საქართველო უცხოელთა ფერებში
28-07-2018
საქართველო უცხოელთა ფერებში

დასაწყისი იხილეთ
(ნაწილი II)

"მე სიყ­რ­მით­გან­ვე უდე­დო­ბა
და­მე­ცა ზა­რად...
და რო­ცა ბინ­დ­ში ვარ­დის­ფე­რი
გმო­სავ­და ნის­ლი, -
მე შენს სივ­რ­ცე­ში მე­ლან­დ­ვო­და
ჩურ­ჩუ­ლი მი­სი;
მი­ტომ მიყ­ვარ­და გა­რინ­დე­ბა
შენს მთებ­თან წყნა­რად!..
ო, კავ­კა­სი­ავ, შენ გეტ­რ­ფი მა­რად!"

ეს სიტყ­ვე­ბი იმ ცნო­ბილ პო­ეტ­სა და პრო­ზა­ი­კოსს მი­ხა­ილ ლერ­მონ­ტოვს (ან­ზორ აბ­ჟან­და­ძის თარ­გ­მა­ნი) ეკუთ­ვ­ნის, რო­მელ­მაც რუს მხატ­ვარ­თა შო­რის ერთ-ერ­თ­მა პირ­ველ­მა და­იწყო კავ­კა­სი­ის ბუ­ნე­ბის ტი­ლო­ზე გა­და­ტა­ნა. ლერ­მონ­ტო­ვის შე­მოქ­მე­დე­ბის ამ მხა­რეს ჩვენ­ში ნაკ­ლე­ბად იც­ნო­ბენ. არა­და, მი­სი სა­უ­კე­თე­სო ნა­ხა­ტე­ბის უმე­ტე­სო­ბა სწო­რედ
კავ­კა­სი­ას უკავ­შირ­დე­ბა.

1837 წელს მე­ფის მთავ­რო­ბა ძა­ლი­ან შე­აშ­ფო­თა პუშ­კი­ნის მკვლე­ლე­ბი­სად­მი მი­მარ­თულ­მა ლერ­მონ­ტო­ვის ლექ­ს­მა "პო­ე­ტის სიკ­ვ­დი­ლი". ამი­ტომ ის სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში გად­მო­ა­სახ­ლეს და ნიჟ­ნი-ნოვ­გო­რო­დის დრა­გუნ­თა პოლ­კ­ში გა­ნა­წე­სეს. სწო­რედ ამ დროს გა­ი­ტა­ცა პო­ე­ტი ხატ­ვამ. ლერ­მონ­ტო­ვი მე­გო­ბარს, სვი­ა­ტოს­ლავ რა­ევ­ს­კის წერ­და: "ე­სე­ცაა, რომ ბო­ლოს მე ისევ და­მაბ­რუ­ნეს გვარ­დი­ა­ში, ოღონდ გროდ­ნოს პოლ­კ­ში.
ბე­ბია რომ არ ყო­ფი­ლი­ყო, მე, სი­მარ­თ­ლე გითხ­რა, სი­ა­მოვ­ნე­ბით დავ­რ­ჩე­ბო­დი აქ, ვი­ნა­ი­დან სა­ეჭ­ვოა, რომ გა­და­სახ­ლე­ბა უკე­თე­სი იყოს, ვიდ­რე სა­ქარ­თ­ვე­ლო.

