟი ნი­კო­ლო­ზი საფ­რან­გეთ­ში გა­ემ­გ­ზავ­რ­ნენ. ნი­კო­ლოზ­მა გა­ნათ­ლე­ბა იქ­ვე მი­ი­ღო, სწავ­ლობ­და სორ­ბო­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის იური­დი­ულ ფა­კულ­ტეტ­ზე. მან 1922 წელს პა­რიზ­ში გა­იც­ნო მო­მა­ვა­ლი მე­უღ­ლე მარ­ჯო­რი (პე­გი) პემ­ბერ­ტონ-კარ­ტე­რი, თუმ­ცა ოჯა­ხი მხო­ლოდ 1946 წელს შექ­მ­ნეს. მა­ნამ­დე კი ორი­ვემ ტყვე­ო­ბა გა­მო­ი­ა­რა – ნი­კო­ლოზ­მა გერ­მა­ნელ­თა, ხო­ლო პე­გიმ – იაპო­ნელ­თა. 1946 წელს ნი­კო­ლო­ზი და პე­გი ნიუ-იორ­კ­ში ქორ­წინ­დე­ბი­ან. ამის შემ­დეგ კა­ნა­და­ში გა­და­დი­ან საცხოვ­რებ­ლად.

"აფხა­ზე­ბის ბა­ღი", რო­მელ­საც "სიყ­ვა­რუ­ლის ბაღ­საც" უწო­დე­ბენ, კა­ნა­და­ში, ბრი­ტა­ნე­თის კო­ლუმ­ბი­ა­ში, კუნ­ძულ ვან­კუ­ვე­რის ქა­ლაქ ვიქ­ტო­რი­ა­ში მდე­ბა­რე­ობს. პე­გი და ნი­კო­ლოზ აფხა­ზებ­მა ბა­ღის გა­შე­ნე­ბას მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა მი­უძღ­ვ­ნეს. ან­დერ­ძის თა­ნახ­მად, კრე­მა­ცი­ის შემ­დეგ მა­თი ფერ­ფ­ლი ბაღ­ში მი­მო­აბ­ნი­ეს. მის შემ­დეგ ბაღ­მა რამ­დე­ნი­მე მე­პატ­რო­ნე გა­მო­იც­ვა­ლა.

ბო­ლოს კი ისე მოხ­და, რომ ის ერთ-ერ­თი სამ­შე­ნებ­ლო კომ­პა­ნი­ის მფლო­ბე­ლო­ბა­ში აღ­მოჩ­ნ­და, რო­მელ­საც აქ საცხოვ­რე­ბე­ლი კომ­პ­ლექ­სის აშე­ნე­ბა სურ­და. მო­სახ­ლე­ო­ბამ წა­მო­იწყო კამ­პა­ნია ბა­ღის გა­და­სარ­ჩე­ნად და მის გა­მო­სას­ყი­დად. მათ­მა მცდე­ლო­ბამ შე­დე­გი გა­მო­ი­ღო. დღეს "აფხა­ზე­ბის ბა­ღი" (Abkhazi Garden) ერთ-ერ­თი გა­მორ­ჩე­უ­ლი ად­გი­ლია კა­ნა­და­ში. ბაღს უამ­რა­ვი ტუ­რის­ტი და დამ­თ­ვა­ლი­ე­რე­ბე­ლი სტუმ­რობს. ბა­ღი გა­მორ­ჩე­უ­ლია უნი­კა­ლუ­რი ფლო­რი­თა და ლა­მა­ზი პე­ი­ზა­ჟე­ბით.
ნიკოლოზ აფხაზი
აფხაზ­თა საგ­ვა­რე­უ­ლო სა­სახ­ლე კი გურ­ჯა­ა­ნის მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტის სო­ფელ კარ­დე­ნახ­ში მდე­ბა­რე­ობს. XIX სა­უ­კუ­ნის ძეგ­ლი დი­მიტ­რი აფხაზს აუშე­ნე­ბია, რო­მე­ლიც სიღ­ნა­ღის მაზ­რის ხა­ზი­ნა­და­რი ყო­ფი­ლა. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით აფხა­ზებს საგ­ვა­რე­უ­ლო სა­სახ­ლე და­უ­კარ­გავთ, მაგ­რამ XX სა­უ­კუ­ნის და­საწყის­ში კვლავ და­უბ­რუ­ნე­ბი­ათ. სა­სახ­ლის ბო­ლო მფლო­ბე­ლე­ბი ნი­კო­ლოზ აფხა­ზი და მი­სი შვი­ლი კონ­ს­ტან­ტი­ნე იყ­ვ­ნენ. ნი­კო­ლოზ აფხაზს ცო­ლად ჰყავ­და ნი­ნო გრი­გო­ლის ასუ­ლი ჭავ­ჭა­ვა­ძე, ილია ჭავ­ჭა­ვა­ძის და. ამ სა­სახ­ლე­ში ხში­რად მო­დი­ო­და ილია ჭავ­ჭა­ვა­ძე.

