რომან რცხილაძე: უკვე ვიცი, ვის უნდა ვენდო... სევდიანი ოპტიმისტის თავგადასავალი ხმების სამყაროში
რომან რცხილაძე: უკვე ვიცი, ვის უნდა ვენდო... სევდიანი ოპტიმისტის თავგადასავალი ხმების სამყაროში
ყვითელი მანქანა ძალიან პატარაა და ძალიან ძველი - 1937 წლისა!..

წარმოუდგენელიც კია, როგორ ეტევა მუსიკოსი რომან რცხილაძე ამ მანქანაში... ის ხომ იმხელაა, სპილოც კი შეარქვეს... ან როგორ სუნთქავს მანქანის სალონში, რომელიც ალბათ მისი გულ-მკერდის შემოწერილობის მოცულობისაა სულ! სუნთქავს კიდეც და თავს ძალიან კარგადაც გრძნობს, რადგან ისეთ წვრილმანებს, სხვა რომ კომფორტს ეძახის, მისთვის მნიშვნელობა არ აქვს: მთავარია იქ იყოს, სადაც სურს... კიდევ ბავშვები უყვარს... და თავისი ცხოვრების შესახებაც ისე ყვება, როგორც
ბავშვი - გულწრფელად და უნიღბოდ...
- და­ვი­ბა­დე გუ­რი­ა­ში, 1953 წლის 27 ნო­ემ­ბერს. დე­და­ჩე­მი თა­ვი­სი­ა­ნებ­თან იყო ჩა­სუ­ლი და ისე­თი თოვ­ლი წა­მო­ვი­და, წა­მოს­ვ­ლა კი არა, ექი­მი ძლივს შე­იყ­ვა­ნეს ეზო­ში... გვა­რით იმე­რე­ლი ვარ, მა­მუ­ლი კა­ხეთ­ში მაქვს და ვე­რა­ზე, მოს­კო­ვის ქუ­ჩა­ზე ვიზ­რ­დე­ბო­დი. მე­რე მა­მა­ჩე­მის სამ­სა­ხუ­რის გა­მო მოს­კო­ვის პროს­პექ­ტ­ზე გა­და­ვე­დით. თა­ვი
რუ­სეთ­ში მე­გო­ნა. მე­ზობ­ლე­ბი სულ რუ­სე­ბი იყ­ვ­ნენ.

პა­ტა­რა ვი­ყა­ვი, რო­ცა კა­ხეთ­ში ჩა­მიყ­ვა­ნეს. ჩვენს პირ­და­პირ ცხოვ­რობ­და პა­პა ალექ­სი - მჭე­დე­ლი. ზაფხუ­ლი იყო, ეზო­ში ვთა­მა­შობ­დი. უცებ სა­ო­ცა­რი ხმა მო­მეს­მა, მივ­ყე­ვი და მის ეზო­ში აღ­მოვ­ჩ­ნ­დი. ახ­ლაც თვალ­წინ მიდ­გას, რაც ვნა­ხე. პა­პა ალექ­სის ორი შე­გირ­დი შიშ­ველ ტან­ზე აფა­რე­ბუ­ლი ტყა­ვის წინ­საფ­რე­ბით იდ­გა და გრდემლს ურ­ტყამ­და. პა­პა ალექ­სის თო­კი ეჭი­რა და სა­ბერ­ველს ამუ­შა­ვებ­და. ურ­მის ბორ­ბ­ლებს ამ­ზა­დებ­დ­ნენ. პა­პა ალექ­სი ურ­მულს მღე­რო­და: "და­იგ­ვი­ა­ნეს, ჯე­რაც არ ჩა­ნან, არა­ლო"... პა­უ­ზა­ში დას­წევ­და თოკს და სა­ბერ­ვე­ლი ბანს აძ­ლევ­და. ამ დროს ერ­თი შე­გირ­დი დარ­ტყამ­და უროს, მე­რე მე­ო­რე...