მას შემ­დეგ, რაც რუ­სე­თი­დან წა­მო­ვე­დი, გა­ნუწყ­ვეტ­ლივ ვმოგ­ზა­უ­რობ­დი - ხან სა­ფოს­ტო ეტ­ლით, ხან ცხე­ნით. მო­ვი­ა­რე სამ­ხედ­რო ხა­ზი სულ მთლად... ტან­ზე მეც­ვა ჩერ­ქე­ზუ­ლი ტან­საც­მე­ლი, ზურ­გ­ზე კი თო­ფი მქონ­და გა­და­კი­დე­ბუ­ლი. ღა­მეს ვა­თევ­დი ტრი­ალ მინ­დორ­ში, ვი­ძი­ნებ­დი ტუ­რე­ბის კი­ვილ­ში, ვჭამ­დი მჭადს, ვსვამ­დი (ა­სე გა­სინ­ჯე) კა­ხურ ღვი­ნოს... აქ ბევ­რია კარ­გი ყმაწ­ვი­ლი. გან­სა­კუთ­რე­ბით ტიფ­ლის­ში ძა­ლი­ან წე­სი­ე­რი ხალ­ხია. მაგ­რამ ნამ­დ­ვი­ლი ნე­ტა­რე­ბა არის აქ თათ­რუ­ლი აბა­ნო­ე­ბი. მე საჩ­ქა­როდ გა­და­ვი­ღე ყვე­ლა იმ შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ად­გი­ლის სუ­რა­თი, რო­მელ­საც კი ვეს­ტუმ­რე, და სუ­რა­თე­ბის გვა­რი­ა­ნი კო­ლექ­ცია მო­მაქვს თან".

კა­ხე­თის­კენ მი­მა­ვალ გზა­ზე ლერ­მონ­ტო­ვი და­ა­ვად­და და სტავ­რო­პო­ლის ჰოს­პი­ტალ­ში მოხ­ვედ­რი­ლი, მა­ლე­ვე გა­და­იყ­ვა­ნეს პი­ა­ტი­გორ­ს­კ­ში სამ­კურ­ნა­ლოდ. ზაფხუ­ლის ბო­ლომ­დე პო­ე­ტი ჩრდი­ლო­ეთ კავ­კა­სი­ა­ში დარ­ჩა, კის­ლო­ვოდ­ს­კ­სა და ჟე­ლეზ­ნო­ვოდ­ს­კ­ში მკურ­ნა­ლობ­და, შემ­დეგ კი სა­ქარ­თ­ვე­ლოს­კენ და­იძ­რა. აი, რო­გორ შე­ა­ფა­სა ვი­სა­რი­ონ ბე­ლინ­ს­კიმ ლერ­მონ­ტო­ვის ჩვენს მხა­რე­ში გა­მო­ჩე­ნა. "კავ­კა­სია იქ­ცა ლერ­მონ­ტო­ვის­თ­ვის პო­ე­ტურ სამ­ყა­როდ, რო­მე­ლიც მან მხურ­ვა­ლედ შე­იყ­ვა­რა. კავ­კა­სი­ის მი­უ­ვალ მწვერ­ვა­ლებ­ში იპო­ვა მან თა­ვი­სი პარ­ნა­სი". დღემ­დე შე­მორ­ჩე­ნი­ლია იტა­ლი­უ­რი ფან­ქ­რით შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი ლერ­მონ­ტო­ვის ჩა­ნა­ხა­ტე­ბი, სა­ვა­რა­უ­დოდ, გზა­ში შექ­მ­ნი­ლი: "ნან­გ­რე­ვე­ბი არაგ­ვის პი­რას", "და­რი­ა­ლი", "ტიფ­ლი­სი, მე­ტე­ხის ცი­ხე", "მო­ცეკ­ვა­ვე ქარ­თ­ვე­ლე­ბი სახ­ლის ბან­ზე".

ნა­ხა­ტი "ჯვრის უღელ­ტე­ხი­ლი კო­ბის ხე­ო­ბი­დან" შეს­რუ­ლე­ბის მა­ნე­რით ლერ­მონ­ტო­ვის სხვა ჩა­ნა­ხა­ტე­ბი­სა­გან გა­მორ­ჩე­უ­ლია და აშ­კა­რად მი­უ­თი­თებს პო­ე­ტის მიდ­რე­კი­ლე­ბას და­ეწყო ხატ­ვა ზე­თის სა­ღე­ბა­ვე­ბით. ნა­ხა­ტი 1837-1838 წლებ­ში ბე­ბი­ის­თ­ვის, ელი­ზა­ვე­ტა არ­სე­ნი­ე­ვას­თ­ვის შე­იქ­მ­ნა. 1896 წელს ის პენ­ზის ბიბ­ლი­ო­თე­კა­ში მოხ­ვ­და, პენ­ზი­დან კი 1930-1940-იან წლებ­ში მი­ხა­ილ ლერ­მონ­ტო­ვის სა­ხელ­მ­წი­ფო მუ­ზე­უმ-ნაკ­რ­ძალ "ტარ­ხა­ნი­ში" გა­და­ი­ტა­ნეს.
"საქართველოს სამხედრო გზა მცხეთასთან"

