მხიარული ამბები "ივერიიდან"
28-04-2018
მხიარული ამბები "ივერიიდან"
რუბრიკაში "XIX საუ­კუნის ჟურნალ-გაზეთები" შემოგთავაზებთ საინტერესო ამონარიდებს პირველი ქართული ჟურნალ-გაზეთებიდან.

"ივერია" ქართული პოლიტიკური და ლიტერატურული პერიოდული გამოცემაა. მისი, როგორც ყოველკვირეული გაზეთის პირველი ნომერი 1877 წლის 3 მარტს დაიბეჭდა თბილისში. 1879-1885 წლებში ჟურნალის სახით გამოდიოდა, ხოლო 1886 წლიდან 1906 წლის 27 აგვისტომდე - ყოველდღიურ გაზეთად. "ივერიის" დამაარსებელი და პირველი რედაქტორი იყო ილია ჭავჭავაძე.

თანარედაქტორი იყო სერგეი მესხი (1881 წლიდან, "დროებისა" და "ივერიის" რედაქციების გაერთიანებისას). "ივერიის" რედაქტორები იყვნენ ასევე: ივანე მაჩაბელი (1882-1884
წლებში), ალექსანდრე სარაჯიშვილი (1901 წელი), გრიგოლ ყიფშიძე (1903-1905 წლები), შემდეგ გაზეთის დახურვამდე - ფილიპე გოგიჩაიშვილი.

ერ­თი ჩვე­ნე­ბუ­რი მწე­რა­ლი ამ­ბობ­და, რომ ძილ­ში­აც ვე­ღარ მო­მის­ვე­ნია, სიზ­მ­რე­ბი მა­წუ­ხე­ბე­ნო, გუნ­დად და გუნ­დად მუ­ზე­ბი თავს მეხ­ვე­ვი­ა­ნო!
მე­ო­რემ და­უ­წე­რა:
ჩვენ­მა პო­ეტ­მა სიზ­მარ­ში ნა­ხა, გარს ეხ­ვე­ოდ­ნენ გუნ­დად მუ­ზე­ბი, მაგ­რამ თვა­ლი რომ გა­მო­ა­ხი­ლა,
და­ურ­ჩა ხელ­ში მხო­ლოდ ბუ­ზე­ბი.

* * *
ბე­რი მა­ჭუ­ტა­ძე სა­დი­ლად ერთს ოჯახ­ში და­ეს­წ­რო. ოთხ­შა­ბა­თი იყო. სხვებს ხორ­ცი მო­არ­თ­ვეს და ბერ­მა კი ლო­ბიო მო­ა­ტა­ნი­ნა. ერ­თ­მა ღა­რიბ­მა თა­ვად­მა ლო­ბი­ოს და­ნახ­ვა­ზედ შეს­ძა­ხა:
- ბე­რო, ეგ რა არი­სო!
- ეგ ის არის, რა­საც სხვის სახ­ლ­ში მარ­ხ­ვა­ში­აც არ ჰკად­რუ­ლობ და შენ­სა­ში - ხსნილ­ში­აც კი ჰნატ­რუ­ლო­ბო, - მი­უ­გო ბერ­მა.

* * *
ერ­თი უცხო­ე­ლი სჩი­ო­და:
- მე რომ აქ თქვენ­თა­ნა ვარ, თქვენ­თ­ვის ვწვა­ლობ, თქვენ­თ­ვის ვი­ტან­ჯე­ბიო და თქვენ კი არ მა­ფა­სებ­თო.
- რო­გორ არაო, - მი­უ­გო აკა­კიმ: - მე­ტი არა შგვიძ­ლი­ან-რა და ღმერთს კი ყო­ველ­დღე ამას ვეხ­ვე­წე­ბით: "ყოვ­ლად შემ­ძ­ლეო, ნუ სტან­ჯავ ამ კაცს უბ­რა­ლოდ ჩვენ­თან, შენ მო­უ­მარ­თე ხე­ლი და სა­ი­და­მაც მო­სუ­ლა, იქ­ვე წა­იყ­ვა­ნე­ო".

* * *
ალექ­სან­დ­რე ჭავ­ჭა­ვა­ძეს ჰკითხეს: ჩი­ბუხს რა­ტომ არა სწე­ვო.
"გოგ­ჩის ტბის" დამ­წერ­მა უპა­სუ­ხა:
მე ჩი­ბუ­ხი­სა წე­ვი­თა
ვერ გა­და­ვივ­ლი მთა­საო;
ასე რომ ბო­ლი მიყ­ვარ­დეს,
ბუ­ხარ­ში შევ­ყოფ თავ­საო.