პა­პა ალექ­სი გა­ას­წო­რებ­და კა­კუ­ნით მათ ნა­მუ­შე­ვარს... ეს არ იყო მუ­სი­კა! ეს გა­ცი­ლე­ბით მა­ღა­ლი რამ იყო. მა­შინ მივ­ხ­ვ­დი, ეს ის სამ­ყა­რო იყო - ხმე­ბის სამ­ყა­რო, სა­დაც ძა­ლი­ან მინ­დო­და ყოფ­ნა. მას მე­რე ორი ზაფხუ­ლი გა­ვა­ტა­რე ყვა­რელ­ში ალექ­სი პა­პას ეზო­ში. ჩე­მი ტო­ლი ბი­ჭე­ბი რომ მე­ძახ­დ­ნენ, წა­მო­დი, ბურ­თი ვი­თა­მა­შო­თო, უარს ვამ­ბობ­დი, მჭედ­ლე­ბის ყუ­რე­ბა და მოს­მე­ნა მერ­ჩივ­ნა. თბი­ლის­ში კი მთელ წე­ლი­წადს იმა­ზე ვფიქ­რობ­დი, რო­დის მო­ვი­დო­და ზაფხუ­ლი, რომ ისევ ჩავ­სუ­ლი­ყა­ვი ყვა­რელ­ში, ისევ ის ხმე­ბი მო­მეს­მი­ნა. სამ­წუ­ხა­როდ, მე­სა­მე ზაფხულს მო­ხუ­ცი მჭე­დე­ლი ცოცხა­ლი აღარ დამ­ხ­ვ­და...
პა­ტა­რა­ო­ბი­დან­ვე მუ­სი­კა ჩე­მი უმ­თავ­რე­სი სა­ფიქ­რა­ლი იყო. მე და მა­მა დი­ლით ექვს სა­ათ­ზე ფეხ­ზე ვი­ყა­ვით. რა­დი­ო­ში რომ სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ჰიმნს უკ­რავ­დ­ნენ, მახ­სოვს, უკ­ვე ნა­ვარ­ჯი­შე­ბი ვი­ყა­ვი და ფორ­ტე­პი­ა­ნოს­თან ვჯდე­ბო­დი. არა­ვინ მა­ძა­ლებ­და. თვი­თონ მომ­წონ­და შავ-თეთრ კლა­ვი­შებ­თან მე­გობ­რო­ბა. დი­ლის ექ­ვ­სი­დან ცხრა სა­ა­თამ­დე გა­მებს ვუკ­რავ­დი.

კადრი ფილმიდან "ჩხიკვთა ქორწილი", 1984 წ.

რუს­თა­ვე­ლის თე­ატ­რის მცი­რე დარ­ბაზ­ში სკო­ლე­ბის ფეს­ტი­ვა­ლე­ბი და კონ­კურ­სე­ბი იმარ­თე­ბო­და. მეშ­ვი­დე კლას­ში ვი­ყა­ვი, ბეთ­ჰო­ვე­ნის სო­ნა­ტა დო მი­ნო­რი რომ შე­ვას­რუ­ლე.
მუ­სი­კა­ლუ­რი სკო­ლა და­ვამ­თავ­რე იმ პროგ­რა­მით, რომ­ლი­თაც მუ­სი­კა­ლურ ტექ­ნი­კუმს ამ­თავ­რებ­დ­ნენ.
ტა­ნით თა­ვი­დან­ვე დი­დი ვი­ყა­ვი... ამი­ტომ კა­ლათ­ბურ­თ­ზე დავ­დი­ო­დი. სხვა­თა შო­რის, ერ­თი რამ აქვს სა­ერ­თო კა­ლათ­ბურ­თ­სა და მუ­სი­კას: ორი­ვე­გან მა­ჯა რბი­ლი უნ­და იყოს, თი­თე­ბი - მა­გა­რი... სე­რი­ო­ზუ­ლი მიღ­წე­ვე­ბი მქონ­და.
მაგ­რამ 15 წლი­სას უნ­და ამერ­ჩია: ან კა­ლათ­ბურ­თი, ან - მუ­სი­კა. ცხა­დია, მუ­სი­კა ავირ­ჩიე.