ჩა­ნა­ხა­ტე­ბის მი­ხედ­ვი­თაა შექ­მ­ნი­ლი ლერ­მონ­ტო­ვის ერთ-ერ­თი სა­უ­კე­თე­სო ტი­ლო "ჯვრის მთა". მე­გო­ბარ სვი­ა­ტოს­ლავ რა­ევ­ს­კი­სად­მი გაგ­ზავ­ნილ წე­რილ­ში ის ემო­ცი­ე­ბია გად­მო­ცე­მუ­ლი, რომ­ლე­ბიც ლერ­მონ­ტოვს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მთი­ა­ნე­თის ხილ­ვი­სას და­ე­უფ­ლა: "რო­გორც კი ქე­დი გა­დავ­ლა­ხე და სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში აღ­მოვ­ჩ­ნ­დი, ურე­მი მი­ვაგ­დე და ცხენს შე­მო­ვახ­ტი, სვლა და­თოვ­ლი­ლი მთის (ჯვრის) კენ­წე­როს­კენ გან­ვაგ­რ­ძე, ეს კი ად­ვი­ლი არ გე­გო­ნოს; იქი­დან ნა­ხე­ვა­რი სა­ქარ­თ­ვე­ლო ხე­ლის­გუ­ლი­ვით მოს­ჩანს. სი­მარ­თ­ლე გითხ­რა, ამ გა­სა­ო­ცარ გრძნო­ბას ვერ აღ­ვ­წერ და ვერც მის გად­მო­ცე­მას მო­ვა­ხერ­ხებ: ჩემ­თ­ვის მთის ჰა­ე­რი ბალ­ზა­მია, დარ­დი და მოწყე­ნი­ლო­ბა ვერ გა­მე­კა­რა, გუ­ლი სა­გუ­ლე­დან ამოხ­ტო­მას ლა­მობ­და, მკერ­დით მე­ფუ­რად ვსუნ­თ­ქავ­დი. იმ წუ­თებ­ში არა­ფე­რი მინ­დო­და, მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა ასე ვიჯ­დე­ბო­დი და ამ თვალ­წარ­მ­ტაც ხედს ვუ­ყუ­რებ­დი".

ლერ­მონ­ტოვ­მა ნა­მუ­შე­ვა­რი თა­ვის სა­უ­კე­თე­სო მე­გო­ბარს ალექ­სანდრ ოდო­ევ­ს­კის აჩუ­ქა. 1968 წელს ის ჰელ­სინ­კი­ში შე­ი­ძი­ნა ფრან­გ­მა სა­ბა­ლე­ტო მოღ­ვა­წე სერჟ ლი­ფა­რემ და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის სა­არ­ქი­ვო სამ­მარ­თ­ვე­ლოს გა­დას­ცა. ნა­მუ­შე­ვა­რი მხატ­ვარ ალექ­სეი კო­რი­ნის მი­ე­რაა რეს­ტავ­რი­რე­ბუ­ლი, უკა­ნა მხა­რეს და­ტა­ნი­ლია წარ­წე­რა: "ეს ნა­ხა­ტი პო­ეტ­მა ლერ­მონ­ტოვ­მა კავ­კა­სი­ა­ში უკა­ნას­კ­ნე­ლი გამ­გ­ზავ­რე­ბის წინ მა­ჩუ­ქა. ზედ ჯვრის მთაა გა­მო­სა­ხუ­ლი, სა­დაც მან სუ­ლი და­ლია. თა­ვა­დი ვ. ოდო­ევ­ს­კი". (მი­ნა­წერ­ში შეც­დო­მაა: ლერ­მონ­ტო­ვი პი­ა­ტი­გორ­ს­კ­ში მოკ­ლეს). საბ­ჭო­ეთ­ში ჩა­მო­ტა­ნი­ლი ნა­ხა­ტი 1971 წლი­დან პი­ა­ტი­გორ­ს­კ­ში, მი­ხა­ილ ლერ­მონ­ტო­ვის სა­ხელ­მ­წი­ფო მუ­ზე­უმ-ნაკ­რ­ძალ­ში ინა­ხე­ბა.

