დიდი ამერიკელი ხელოვანი - ემიგრანტი საქართველოდან
19-12-2017
დიდი ამერიკელი ხელოვანი - ემიგრანტი საქართველოდან
გიორგი (ჯორჯ) პაპაშვილის რამდენიმე ნამუშევარი თბილისში აღმოჩნდა

"გა­ა­მე­რი­კე­ლე­ბუ­ლი ქარ­თვე­ლი ფი­როს­მა­ნი" – ამ ფრა­ზას და­ფიქ­რე­ბუ­ლი წარ­მოთ­ქვამს ამე­რი­კა­ში მყო­ფი ქარ­თვე­ლი მწე­რა­ლი აკა­კი ბე­ლი­აშ­ვი­ლი. აქ, ნი­უ­-ი­ორ­კში, სას­ტუმ­რო "სკოტ­ლენ­დის" მე­ო­ცე თუ ოც­და­მე­ო­რე სარ­თულ­ზე მცხოვ­რებ მას­პინ­ძელს, ცნო­ბილ ფა­ლა­ვან ნი­კო­ლოზ ქვა­რი­ანს მწე­რა­ლი არც იმას და­უ­მა­ლავს, რომ მა­თი თა­ნა­მე­მა­მუ­ლის, გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის შე­სა­ხებ სა­ქარ­თვე­ლო­ში ლე­გენ­დე­ბი და­დის, ანუ ამ თა­ო­ბამ კარ­გად იცის ბევ­რი რამ... უფ­რო მე­ტის შეტყ­ო­ბას ცდი­ლობს.

ცნო­ბი­ლი ამე­რი­კუ­ლი ბეს­ტსე­ლე­რის – Anything Can Hap­pen ("ყვე­ლა­ფე­რი შე­იძ­ლე­ბა მოხ­დეს") ავ­ტო­რი
გი­ორ­გი (ჯორჯ) პა­პაშ­ვი­ლი მო­ქან­და­კე გახ­ლდათ. მი­სი გვარ­-სა­ხე­ლი შე­ტა­ნი­ლი იყო ისეთ სო­ლი­დურ გა­მო­ცე­მებ­ში, რო­გო­რე­ბი­ცაა "ვინ ვინ არის ამე­რი­კულ ხე­ლოვ­ნე­ბა­ში", აგ­რეთ­ვე "ვინ ვინ არის XX სა­უ­კუ­ნის ამე­რი­კულ ლი­ტე­რა­ტუ­რა­ში".

გა­მო­ფე­ნე­ბი: პენ­სილ­ვა­ნი­ის სახ­ვი­თი ხე­ლოვ­ნე­ბის აკა­დე­მი­ა, ფი­ლა­დელ­ფი­ის ხე­ლოვ­ნე­ბის მუ­ზე­უ­მი, რე­დინ­გის სა­ხელ­მწი­ფო მუ­ზე­უ­მი და ხე­ლოვ­ნე­ბის გა­ლე­რე­ა, ვუდ­მო­რის გა­ლე­რე­ა... მო­ქან­და­კის გარ­დაც­ვა­ლე­ბამ­დე რამ­დე­ნი­მე
წლით ად­რე (1971) უი­ლი­ამ პე­ნის მე­მო­რი­ა­ლურ მუ­ზე­უმს რეტ­როს­პექ­ტულ ჩვე­ნე­ბა­ზე გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის 60 ნა­მუ­შე­ვა­რი გა­უ­ტა­ნი­ა.

ორი­ვე წარ­მა­ტე­ბა – მწერ­ლი­სა და მო­ქან­და­კისა, და­უ­გეგ­მა­ვად, თა­ვის­თა­ვად მოხ­და. მისი ექ­ვსას­ზე მე­ტი ნა­მუ­შე­ვა­რი – ნი­ჭის, შრო­მის­მოყ­ვა­რე­ო­ბის, გე­მოვ­ნე­ბის ნი­მუ­შია. ამ ნა­მუ­შევ­რებ­ში პრი­მი­ტი­ვიზ­მი და მო­დერ­ნიზ­მი შე­მოქ­მე­დის ხელ­წე­რის ნიშ­ნად იქ­ცა. ფრაგ­მენ­ტი ერ­თ-ერ­თი შე­ფა­სე­ბი­დან: "ად­რე­უ­ლი ნა­მუ­შევ­რე­ბი, სა­ი­და­ნაც მი­სი სტი­ლი გან­ვი­თარ­და, სუ­ლაც არ არის დამ­წყე­ბი­სა. ეს არის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი, მცოდ­ნე პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლის ქმნი­ლე­ბე­ბი... მათ, ვინც ეს­კი­ზის შეს­წავ­ლას აპი­რებს, გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის ეს და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლი ნი­შა­ნი ნამ­დვი­ლად გე­ნი­ად უნ­და მი­იჩ­ნი­ონ", – ამ სიტყ­ვებს ჩარლზ ჰ. მუ­ლენ­ბერ­გი (უმ­ცრო­სი) და­წერს.