* * *
პლა­ტონ იოსე­ლი­ა­ნი სა­დი­ლად თ. გი­ორ­გი მუხ­რან-ბა­ტონ­თან იყო და ლა­პა­რა­კი ჩა­მო­ვარ­და ვი­ღა­ცა მდი­დარ კაც­ზედ, რო­მელ­საც დღე­ში ასი თუ­მა­ნი აქ­ვ­სო შე­მო­სა­ვა­ლი. პლა­ტონ­მა ინატ­რა, ნე­ტა­ვი მე მქონ­დეს ეგ შეძ­ლე­ბაო!
- რად გინ­დაო, ჩე­მო პლა­ტონ, - ჰკითხა თ. გი­ორ­გიმ, ჭა­მა შენ არ იცი და სმაო, რა­ში გა­მო­ი­ყე­ნე­ბო?
- რო­ცა მა­გო­დე­ნა სიმ­დიდ­რე მექ­ნე­ბაო, - უპა­სუ­ხა პლა­ტონ­მა, - შე­ნის­თა­ნა დიდ­კა­ცებს მო­ჯა­მა­გი­რედ და­ვი­ჭერ, სმა­საც მას­წავ­ლი­ან და ჭა­მა­სა­ცაო!
პლატონ იოსელიანი
* * *
სას­ტუმ­რო­ში ერ­თ­მა ად­ვო­კატ­მა ძეხ­ვი მო­ითხო­ვა, ბევ­რი ეწ­ვა­ლა და კა­ნი ვერ გა­ა­ცი­ლა. გულ­მო­სულ­მა ად­ვო­კატ­მა იკითხა:
- არ გიკ­ვირთ, რომ კა­ნი არა სძვრე­ბა ამ ძეხ­ვ­საო?
- ეგ არ მიკ­ვირ­სო, - მი­უ­გო იქ­ვე მყოფ­მა აკა­კიმ, მაგ­რამ ის კი გა­საკ­ვირ­ვე­ლია, რომ ად­ვო­კა­ტი ხარ და ტყა­ვის გაძ­რო­ბას ვერ ახერ­ხე­ბო.

* * *
გრა­ფი პას­კე­ვი­ჩი რომ თავ­რიზ­ზე მი­დი­ო­და, მო­წი­ნა­ვე ჯა­რით წინ გა­ის­ტუმ­რა თა­ვა­დი გი­ორ­გი ერის­თა­ვი, "დიდ კნი­ა­ზად" წო­დე­ბუ­ლი. შტა­ბის უფ­რო­სად გი­ორ­გი კნი­აზს ჰყო­ლია მუ­რა­ვი­ო­ვი. ეს წი­ნა ჯა­რი, თავ­რიზს რომ მი­ახ­ლო­ვე­ბია, გი­ორ­გი კნი­აზს აღარ მო­უც­დია პას­კე­ვი­ჩის­თ­ვის და მო­უ­წა­დი­ნე­ბია თავ­რი­ზის აღე­ბა მარ­ტო თა­ვი­სის ჯა­რი­თა. ვიდ­რე იერიშს მი­ი­ტან­დ­ნენ, გი­ორ­გი კნი­აზ­მა სა­თათ­ბი­როთ მო­იწ­ვია ყვე­ლა თა­ვი­სი ხელ-ქვე­ი­თი აფიც­რე­ბი. ყვე­ლამ ერ­თხ­მით მო­ი­წო­ნა წა­დი­ლი გი­ორ­გი კნი­ა­ზი­სა, მხო­ლოდ მუ­რა­ვი­ო­ვი წი­ნა­ა­ღუდ­გა და სთქვა:
- ნუ ინე­ბებთ, ბა­ტო­ნო, მა­გას, მო­ვუ­ცა­დოთ პას­კე­ვიჩს, ჩვენ ცო­ტა ჯა­რი გვყავს, ყი­ზილ­ბა­შე­ბი სი­მაგ­რე­ებ­ში არი­ან და უსა­თუ­ოდ დაგ­ვა­მარ­ცხე­ბე­ნო. რაც აქამ­დის გა­ვი­მარ­ჯ­ვეთ, სულ ამა­ოდ ჩაგ­ვივ­ლის და დიდ პა­სუ­ხის­გე­ბა­ში მი­ვე­ცე­მი­თო.
- ჩვენ კი ან ავი­ღებთ ან გავ­წყ­დე­ბით და ვაი თქვე­ნი ბრა­ლი, რომ მარ­ტო თქვენ გა­დარ­ჩე­ბით და პა­სუ­ხიც თქვენ მო­გე­კითხე­ბა­თო, - უთხ­რა თურ­მე გი­ორ­გი კნი­აზ­მა.

"ი­ვე­რი­ა", 1886 წე­ლი
მო­ამ­ზა­და თეა ცა­გუ­რიშ­ვილ­მა
ჟურნალი "ისტორიანი",#36
მკითხველის კომენტარი (0)
კომენტარი ჯერ არ გაკეთებულა.
იყავი პირველი!