ქუ­ჩამ ბევ­რი რამ მას­წავ­ლა მა­ინც... ყვე­ლა­ფე­რი იყო: ცუ­დიც და კარ­გიც. კი­დევ კარ­გი, რომ თბი­ლის­ში ვიზ­რ­დე­ბო­დი. თბი­ლი­სი სხვაა.
მახ­სოვს პირ­ვე­ლი დათ­რო­ბა: 5 წლი­სამ ბი­ძა­ჩემ­თან კა­რა­დი­დან ავი­ღე წყლით სავ­სე ჭი­ქა და გა­დავ­კა­რი. თურ­მე არა­ყი ყო­ფი­ლა... სა­მი დღე მე­ძი­ნა...
პირ­ვე­ლი სი­გა­რე­ტი მუ­სი­კა­ლურ სკო­ლა­ში მოვ­წიე... 15 წლის ვი­ყა­ვი და ამით ვი­ვაჟ­კა­ცე.
მუ­სი­კა­ლურ­ში დე­დას ხელ­ჩა­კი­დე­ბუ­ლი დავ­ყავ­დი. სულ არ ვბრა­ზობ­დი. მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა ერ­თად დავ­დი­ო­დით. ამი­ტო­მაც ამა­ცი­ლეს იმ ცუდს, რაც შე­იძ­ლე­ბა ბიჭს და­ე­მუქ­როს. მთა­ვა­რი კი ის იყო, უკ­ვე ცხოვ­რე­ბის ინ­ტე­რე­სი რომ მქონ­და ნა­პოვ­ნი. მუ­სი­კა ყვე­ლა­ფე­რი იყო ჩემ­თ­ვის.
ერ­თხელ, რო­ცა მუ­სი­კა­ლურ სას­წავ­ლე­ბელს ვამ­თავ­რებ­დი, ბა­ხის ფა დი­ეზ მი­ნო­რის პრე­ლუ­დია და ფუ­გა და­ვუ­კა­რი ლა მი­ნორ­ში... ეს ხომ წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია.
კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ა­ში ვა­ბა­რებ­დი, პირ­ველ წელს გა­ვე­დი გა­მოც­და­ზე. ვუკ­რავ­დი... მეს­მის, ერ­თი გა­მომ­ც­დე­ლი მე­ო­რეს ეუბ­ნე­ბა, რა ნა­ბა­ხუ­სე­ვი ვა­რო... იქით ვი­ღა­ცამ და­ი­ჩურ­ჩუ­ლა კი­დევ რა­ღაც. გავ­ჩერ­დი. ვკითხე ხმა­მაღ­ლა: მე თქვენ ხელს გიშ­ლი­დით-მეთ­ქი. მო­უ­ლოდ­ნე­ლი იყო ეს ყვე­ლა­ფე­რი. იმ წელს ვერ მო­ვეწყ­ვე. მომ­დევ­ნო წელს მი­სა­ღე­ბი გა­მოც­და კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ის დიდ დარ­ბაზ­ში გა­და­ი­ტა­ნეს. ისე იყო მოწყო­ბი­ლი, რომ ფარ­დის უკან იჯ­და გა­მო­საც­დე­ლი და უკ­რავ­და. გა­მომ­ც­დე­ლე­ბი ვერ ხე­დავ­დ­ნენ. ას მეჩ­ვიდ­მე­ტე ვი­ყა­ვი. მე­რაბ ოდი­შა­რი­ას უთ­ქ­ვამს, მო­დი, გა­მო­ვიც­ნოთ ვინ უკ­რავ­სო. მე რომ და­ვუ­კა­რი, - პა­ტა­რა, გამ­ხ­და­რი გო­გო­ნა უკ­რავ­სო, "გა­მო­იც­ნეს". ისე­თი მუ­სი­კა­ლუ­რი ბგე­რა მქონ­და, რომ ეს შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა დავ­ტო­ვე.