კა­კო ყა­ჩა­ღის პრო­ტო­ტი­პი პო­ე­მი­დან "რამ­დე­ნი­მე სუ­რა­თი ანუ ეპი­ზო­დი ყა­ჩა­ღის ცხოვ­რე­ბი­დამ" კარ­დე­ნა­ხე­ლი გლე­ხი ყო­ფი­ლა, რო­მელ­საც ილია პი­რა­დად შეხ­ვედ­რია. გად­მო­ცე­მით, სა­სახ­ლე­ში ერ­თი ოთა­ხი კო­ტე აფხაზს მას­თან სტუმ­რად მყო­ფი გერ­მა­ნე­ლი მწერ­ლის, არ­ტურ ლა­ის­ტის რჩე­ვით მო­უწყ­ვია.
ნიკოლოზ აფხაზის მეუღლის, პეგის ოჯახის – პემბერტონ-კარტერების სახლი შანხაიში (1945 წ.)
1923 წელს, კო­ტე აფხა­ზის დახ­ვ­რე­ტის შემ­დეგ, აფხა­ზებს სა­სახ­ლე ჩა­მო­არ­თ­ვეს. 1948 წლი­დან აქ მზრუნ­ვე­ლო­ბას მოკ­ლე­ბულ ბავ­შ­ვ­თა თავ­შე­სა­ფა­რი ფუნ­ქ­ცი­ო­ნი­რებ­და, რო­მე­ლიც მოგ­ვი­ა­ნე­ბით გა­უქ­მ­და. 2005 წელს გურ­ჯა­ა­ნის რა­ი­ო­ნუ­ლი სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბით სა­სახ­ლე აფხაზ­თა საგ­ვა­რე­უ­ლოს წარ­მო­მად­გე­ნელს სა­კუთ­რე­ბა­ში გა­და­ე­ცა.
აფხაზთა საგვარეულო სასახლე სოფელ კარდენახში

აფხაზ­თა საგ­ვა­რე­უ­ლო სა­სახ­ლე მრა­ვა­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში ინ­გ­რე­ო­და და იძარ­ც­ვე­ბო­და. დღეს ის ძა­ლი­ან მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­შია და გა­და­უ­დე­ბელ რეს­ტავ­რა­ცი­ას სა­ჭი­რო­ებს.
პეგი აფხაზი
2017 წე­ლი სა­ი­უ­ბი­ლეოა – კო­ტე აფხა­ზის და­ბა­დე­ბი­დან 150 წე­ლი სრულ­დე­ბა. კარ­გი იქ­ნე­ბო­და, ამ თა­რიღს კონ­ს­ტან­ტი­ნე აფხა­ზის მუ­ზე­უ­მის და­არ­სე­ბით შევ­ხ­ვედ­რო­დით. ის ამას ნამ­დ­ვი­ლად იმ­სა­ხუ­რებს.

ამი­რან ბა­სი­ლაშ­ვი­ლი
ჟურნალი "ისტორიანი", #75
G.A.L.
27 ნოემბერი 2017 11:16
namdvilad saukeTeso da dasaSuri saqmea. warCinebuli daRirseuli mamuliSvilebis win wamoweva. momavalma Taobebma unda icodnen visi gorisani arian. muzeumi aqamdec unda SeekeTebinat da gaexsnat, ras elodebian, gaugebaria?!!!
გააკეთე კომენტარი

კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.

რეგისტრაციისა და ავტორიზაციის გავლის შემდეგ აღარ მოგიწევთ დაცვის კოდისა და სხვა ინფორმაციის მითითება!

თქვენი კომენტარები გამოქვეყნდება ყოველდღე 11.00-დან 19.00 საათამდე, გამოგზავნიდან 30 წუთის განმავლობაში.

19.00 საათის შემდეგ მიღებული კომენტარები დაიდება მეორე დღეს.

P.S. ვრცელი კომენტარის გაკეთებისას ეცადეთ, ჩაეტიოთ 4 წუთში, ან დააკოპიროთ სხვა პროგრამაში აკრეფილი ტექსტი.

რუბრიკის სხვა სიახლეები
თქვენი აზრით, როგორი პრეზიდენტი იქნება სალომე ზურაბიშვილი?
თქვენი აზრი მნიშვნელოვანია!
თქვენი აზრით, როგორი პრეზიდენტი იქნება სალომე ზურაბიშვილი?
დღის კითხვადი სტატიები
ბლოგერები
თვის კითხვადი სტატიები