თით­ქმის 40 წლი­სა იყო... შინ სტუმ­რე­ბი ჰყავ­და. მე­გობ­რე­ბი მა­გი­დას­თან სა­სა­უბ­როდ დას­ხდნენ. დის­კუ­სი­ა­ში ჩა­ერ­თო, მაგ­რამ მა­ლე გა­ჩუ­მე­ბა არ­ჩი­ა. გა­ჩუ­მე­ბა, მაგ­რამ არა გა­ჩე­რე­ბა. უს­მენ­და, მაგ­რამ უკ­ვირ­და:
– რა­ტომ არ შე­იძ­ლე­ბა იმის გა­კე­თე­ბა, რა­საც კარ­გად იც­ნობ?!
მო­სა­უბ­რე­ე­ბი ერ­თმა­ნეთს მო­ქან­და­კის ნიჭ­­სა და შე­საძ­ლებ­ლო­ბებზე ედა­ვე­ბოდ­ნენ. გი­ორ­გი პა­პაშ­ვილ­მა თა­ვი­სი მო­საზ­რე­ბის დამ­ტკი­ცე­ბა გა­დაწყ­ვი­ტა:
"ფარ­დულ­ში წა­ვე­დი და წაბ­ლის ხის ნა­ჭე­რი ავი­ღე. გა­დავ­წყვი­ტე, ცხვა­რი ამო­მეკ­ვე­თა. ამ ცხო­ველს ისე კარ­გად ვიც­ნობ­დი, რომ შეც­დო­მა ნამ­დვი­ლად არ მო­მი­ვი­დო­და. და­ვიწყე ფი­გუ­რის ამოკ­ვე­თა და მას შემ­დეგ ეს საქ­მე არც შე­მიწყ­ვე­ტი­ა".

ეს მხო­ლოდ ცნო­ბის­მოყ­ვა­რე­ო­ბა არ ყო­ფი­ლა, იმ­დე­ნად სე­რი­ო­ზუ­ლი სა­ხე მი­ი­ღო, რომ სა­სი­ცოცხ­ლო ყო­ველ­დღი­უ­რო­ბად იქ­ცა. და­დი­ო­და ტყე­ში, ზღვის სა­ნა­პი­რო­ზე, მდი­ნა­რის ნა­პირ­ზე, მინ­დორ­ში... ყველ­გან ქვებს არ­ჩევ­და. ამოწ­მებ­და სიმ­ტკი­ცეს, სი­ჯან­სა­ღეს, ფერს. არც­თუ იშ­ვი­ა­თად, ყი­დუ­ლობ­და კი­დეც. ქვე­ბით დატ­ვირ­თუ­ლი სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნა ქუ­ჩას რომ შე­უყ­ვე­ბო­და, ყვე­ლამ იცო­და, რომ მო­ქან­და­კეს ქვე­ბი კი არა, უკ­ვე მათ­ში და­ნა­ხუ­ლი ქან­და­კე­ბე­ბი მოჰ­ქონ­და; ამი­ტო­მაც მოჰ­ქონ­და ფრთხი­ლად.

"პა­პაშ­ვი­ლე­ბის ოჯა­ხი პენ­სილ­ვა­ნი­ა­ში ცხოვ­რობ­და. ეზოს უკან ბა­ღი ჰქონ­დათ, რა­ღა­ცე­ბი. ქვე­ბი, დი­დი ქვე­ბი. გა­მო­ხა­ტუ­ლე­ბით ზე­და: დათ­ვი, სე­ლა­პი... სპე­ცი­ა­ლურ ქვას ნა­ხუ­ლობ­და, ყი­დუ­ლობ­და და მოჰ­ქონ­და. მე­რე დი­დი გა­მო­ფე­ნა მო­აწყ­ო", – ამას ბა­ტო­ნი ალექ­სან­დრე ფუტ­კა­რა­ძე ჩემ­თან სა­უბ­რი­სას გა­იხ­სე­ნებს (ი­გი ამე­რი­კა­ში მცხოვ­რე­ბი უხუ­ცე­სი ემიგ­რან­ტი ქარ­თვე­ლი­ა, რო­მელ­საც პა­პაშ­ვი­ლე­ბის ოჯახ­სა და ჰო­ლი­ვუდ­თა­ნაც სა­ინ­ტე­რე­სო ურ­თი­ერ­თო­ბა ჰქონ­და).