ჩე­მი და-ძმაც მუ­სი­კით არი­ან და­კა­ვე­ბუ­ლი. უფ­რო­სი და მუ­სი­კის პე­და­გო­გია. თე­მუ­რი ჩემ­ზე 6 წლით უმ­ც­რო­სია. სა­ერ­თოდ, რცხი­ლა­ძე­ებ­ში პირ­ვე­ლი ბი­ჭი ვი­ყა­ვი და ერ­თი ამ­ბა­ვი იყო, ყვე­ლა ფიქ­რობ­და, ვინ უნ­და გა­მოვ­სუ­ლი­ყა­ვი. სა­ბედ­ნი­ე­როდ, მუ­სი­კო­სი გა­მო­ვე­დი.
ეკ­ლე­სი­ა­ში ბავ­შ­ვო­ბი­დან დავ­დი­ო­დი. ამის გა­მო ხან სკო­ლი­დან მრიცხავ­დ­ნენ, ხან - მუ­სი­კა­ლუ­რი სას­წავ­ლებ­ლი­დან. ახ­ლა ის ხალ­ხი, ვინც მე მრიცხავ­და, ეკ­ლე­სი­ა­ში მხვდე­ბა... ხან თვალს ვერ მის­წო­რე­ბენ...
კლა­სი­კურ მუ­სი­კას ყუ­რადღე­ბა არ ექ­ცე­ო­და, ისე­თი დრო იყო. ამი­ტომ და­ვიწყე ფიქ­რი, თა­ნა­მედ­რო­ვე მუ­სი­კა და­მეკ­რა. 1969 წელს "ცი­ცი­ნა­თე­ლა­ში" მი­ვე­დი, მე­რე იყო "75", "დი­ე­ლო"... კლა­სი­კას ჩა­მოვ­შორ­დი, მაგ­რამ დღეს თუ არან­ჟი­რე­ბას ვა­კე­თებ, სწო­რედ კლა­სი­კის დამ­სა­ხუ­რე­ბაა. ამი­ტომ მაქვს გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი გე­მოვ­ნე­ბა, სტი­ლი...

1998 წელს კოკა ცქიტიშვილის თაოსნობით შექმნილი ანსამბლის, თ. T. Blues Mob-ის წევრებთან ერთად

1969 წელს, რო­ცა "ცი­ცი­ნა­თე­ლა­ში" ვი­ყა­ვი, სო­სო ებ­რა­ლი­ძემ სპი­ლო შე­მარ­ქ­ვა. ჩე­მი ნათ­ლიაა. თა­ვი­დან ცო­ტა ვბრა­ზობ­დი. მე­რე და­ვუკ­ვირ­დი და მივ­ხ­ვ­დი, რომ სპი­ლო სუ­ლაც არ არის ცუ­დი. სა­ერ­თო­დაც, ცხო­ველ­თა სამ­ყა­როს ბი­ნა­დარ­ნი არაფ­რით არი­ან ნაკ­ლე­ბი ადა­მი­ა­ნებ­ზე... ყო­ფი­ლა, ავი ძაღ­ლი ვინ­მეს გა­მო­კი­დე­ბია, მე ლა­პა­რა­კი და­მიწყია მას­თან და გა­ჩე­რე­ბუ­ლა, კუ­დის ქი­ცი­ნით უპა­სუ­ხია.
მყავ­და შოტ­ლან­დი­უ­რი ნა­გა­ზი. კო­ლი... ჩე­მი მე­გო­ბა­რი იყო. რო­ცა ვუკ­რავ­დი, ჩუ­მად იყო. და­ვამ­თავ­რებ­დი დაკ­ვ­რას და რა რე­გის­ტ­რ­შიც და­ვამ­თავ­რებ­დი, იმ რე­გის­ტ­რ­ში იწყებ­და "სიმ­ღე­რას".
1983 წელს ევ­გე­ნი გინ­ზ­ბურ­გი "არ­გო­ნავ­ტებს" იღებ­და. სცე­ნა მქონ­და, 6-მეტ­რი­ა­ნი პი­თო­ნი უნ­და შე­მომ­ხ­ვე­ო­და. სა­მი დღე მქონ­და რე­პე­ტი­ცია ამ პი­თონ­თან - კა­ტია ერ­ქ­ვა. ისე შე­ვუყ­ვარ­დი, რომ გა­და­ღე­ბის დას­რუ­ლე­ბის შემ­დეგ დღე-ნა­ხე­ვა­რი არ ჭამ­და... ჩა­მო­ვი­და მი­სი მწვრთნე­ლი, წა­მო­დი, კა­ტი­ას და­ე­ლა­პა­რა­კე, თო­რემ ეჭ­ვი­ა­ნობს შენ­ზე და არ ჭამ­სო...