პო­ეტ­მა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მი­წა­ზე ორ-სამ თვეს და­ყო (და­ახ­ლო­ე­ბით 1837 ოქ­ტომ­ბერ-დე­კემ­ბე­რი), რო­გორც თვი­თონ წერ­და სვი­ა­ტოს­ლავ რა­ევ­ს­კის, აქ "ბევრ კარგ ახალ­გაზ­რ­დას" გა­ეც­ნო. ამ ახალ­გაზ­რ­დებს შო­რის არა­ერ­თი ქარ­თ­ვე­ლი იყო: 1837 წელს ლერ­მონ­ტოვ­თან ერ­თად ნი­ჟე­გო­რო­დის პოლ­კ­ში მსა­ხუ­რობ­და პოდ­პოლ­კოვ­ნი­კი ბა­რა­თაშ­ვი­ლი, მა­ი­ო­რი ყორ­ღა­ნაშ­ვი­ლი, შტაბს-კა­პიტ­ნე­ბი: ფავ­ლე­ნიშ­ვი­ლი და შა­ლი­კაშ­ვი­ლი, პრა­პორ­ში­კე­ბი-ან­დ­რო­ნი­კაშ­ვი­ლი, იოსე­ლი­ა­ნი, ერის­თა­ვი, მა­ჩა­ბე­ლი, საყ­ვა­რე­ლი­ძე-ბე­ჟა­ნიშ­ვი­ლი. აქ­ვე იყ­ვ­ნენ სტუ­მარ­თ­მოყ­ვა­რე­ო­ბით ცნო­ბი­ლი გულ­ბა­ათ ჭავ­ჭა­ვა­ძის ძმე­ბი, წი­ნან­დალ­ში მცხოვ­რე­ბი იასო­ნი და სპი­რი­დო­ნი.

"რო­გორც კი წი­ნან­დალ­ში ნი­ჟე­გო­რო­დე­ლე­ბი გა­მოჩ­ნ­დე­ბოდ­ნენ ხოლ­მე, - გად­მოგ­ვ­ცემს პო­ე­ტი, - ალექ­სან­დ­რე ჭავ­ჭა­ვა­ძის "ტრა­მა­ლი­ვით გა­დაშ­ლი­ლი კარ-მი­და­მო" სტუმ­რე­ბით აივ­სე­ბო­და. და­იწყე­ბო­და ცხე­ნე­ბის ჭე­ნე­ბა, დო­ღი, სრო­ლა. იარა­ღით თავს იწო­ნებ­დ­ნენ რუ­სე­ბიც და ქარ­თ­ვე­ლე­ბიც. თით­ქ­მის ყვე­ლას ჰქონ­და ძვირ­ფა­სი სა­ბუდ­რი­ა­ნი ხან­ჯა­ლი და ხმა­ლი, დამ­ბა­ჩა ქა­მარ­ში გარ­ჭო­ბი­ლი და თო­ფი მხარ­ზე გა­დე­ბუ­ლი. ნი­ჟე­გო­რო­დე­ლებს ყა­ბარ­დოს ცხე­ნე­ბი ჰყავ­დათ, ხო­ლო ქარ­თ­ვე­ლებს ძვირ­ფა­სი ყა­რა­ბა­ღუ­ლი ულა­ყე­ბი, სპარ­სუ­ლი ყაჯ­რე­ბით და ყო­ველ მოძ­რა­ო­ბა­ზე მოჟ­ღა­რუ­ნე ბალ­თე­ბით შე­კაზ­მუ­ლი".