უზარ­მა­ზა­რი ნა­მუ­შევ­რე­ბის გა­და­ად­გი­ლე­ბა თო­კე­ბის, ბორ­ბლე­ბის, თავ­კა­ვე­ბის, გორ­გო­ლა­ჭე­ბი­სა და ძე­ლე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბი­თაც კი ზოგ­ჯერ შე­უძ­ლე­ბე­ლი იყო. თო­კი წყდე­ბო­და, ქვა იმ­სხვრე­ო­და და ჩა­მო­იშ­ლე­ბო­და, ძე­ლი გა­დატყ­დე­ბო­და... ეს არა­ფე­რი! მოთ­მი­ნე­ბა, სიყ­ვა­რუ­ლი და ყვე­ლაფ­რის "თა­ვი­დან დაწყ­ე­ბის" ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი გან­ცდა...
ახალ­მა სა­ხე­ლოს­ნომ ბევ­რი რამ შეც­ვა­ლა.

გი­ორ­გი პა­პაშ­ვილს აკა­დე­მი­უ­რი სამ­ხატ­ვრო გა­ნათ­ლე­ბა არ მი­უ­ღი­ა. ის თვით­ნას­წავ­ლი ნი­ჭი­ე­რი შე­მოქ­მე­დი იყო, მუ­შა­ობ­და ხე­ზე და ქვა­ში.
ნა­მუ­შევ­რებ­ზე ინი­ცი­ა­ლებს არა­სო­დეს ტო­ვებ­და. მი­აჩ­ნდა, მე­ტიც – დარ­წმუ­ნე­ბუ­ლი იყო, რომ "ხელ­მო­წე­რა თა­ვად ხე­ლოვ­ნე­ბის ნი­მუშ­ში­ა". თა­ვად ნა­მუ­შევ­რით უნ­და მიმ­ხვდა­რი­ყო მნახ­ვე­ლი ავ­ტო­რის ვი­ნა­ო­ბას და არა მი­წე­რი­ლი გვარ­-სა­ხე­ლის მეშ­ვე­ო­ბით. მის ნა­მუ­შევ­რებ­ზე, გა­მო­ფე­ნებ­ზე იწე­რე­ბო­და რე­ცენ­ზი­ე­ბი, სტა­ტი­ე­ბი, გა­მოკ­ვლე­ვე­ბი; შე­ერ­თე­ბულ შტა­ტებ­ში გა­მო­ი­ცა რეტ­როს­პექ­ტუ­ლი კა­ტა­ლო­გიც (1979).
კარ­გა ხანს, გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის ნა­მუ­შევ­რებ­ზე ჩვენ­ში მხო­ლოდ მი­სი აღ­წე­რე­ბი­თა და ილუს­ტრა­ცი­ე­ბით შე­იძ­ლე­ბო­და ესა­უბ­რათ, იმ "უბ­რა­ლო" მი­ზე­ზის გა­მო, რომ ისი­ნი საბ­ჭო­თა სივ­რცე­ში არა­ვის უნა­ხავს.

1990-ი­ან წლებ­ში სა­ტე­ლე­ვი­ზიო გა­და­ცე­მა "ვერ­ნი­საჟ­მა" წა­რუდ­გი­ნა ქარ­თველ მა­ყუ­რე­ბელს მო­ქან­და­კე ჯორჯ პა­პაშ­ვი­ლი. გა­ზე­თი "ე­თერ­შია სა­ქარ­თვე­ლო" წერ­და, რომ "შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი გა­ერ­თი­ა­ნე­ბა "სხი­ვის" სახ­ვი­თი ხე­ლოვ­ნე­ბის პროგ­რა­მე­ბის შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი ჯგუ­ფი დღე­ნი­ა­დაგ გუ­ლის­ყუ­რით ეკი­დე­ბო­და და ეკი­დე­ბა რო­გორც ქარ­თველ მხატ­ვარ­თა გას­ვლას საზღ­ვარ­გა­რეთ... ისე საზღ­ვარ­გა­რეთ მოღ­ვა­წე ქარ­თველ ხე­ლო­ვან­თა შე­მოქ­მე­დე­ბის პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცი­ას".