მე ხომ ზო­დი­ა­ქო­თი გვე­ლი ვარ... ძა­ლი­ან გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი მაქვს ყნოს­ვა. უცხო გა­რე­მო­ში, უცხო ადა­მი­ან­თან ჯერ ყნოს­ვით ვი­ღებ ინ­ფორ­მა­ცი­ას...
მიყ­ვარს ცხე­ნე­ბი. არ და­მა­ვიწყ­დე­ბა, კა­ხეთ­ში თეთ­რი ცხე­ნის სიკ­ვ­დი­ლი ვნა­ხე, მი­სი ცრემ­ლი­ა­ნი თვა­ლე­ბი ახ­ლაც მახ­სოვს...
ვამ­ბობ ხოლ­მე, პირ­ვე­ლი ქარ­თ­ვე­ლი ბო­შა ვარ-მეთ­ქი. მიყ­ვარ­და ხე­ტი­ა­ლი. ახ­ლაც მიყ­ვარს. თუმ­ცა სა­ნა­დი­როდ არც წა­ვალ. მე ცხო­ვე­ლებს სახ­ლ­ში ვერ მი­ვუ­ვარ­დე­ბი და დე­დებს, მა­მებს, შვი­ლებს ვერ და­ვუ­ხო­ცავ. ბა­დით მი­თევ­ზა­ვია...
1989 წელს დი­დი არე­უ­ლო­ბა და­იწყო. ჯერ იყო 9 აპ­რი­ლი, მე­რე სა­მო­ქა­ლა­ქო ომი... მე­რე ისე მოხ­და, მოს­კოვ­ში წა­ვე­დი. იქ იძუ­ლე­ბით მო­მიხ­და ცხოვ­რე­ბა. გა­და­ვი­ტა­ნე უმუ­შევ­რო­ბა, შიმ­ში­ლიც კი. ამ ყვე­ლა­ფერ­მა გა­მო­იწ­ვია ის, რომ 33 წლი­სა ტუ­ბერ­კუ­ლო­ზით და­ვა­ვად­დი. სამ წე­ლი­წადს ვი­ა­რე აბას­თუ­მან­ში, ათ წე­ლი­წადს არ და­მი­ლე­ვია, არ მო­მი­წე­ვია სი­გა­რე­ტი. იმა­ში კი დარ­წ­მუ­ნე­ბუ­ლი ვი­ყა­ვი, რომ გა­დავ­რ­ჩე­ბო­დი.

კადრი ფილმიდან "არგონავტები", 1986 წ.

აბას­თუ­მა­ნი მგო­ნი ღმერ­თის სა­ვა­ნეა. ხალ­ხი იმ­დე­ნად თბი­ლია, ისე­თი მგრძნო­ბი­ა­რე... აბას­თუ­მან­ში ბუ­ნე­ბა გა­საზ­რ­დო­ებს.
აბას­თუ­მან­ში ცუ­დად გავ­ხ­დი ერ­თხელ. კო­მი­დან რომ გა­მო­ვე­დი, ად­გი­ლობ­რი­ვებ­მა გა­მაც­ნეს აფ­თი­ა­ქა­რი დე­ი­და ნუ­ნუ. შინ ედ­გა პი­ა­ნი­ნო "პეტ­რო­ფი". და­ვიწყე მას­თან სი­ა­რუ­ლი, მე­ცა­დი­ნე­ო­ბა. ყვე­ლა­ფე­რი თა­ვი­დან მქონ­და გა­სავ­ლე­ლი. ოქ­ტომ­ბე­რი იყო, მე­სა­მე დღეს გა­ვი­გო­ნე ფან­ჯ­რის იქი­დან კა­კუ­ნი. გა­ვი­ხე­დე - აუდი­ტო­რიაა - ციყ­ვე­ბი მო­სუ­ლან. მას მე­რე ასე იყო. მე ვუკ­რავ­დი, ისი­ნი მო­დი­ოდ­ნენ და მის­მენ­დ­ნენ. ეს პე­რი­ო­დი კარ­გად მახ­სენ­დე­ბა, მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ასე­თი ჭი­რი მქონ­და.
აბას­თუ­მან­ში იდ­გა გრძე­ლი ხის სახ­ლე­ბი. ვი­ყი­დე 6 კუბ­მეტ­რი შე­შა, და­ვაჭ­რე­ვი­ნე მო­რე­ბად და მთე­ლი 6 თვე თვი­თონ ვჩე­ხავ­დი. მე­ო­რე სარ­თულ­ზეც თა­ვად ვყრი­დი. ასე ვვარ­ჯი­შობ­დი. ჩემ­თან ოთახ­ში ტყის სურ­ნე­ლი იდ­გა.
აბას­თუ­მან­ში დავ­წე­რე "სუფ­თა ჰა­ე­რი". ნე­ბის­მი­ერ ფილმს და­ამ­შ­ვე­ნებ­და.
ბო­ლო წე­ლი­წადს ხუ­და­დოვ­ზე ვიცხოვ­რე, თე­რა­პი­უ­ლი გან­ყო­ფი­ლე­ბი­დან ქი­რურ­გი­ულ­ში გა­და­მიყ­ვა­ნეს. ვემ­ზა­დე­ბო­დი სა­ო­პე­რა­ცი­ოდ. მარ­ცხე­ნა ფილ­ტ­ვ­ზე ორი ორ­მო მქონ­და, - კა­ვერ­ნა, რო­გორც ექი­მე­ბი ეძა­ხი­ან.