სა­ქარ­თ­ვე­ლოს წარ­მ­ტაც­მა ბუ­ნე­ბამ, ქარ­თ­ველ­თა ყო­ფამ, ხალ­ხურ­მა სიტყ­ვი­ე­რე­ბამ პო­ეტ­ზე დი­დი შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა მო­ახ­დი­ნა. ნა­ხატ­ზე "თა­მა­რის ცი­ხის ნან­გ­რე­ვე­ბი კა­ხეთ­ში, სო­ფელ ყა­რა­ღა­ჯის მახ­ლობ­ლად" ნაჩ­ვე­ნე­ბია გა­რე­მო, სა­დაც ლერ­მონ­ტო­ვი მსა­ხუ­რობ­და (ყა­რა­ღაჯ­ში იდ­გა ნიჟ­ნი-ნოვ­გო­რო­დის დრა­გუნ­თა პოლ­კი). მა­ღა­ლი კლდე პირ­ქუ­შად გად­მოჰ­ყუ­რებს ძველ სა­ვაჭ­რო-სა­ქა­რავ­ნო გზას.

მიხაილ ლერმონტოვი

სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ძველ­მა დე­და­ქა­ლაქ­მა მცხე­თამ ლერ­მონ­ტო­ვის შე­მოქ­მე­დე­ბა­ში დი­დი ად­გი­ლი და­ი­კა­ვა. პო­ე­მა "მწი­რი" მცხე­თის, უფ­რო სწო­რად, ჯვრის მო­ნას­ტ­რის აღ­წე­რით იწყე­ბა:
მას შემ­დეგ დიდ დროს არ გა­უვ­ლია...
სა­დაც ერ­თ­ვი­ან და ხმა­უ­რია,
ჩაჰ­კ­ვ­რი­ან ერ­თურთს ისე, ვით დე­ბი,
მტკვრის წყალს და ტალ­ღებს
არაგ­ვის წყლე­ბი,
ნა­ხავთ მო­ნას­ტერს. დღე­საც იქ გზე­ბი
მგზავრს რომ მი­იყ­ვანს,
თვალს ჰკრავს გა­ლა­ვანს,
შეძ­ლებს კოშ­კ­თა და სვეტ­თა და­ლან­დ­ვას,
დან­გ­რე­ულ კოშკს და თაღ­თა და­ნახ­ვას.
თუმ­ცა აღარ ჩანს, რო­გორც ღრუბ­ლე­ბი,
სურ­ნე­ლო­ვა­ნი კვამ­ლის ქუ­ლე­ბი,
არ ის­მის ღა­მით ხმა სიმ­ღე­რე­ბის,
ჩვენ­თა სულ­თათ­ვის მლოც­ველ ბე­რე­ბის...
(ა­ლექ­სან­დ­რე ელერ­დაშ­ვი­ლის
თარ­გ­მა­ნი)

მცხე­თის ხე­დი ლერ­მონ­ტოვ­მა ტი­ლო­ზეც გად­მოს­ცა: მდი­ნა­რის პი­რას გზა­ზე კოშ­კი აღ­მარ­თუ­ლა, იქ­ვე სა­მი­კიტ­ნოა, შორს მთა­ზე კი ჯვრის მო­ნას­ტ­რის სი­ლუ­ე­ტი მო­ჩანს.
ლერ­მონ­ტო­ვი ნა­ხა­ტებ­ში იმ პე­ი­ზა­ჟე­ბი­სა და სა­ყო­ფაცხოვ­რე­ბო სცე­ნე­ბის გად­მო­ცე­მას ცდი­ლობ­და, რო­მელ­თაც პო­ეტ­ზე დი­დი შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა და­ტო­ვეს და ამას­თა­ნა­ვე, ახა­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი სა­ხე­ე­ბის და­ბა­დე­ბა­საც მის­ცეს ბიძ­გი. ამ­დე­ნად, ეს ნა­ხა­ტე­ბი თა­ვი­სე­ბუ­რი სა­მახ­სოვ­რო ბა­რა­თე­ბი­ცაა, რად­გან ისი­ნი მხატ­ვ­რუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბე­ბის და­წე­რამ­დე შე­იქ­მ­ნა.