გა­ზეთ­მა რამ­დე­ნი­მე ამო­ნა­რი­დი გა­აც­ნო მკითხ­ველს გა­და­ცე­მი­დან: "ჯორჯ პა­პაშ­ვი­ლი ჩად­გა აშ­შ-ის ყვე­ლა­ზე გა­მო­ჩე­ნი­ლი მო­ქან­და­კე­ე­ბის რიგ­ში"; "ი­მას, რაც ჯორჯ პა­პაშ­ვილ­მა ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში 55 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში შეძ­ლო, შე­იძ­ლე­ბა ეწო­დოს "ამე­რი­კუ­ლი ოც­ნე­ბა". ან კი­დევ: "ე­მიგ­რან­ტი საბ­ჭო­თა სა­ქარ­თვე­ლო­დან გახ­და მსოფ­ლი­ო­ში ცნო­ბი­ლი სკულ­პტო­რი". და სა­ჯა­რო ინ­ფორ­მა­ცი­ა, რაც ამ­ჯე­რად მე­ტად ყუ­რად­სა­ღე­ბი­ა: "სა­ქარ­თვე­ლოს არც ერთ მუ­ზე­უმ­ში, გა­ლე­რე­ა­სა თუ კერ­ძო კო­ლექ­ცი­ა­ში მო­ქან­და­კის არც ერ­თი ნა­მუ­შე­ვა­რი არ არის და­ცუ­ლი, ვერც ალ­ბომ­სა და კა­ტა­ლოგ­ზე მიგ­ვიწ­ვდე­ბა ხე­ლი".

ამ გა­ნაცხ­ად­სა და კო­მენ­ტარ­ს არა­ვინ გა­მოხ­მა­უ­რე­ბია – არც სა­ხელ­მწი­ფო სტრუქ­ტუ­რე­ბი­დან, არც რო­მე­ლი­მე ხე­ლოვ­ნე­ბათ­მცოდ­ნე.
გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის ნა­მუ­შე­ვარ­თა შე­ფა­სე­ბი­სას, "ცხე­ნი" ერ­თ-ერთ სა­ინ­ტე­რე­სო­თა რან­გში გა­ნი­ხი­ლე­ბა და შე­სა­ბა­მი­სად, გა­მო­ი­ყო­ფა კი­დეც. ამ­გვა­რა­დაა შე­ფა­სე­ბუ­ლი ის ზე­მოხ­სე­ნე­ბულ წიგ­ნში, რო­მელ­შიც ყო­ველ ნა­მუ­შე­ვარ­ზე მი­თი­თე­ბუ­ლია მი­სი შექ­მნის წე­ლი, მა­სა­ლა, ზო­მე­ბი და შე­ნახ­ვის ად­გი­ლი სა­ხელ­მწი­ფო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­სა თუ კერ­ძო კო­ლექ­ცი­ა­ში. ყუ­რადღ­ე­ბა მი­იქ­ცია იმან, რომ სწო­რედ "ცხე­ნი" ინა­ხე­ბა სა­ქარ­თვე­ლო­ში.

სხვა­თა შო­რის, საბ­ჭო­თა საზღ­ვა­რი ხელ­ნა­წერს ან წიგნს მა­ლუ­ლად რომ "გად­მო­ე­ლა­ხა", ათას­გვა­რი ხერ­ხი არ­სე­ბობ­და, თუმ­ცა ერ­თმნიშ­ვნე­ლოვ­ნად სა­ში­ში იყო (მსგავ­სი ფა­თე­რა­კი­ა­ნი თავ­გა­და­სავ­ლე­ბი არა­ერ­თი უხუ­ცე­სი ემიგ­რან­ტის­გან მო­მის­მე­ნი­ა...), მაგ­რამ ქან­და­კე­ბა? და ისიც სა­ხელ­მწი­ფო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში და­ცუ­ლი?! ეს მხო­ლოდ ოფი­ცი­ა­ლუ­რად შე­იძ­ლე­ბა დაშ­ვე­ბუ­ლი­ყო.