ოპე­რა­ცი­ის წინ შე­მიყ­ვა­ნეს რენ­ტ­გენ­ზე, ეძე­ბეს და ვერ ნა­ხეს ვე­რა­ფე­რი. ეს რო­გორ მოხ­და?! რწმე­ნი­თა და ლოც­ვით, უფ­ლის ნე­ბით!
სირ­თუ­ლე­ე­ბის გა­და­ლახ­ვა­ში ნე­ბის­ყო­ფაც მეხ­მა­რე­ბო­და. მუ­სი­კა ხომ გა­სა­ოც­რად აწ­რ­თობს ნე­ბის­ყო­ფას. თა­ნაც, მუ­სი­კო­სის შრო­მას ადა­რე­ბენ მუ­შის შრო­მას და ამ­ბო­ბენ, რომ პირ­ვე­ლი სამ­ჯერ მეტ ენერ­გი­ას ხარ­ჯავს მე­ო­რე­ზე.
პირ­ვე­ლი მე­უღ­ლე 1989 წელს, ავად რომ გავ­ხ­დი, მა­შინ გა­და­ვი­და სა­ბერ­ძ­ნეთ­ში საცხოვ­რებ­ლად. ახ­ლა ჩე­მი შვი­ლე­ბი სა­ბერ­ძ­ნეთ­ში ცხოვ­რო­ბენ. ჩემს ვაჟს თა­ვი­სი ბენ­დი აქვს.
ვუს­მენ ყვე­ლა­ნა­ირ მუ­სი­კას, რიტმ-ენდ-ბლუ­ზი და ჯაზ-რო­კი ჩემ­თ­ვის ყვე­ლა­ზე ახ­ლო­ბე­ლია, მაგ­რამ მუ­სი­კა ყვე­ლა კარ­გია. ან არის მუ­სი­კა, ან - არა... შემ­ს­რუ­ლე­ბე­ლი კი შე­იძ­ლე­ბა იყოს ცუ­დი ან კარ­გი...

სამ­წუ­ხა­როდ, დღეს მე­ფობს პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლუ­რი დი­ლე­ტან­ტიზ­მი, ეს ძა­ლი­ან ცუ­დია.
ძა­ლი­ან მიყ­ვარს სიძ­ვე­ლე­ე­ბი - ან­ტიკ­ვა­რი­ა­ტი. ეს მუ­სი­კამ გა­ნა­პი­რო­ბა. ჩე­მი მან­ქა­ნა - 1937 წლი­საა, 1935 წელს გა­მოშ­ვე­ბუ­ლი ბე-ემ-ვეს მო­ტო­ციკ­ლე­ტი მყავს, ბიტლს "ხო­ჭო" მყავს 1975 წელს გა­მოშ­ვე­ბუ­ლი. წი­ნა სა­უ­კუ­ნე­ში ვცხოვ­რობ. გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლად ვიც­ვამ­დი და ვიც­ვამ, გან­ს­ხ­ვა­ვე­ბუ­ლი მე­გობ­რო­ბა ვი­ცი - პა­ტი­ე­ბა შე­მიძ­ლია... არ ვთა­მა­შობ. ასე­თი ვარ.