ლერ­მონ­ტო­ვის გა­მორ­ჩე­უ­ლი ნა­ხა­ტი "ტიფ­ლი­სის ხე­დი­ა", იგი ზე­თის სა­ღე­ბა­ვე­ბით 1837 წელ­საა შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი. ნა­ხა­ტი რო­მან­ტი­კუ­ლი მხატ­ვ­რო­ბის სა­უ­კე­თე­სო ნი­მუ­შია. ავ­ტო­რის სა­სა­ხე­ლოდ უნ­და ით­ქ­ვას, რომ ტი­ლო­ზე ზედ­მი­წევ­ნი­თაა გად­მო­ცე­მუ­ლი ძვე­ლი თბი­ლი­სის ხიბ­ლი, არ­ქი­ტექ­ტუ­რა, კარ­გად ჩანს ნა­რი­ყა­ლას კედ­ლე­ბი, გა­ლა­ვა­ნი მტკვრის პი­რას (მის­გან დღეს არა­ფე­რია შე­მორ­ჩე­ნი­ლი), მე­ტე­ხის ტა­ძა­რი და სხვ. ნა­ხა­ტი ლერ­მონ­ტოვ­მა თა­ვის ნა­თე­სავ პა­ველ პეტ­როვს 1837 წელს სტავ­რო­პოლ­ში აჩუ­ქა. იგი ამ­ჟა­მად მოს­კოვ­ში, სა­ხელ­მ­წი­ფო ლი­ტე­რა­ტუ­რულ მუ­ზე­უმ­ში ინა­ხე­ბა.

ირაკ­ლი ან­დ­რო­ნი­კაშ­ვი­ლი, საბ­ჭო­თა მწე­რა­ლი და ლი­ტე­რა­ტუ­რათ­მ­ცოდ­ნე 1953 წელს ნა­ხა­ტის შე­სა­ხებ წერ­და: "რამ­დე­ნი­მე წლის წინ ქა­ლაქ ივა­ნო­ვოს სამ­ხატ­ვ­რო გა­ლე­რე­ა­ში აღ­მოჩ­ნ­და ლერ­მონ­ტო­ვის ნა­ხა­ტი, შეს­რუ­ლე­ბუ­ლი ნა­ტუ­რი­დან ზე­თის სა­ღე­ბა­ვე­ბით. ნა­ხა­ტი წარ­მო­ად­გენს თბი­ლი­სის სა­ერ­თო ხედს ავ­ლაბ­რის მხრი­დან. ლერ­მონ­ტოვს ეს და­უ­ხა­ტავს ისე, რომ სა­ვა­რა­უ­დოდ, მი­სი მოლ­ბერ­ტი მდგა­რა მდი­ნა­რის ფლა­ტე­ე­ბი­ან ნა­პირ­ზე, იქ, სა­დაც მტკვა­რი უხ­ვევს, ცო­ტა ზე­ვით "გო­გი­ლოს" აბა­ნო­ებ­ზე. აქ იწყე­ბო­და გა­რე­უ­ბა­ნი მირ­ზა-აბა­დი, რო­მე­ლიც მე­რე "ძაღ­ლის უბ­ნად" იწო­დე­ბო­და.