1960-ი­ან წლებ­ში გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლი სა­ქარ­თვე­ლო­ში მე­უღ­ლეს­თან ერ­თად ოფი­ცი­ა­ლუ­რი ვი­ზი­ტით გახ­ლდათ... უკ­ან დაბ­რუ­ნე­ბულ­მა გზი­დან მა­შინ­დელ გა­ზეთ "კო­მუ­ნისტს" სა­მად­ლო­ბე­ლი წე­რი­ლი გა­მო­უგ­ზავ­ნა. კმა­ყო­ფი­ლე­ბით იხ­სე­ნებ­და მწე­რალ­თა კავ­შირ­ში შეხ­ვედ­რას, სა­უბ­რებს, მცხე­თა­ში მი­ხე­ილ მა­მუ­ლაშ­ვი­ლის ბა­ღის დათ­ვა­ლი­ე­რე­ბას... ერ­თი ამო­ნა­რი­დი: "ვნა­ხეთ ხე­ლოვ­ნე­ბის მუ­ზე­უ­მის მდი­და­რი კო­ლექ­ცი­ე­ბი. შევ­ხვდით მხატ­ვარ­თა კავ­ში­რის წევ­რებს". გა­ზე­თი "ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი სა­ქარ­თვე­ლო" კი მკითხ­ველს ამ­ცნობს მის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბას: "ა­მე­რი­კა­ში რომ დავ­ბრუნ­დე­ბი, ქან­და­კე­ბას (გუ­ლის­ხმობს სე­ვას­ტო­პო­ლის გმი­რი დამ­ცვე­ლე­ბი­სად­მი მიძღ­ვნილ სკულ­პტუ­რას, რო­მე­ლიც ერ­თ-ერთ სა­უ­კე­თე­სოდ ით­ვლე­ბო­და ჯორჯ პა­პაშ­ვი­ლის შე­მოქ­მე­დე­ბა­ში. – რ.ნ.) გმირ ქა­ლაქს გა­მო­ვუგ­ზავ­ნი, ხო­ლო სა­ქარ­თვე­ლოს­თვის "რაჭ­ვე­ლი მეს­ტვი­რე" – ორ­მეტ­რი­ა­ნი ქან­და­კე­ბა მაქვს და ჩას­ვლის­თა­ნა­ვე გა­მოვ­გზავ­ნი".

"კო­ლექ­ცი­ე­ბი" წარ­სუ­ლი­ა, "ა­მე­რი­კა­ში რომ დავ­ბრუნ­დე­ბი" კი – მო­მა­ვა­ლი. აწ­მყო გა­მო­ტო­ვე­ბუ­ლი­ა. აწ­მყო­ზე ისევ არა­ფერს ამ­ბობს ან ეგებ თქვა კი­დეც, მაგ­რამ ამის თა­ო­ბა­ზე გა­ზე­თებ­მა არა­ფე­რი და­წე­რეს.
აწ­მყო­ზე არც მა­შინ თქმუ­ლა არა­ფე­რი და რო­გო­რი გა­საკ­ვი­რიც უნ­და იყოს, არც მოგ­ვი­ა­ნე­ბით. არა­და, გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის ნა­მუ­შევ­რე­ბი მის სამ­შობ­ლო­შიც ინა­ხე­ბა! სკულ­პტო­რის სა­მი ნა­მუ­შე­ვა­რია და­ცუ­ლი სა­ქარ­თვე­ლოს ეროვ­ნუ­ლი მუ­ზე­უ­მის შალ­ვა ამი­რა­ნაშ­ვი­ლის სა­ხე­ლო­ბის ხე­ლოვ­ნე­ბის მუ­ზე­უ­მის ახა­ლი და თა­ნა­მედ­რო­ვე ქარ­თუ­ლი ხე­ლოვ­ნე­ბის გან­ყო­ფი­ლე­ბის ქან­და­კე­ბის, კე­რა­მი­კი­სა და გა­მო­ყე­ნე­ბი­თი ხე­ლოვ­ნე­ბის სა­ცა­ვებ­ში. სწო­რედ სა­ცა­ვებ­ში, რად­გა­ნაც იმ დღი­დან, რა დღე­საც ეს ნა­მუ­შევ­რე­ბი მო­ქან­და­კემ მუ­ზე­უმს სა­ჩუქ­რად გა­დას­ცა 1961 წელს სა­ქარ­თვე­ლო­ში ყოფ­ნი­სას, ისი­ნი არც ერთ გა­მო­ფე­ნა­ზე არ წარ­მო­უდ­გე­ნი­ათ. ყო­ველ შემ­თხვე­ვა­ში, მათ­ზე არა­ფე­რი და­წე­რი­ლა; არა­ნა­ი­რი მო­საწ­ვე­ვი ან ბუკ­ლე­ტი არ გა­მო­ცე­მუ­ლა!