ამის შე­მოწ­მე­ბა ძნე­ლი არ არის: საკ­მა­რი­სია ადა­მი­ა­ნი შა­უ­მი­ა­ნის ქუ­ჩი­დან მტკვრის ნა­პირ­ზე გა­ვი­დეს, "გო­გი­ლოს" აბა­ნოს მახ­ლობ­ლად ბორ­ც­ვ­ზე აიაროს და მის თვალ­წინ გა­დაშ­ლი­ლი პა­ნო­რა­მა ნა­ხა­ტის რეპ­რო­დუქ­ცი­ას შე­ა­და­როს. იქ­ვე, ახ­ლოს, ერ­მო­ლო­ვის დროს აშე­ნე­ბუ­ლი ოფიც­რე­ბის ყა­ზარ­მე­ბი მდე­ბა­რე­ობ­და, რომ­ლებ­საც შემ­დეგ პოკ­როვ­ს­კის ყა­ზარ­მე­ბი შე­არ­ქ­ვეს. ბევ­რი ოფი­ცე­რი კერ­ძო ბი­ნა­ში ცხოვ­რობ­და, ყა­ზარ­მის მახ­ლობ­ლად. ალ­ბათ ლერ­მონ­ტოვ­მა მო­ი­ნა­ხუ­ლა ვინ­მე სამ­ხედ­რო­თა­გა­ნი, რო­მელ­საც ავ­ლა­ბარ­ში ჰქონ­და ბი­ნა, აღაფ­რ­თო­ვა­ნა პო­ე­ტი თბი­ლი­სის პა­ნო­რა­მამ, აქე­დან რომ იშ­ლე­ბო­და, და ერთ ან ორ სე­ან­ს­ში (მუ­შა­ობ­და იგი სა­ო­ცა­რი სის­წ­რა­ფით) და­ას­რუ­ლა ერთ-ერ­თი სა­უ­კე­თე­სო ნა­მუ­შე­ვა­რი".

"ჯვრის მთა"

1840-1841 წლე­ბის ზამ­თარ­ში, რო­ცა ლერ­მონ­ტო­ვი შვე­ბუ­ლე­ბას პე­ტერ­ბურ­გ­ში ატა­რებ­და, პო­ეტს სამ­ხედ­რო სამ­სა­ხუ­რის­თ­ვის თა­ვის და­ნე­ბე­ბა ჰქონ­და გა­დაწყ­ვე­ტი­ლი, მაგ­რამ მი­ზა­ნი ბე­ბი­ის წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბის გა­მო ვერ შე­ას­რუ­ლა, ელი­ზა­ვე­ტა არ­სე­ნი­ე­ვა შვი­ლიშ­ვი­ლის სამ­ხედ­რო კა­რი­ე­რა­ზე დიდ იმე­დებს ამ­ყა­რებ­და და სრუ­ლი­ად მი­უ­ღებ­ლად მი­აჩ­ნ­და მი­ხე­ი­ლის გა­ტა­ცე­ბა პო­ე­ზი­ით. ამ­დე­ნად, 1841 წლის გა­ზაფხულ­ზე პო­ე­ტი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში დაბ­რუნ­და. მან რამ­დე­ნი­მე ბრძო­ლა­შიც მი­ი­ღო მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა ქარ­თ­ველ ოფი­ცერ კონ­ს­ტან­ტი­ნე მა­მა­ცაშ­ვილ­თან (მა­მა­ცევ­თან) ერ­თად. სა­ბე­დის­წე­რო გა­მოდ­გა პო­ე­ტის შე­კა­მა­თე­ბა მა­ი­ორ ნი­კო­ლაი მარ­ტი­ნოვ­თან, რო­მელ­მაც მი­ხა­ილ ლერ­მონ­ტო­ვი დუ­ელ­ში გა­მო­იწ­ვია და პო­ე­ტი პი­ა­ტი­გორ­ს­კ­ში ემ­ს­ხ­ვერ­პ­ლა კი­დეც ამ დუ­ელს.

გი­ორ­გი კა­ლან­დია
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს თე­ატ­რის, მუ­სი­კის, კი­ნო­სა და ქო­რე­ოგ­რა­ფი­ის სა­ხელ­მ­წი­ფო მუ­ზე­უ­მის დი­რექ­ტო­რი, პრო­ფე­სო­რი
ჟურნალი "ისტორიანი",#40
მკითხველის კომენტარი (0)
კომენტარი ჯერ არ გაკეთებულა.
იყავი პირველი!