ამ ნა­მუ­შევ­რებს ქარ­თუ­ლი ხე­ლოვ­ნე­ბის მუ­ზე­უ­მი­სე­უ­ლი აღ­წე­რი­ლო­ბით წარ­მო­გიდ­გენთ:
1. # 167. "ცხე­ნი". ქვა, გრა­ნი­ტი. 49X52X17 სმ (შე­მო­წი­რუ­ლია ავ­ტო­რის მი­ერ 1961 წლის ივ­ნის­ში).
2. # 168. "ჩი­ტი". ქვა, მო­წი­თა­ლო-მო­ნაც­რის­ფრო. 8X9X11 სმ (შე­მო­წი­რუ­ლია ავ­ტო­რის მი­ერ 1961 წლის ივ­ნის­ში).
3. # 169. "ჩი­ტი". ქვა, მომ­წვა­ნო-­მო­შა­ვო. 9X12X11 სმ.

აღ­წე­რი­ლო­ბა­ში სა­ინ­ტე­რე­სო რამ­დე­ნი­მე დე­ტა­ლი­ა, მაგ­რამ ერ­თია თვალ­ში სა­ცე­მი: 1961 წლის აპ­რილ­ში (ერ­თი თვით იყო ჩა­მო­სუ­ლი საბ­ჭო­თა სა­ქარ­თვე­ლო­ში) გა­და­ცე­მუ­ლი ნა­მუ­შევ­რე­ბი მხო­ლოდ ივ­ნის­შია გა­ტა­რე­ბუ­ლი. მა­ინც, რა იყო ეს? და­უ­დევ­რო­ბა, ყოყ­მა­ნი, თუ არ­ცოდ­ნა: რო­გორ... ავ­ტო­რი, რომ­ლის ნა­მუ­შევ­რე­ბი საზღ­ვარ­გა­რე­თის ქვეყ­ნე­ბის არა­ერთ სა­ხელ­მწი­ფო თუ კერ­ძო კო­ლექ­ცი­ა­ში ინახება; ამ­ჟა­მად ამე­რი­კე­ლი, მაგ­რამ – ქარ­თვე­ლი და თა­ნაც წარ­მა­ტე­ბუ­ლი ემიგ­რან­ტი... იქნებ, მე­რე გა­მო­აგ­ზავ­ნა?! – შე­იძ­ლე­ბა და­უშ­ვას ვინ­მემ. ასე სწრა­ფად? თა­ნაც ოფი­ცი­ა­ლუ­რი ჩა­ნა­წე­რი სრუ­ლი­ად სხვაგ­ვა­რი იქ­ნე­ბო­და. მინ­და გა­ვიხ­სე­ნო გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლი­სად­მი მიძღ­ვნი­ლი ერ­თი ლექ­სი, პატ­რი­ცია მარ­ტი­ნის და­წე­რი­ლი, მუ­ლენ­ბერ­გი­სე­უ­ლი კო­მენ­ტა­რით და ლე­ლა ჟა­მუ­რაშ­ვი­ლის მი­ერ თარ­გმნი­ლი (ის ჯერ არ გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბუ­ლა ქარ­თუ­ლად):

საჭ­რე­თე­ლი და ჩა­ქუ­ჩი მის ხელ­ში
მთე­ლი დღეა სიყ­ვა­რულ­ზე მღე­რი­ან,
მანდ რა გინ­და, ქვი­დან მა­ლე გა­მო­დი,
ჩვენ­თან იყავ, აქ ყვე­ლა­ნი გე­ლი­ან.
მტკი­ცე ხე­ლი ქვის კარ­საც კი გა­ა­ღებს,
ეს დრუნ­ჩი­ა, ეს კუ­დი­ა, ეს თა­თი,
რო­გორ ფრთხი­ლად გად­მო­დი­ან, შე­ხე­დე,
ეს ძაღ­ლი­ა, ეს ბატ­კა­ნი, ეს დათ­ვი.
ისევ ისე იჭე­დე­ბა სიმ­ღე­რა
სიყ­ვა­რუ­ლით მო­უღ­ლე­ლი გუ­ლით,
მხი­ა­რუ­ლად დარ­ბი­ან და ცელ­ქო­ბენ,
ქვებს ჩაჰ­ბე­რა უკ­ვდა­ვე­ბის სუ­ლი.

ვი­საც უნა­ხავს, რო­გორ მუ­შა­ობს გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლი გრა­ნიტ­ზე, რო­გორ ცვი­ვა ნა­ტე­ხე­ბი და ნა­პერ­წკლე­ბი აქეთ­-ი­ქეთ, ვი­საც მი­სი საჭ­რე­თე­ლის "სიმ­ღე­რა" მო­უს­მე­ნი­ა, ლექ­სის და­წე­რის სურ­ვი­ლი ნამ­დვი­ლად გა­უჩ­ნდე­ბო­და.

გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის შე­მოქ­მე­დე­ბა­ზე ამე­რი­კის შე­ერ­თე­ბულ შტა­ტებ­ში დო­კუ­მენ­ტუ­რი ფილ­მიც გა­და­ი­ღეს.
რეტ­როს­პექ­ტუ­ლი კა­ტა­ლო­გი ამ­გვარ ინ­ფორ­მა­ცი­ას აწ­ვდის და­ინ­ტე­რე­სე­ბულ პი­რებს: "ჯორჯ პა­პაშ­ვი­ლი ლი­ჰა­ის ვე­ლის ხე­ლოვ­ნე­ბის ალი­ან­სის, ფი­ლა­დელ­ფი­ის ხე­ლოვ­ნე­ბის ალი­ან­სის, ოდი­უ­ბო­ნის ხე­ლო­ვან­თა და ფი­ლა­დელ­ფი­ის ხე­ლო­ვან­თა თა­ნას­წო­რო­ბის ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის წევ­რი იყო".

"ჯორჯ პა­პაშ­ვი­ლის ხე­ლოვ­ნე­ბა­ში გულ­წრფე­ლი უშუ­ა­ლო­ბა იგ­რძნო­ბა; სამ­ყა­რო, რო­მე­ლიც მან შექ­მნა, სა­ჩუ­ქა­რია ყო­ვე­ლი ჩვენ­გა­ნის­თვის და და­დას­ტუ­რე­ბაა იმი­სა, რომ ცხოვ­რე­ბა მშვე­ნი­ე­რი­ა", – ამ სიტყ­ვებს ჩარლზ ჰ. მუ­ლენ­ბერ­გი (უმ­ცრო­სი) და­წერს პენ­სილ­ვა­ნი­ა­ში, გი­ორ­გი პა­პაშ­ვი­ლის გარ­დაც­ვა­ლე­ბი­დან ერ­თი წლის შემ­დეგ.

გი­ორ­გი (ჯორჯ) პა­პაშ­ვი­ლი 1978 წლის მარ­ტში გარ­და­იც­ვა­ლა 80 წლის ასაკ­ში. და­ტო­ვა უმ­დიდ­რე­სი მემ­კვიდ­რე­ო­ბა რო­გორც მო­ქან­და­კემ და რო­გორც მწე­რალ­მა. ეს მემ­კვიდ­რე­ო­ბა ვფიქ­რობთ, ქარ­თველ­თა­გან მეტ ყუ­რადღ­ე­ბას მო­ითხ­ოვს.

რუ­სუ­დან ნიშ­ნი­ა­ნი­ძე
ჟურნალი "ისტორიანი",#7
nino
21 დეკემბერი 2017 14:01
მის შესახებ არაფერი ვიცოდი. მხოლოდ წიგნი მ,აქვს წაკითხული "ქვეყანა სადაც ყველაფერი შეიძლება მოხდეს."

საოცარი წიგნია- სიყვარულით ,სიხარულით გამთბარი წიგნი. სადაც უდიდეს გაჭირვებასაც უდიდესი ოპტიმიზმით ეკიდებიან.

მინდა ვთქვა რომ ამ წიგნის წაკითხვის შემდეგ ადამიანები უკეთესები გახდებიან. ეს არის წიგნი სადაც ღირსებასა და ნაკლს დაინახავ.

პ.ს. გმადლობთ ამ სტატიისათვის.