ბედ­ნი­ე­რი ვარ, რომ ჩე­მი ცხოვ­რე­ბა და­ემ­თხ­ვა იმ პე­რი­ოდს, რო­ცა ჩვე­ნი პატ­რი­არ­ქია უწ­მი­დე­სი და უნე­ტა­რე­სი ილია II. მაქვს პა­ტი­ვი ხში­რად ვი­ყო მას­თან. მი­სი ლოც­ვა-კურ­თხე­ვა ყვე­ლა­ფერ­ში მეხ­მა­რე­ბა.
ვცდი­ლობ, ჩე­მი მიმ­წუხ­რი ბავ­შ­ვო­ბი­დან შორს არ წა­ვი­დეს. ფან­ტას­ტი­კუ­რად კარ­გად ვგრძნობ თავს ბავ­შ­ვებ­თან. ბავ­შ­ვე­ბი ხომ მარ­თა­ლი და უნიღ­ბო ადა­მი­ა­ნე­ბი არი­ან. მყავს 5, 6, 10 წლის მე­გობ­რე­ბი, 35 მარ­ტო ნათ­ლუ­ლი მყავს და ვცდი­ლობ, რაც შე­იძ­ლე­ბა ხში­რად ვი­ყო მათ­თან. მინ­და ყვე­ლა ნათ­ლუ­ლი დავ­პა­ტი­ჟო... თე­ო­ნა კონ­ტ­რი­ძე, ნი­ნო ქა­თა­მა­ძე ჩე­მი ნათ­ლუ­ლე­ბი არი­ან...
დღეს რა­მეს თუ ვწერ ან უნ­და მტკი­ო­დეს, ან მი­ხა­რო­დეს...
რო­ცა შე­მოქ­მე­დი ხარ, დროს ცო­ტა­თი მა­ინც უს­წ­რებ. ამი­ტომ ბევრს თვალ­ში უც­ნა­უ­რად ხვდე­ბა შე­ნი ყვე­ლა­ფე­რი - ჩაც­მა, ცხოვ­რე­ბის წე­სი. ძა­ლი­ან მიყ­ვარს გა­მოთ­ქ­მა - დროს არ უნ­და გა­უს­წ­რო, დროს უნ­და დახ­ვ­დე. წი­ნაც იქ­ნე­ბი და აქაც... მირ­ჩევ­ნია, 100 მსმე­ნე­ლი 10 ათასს...
თუ მარ­თა­ლი ხარ, გა­დარ­ჩე­ბი.

ჯგუფ "ნატვრის ხის" პლაკატი, 1988 წ.

რო­ცა ვწერ, ვუკ­რავ, ჩემ­თ­ვის სა­ა­თი ჩერ­დე­ბა. ბედ­ნი­ე­რე­ბა რა არის? ის, რომ ზუს­ტად იცი, რა­ტომ ხარ აქ.
ბო­რო­ტი სუ­ლი მძი­მეა, ვერ ას­წ­რებს სხე­უ­ლი­დან ამოს­ვ­ლას და სხე­ულ­თან ერ­თად ლპე­ბა მი­წა­ში. ალა­ლი იყა­ვი, მარ­თა­ლი, კე­თი­ლი... ასე არ ჯო­ბია?
არა­ვის სჯე­რა, რომ მა­ლე 61 წლის გავ­ხ­დე­ბი. შე­მე­ჯიბ­როს ნე­ბის­მი­ე­რი 20 წლის ახალ­გაზ­რ­და... ვა­ჯო­ბებ... მარ­თ­ლა სა­მო­ცის კი არ ვარ! მე რომ ტუ­ბერ­კუ­ლო­ზის­გან გან­ვი­კურ­ნე, 40 წლი­სა ვი­ყა­ვი. მა­შინ ხელ­მე­ო­რედ და­ვი­ბა­დე. აბა, იქი­დან დათ­ვა­ლეთ.

რომ არა ის სე­ნი, ჩემს მე­გობ­რებ­თან ერ­თად აფხა­ზეთ­ში მოვ­კ­ვ­დე­ბო­დი, ალ­ბათ...
ვფიქ­რობ ყვე­ლა­ფერ­ზე... მარ­ტი­ვი არ არის ცხოვ­რე­ბა. მახ­სოვს, რა სა­ხე­ე­ბით მა­ცი­ლებ­დ­ნენ, აბას­თუ­მან­ში რომ მივ­დი­ო­დი, და რა სა­ხე­ე­ბით დამ­ხ­ვ­დ­ნენ, რომ დავ­ბ­რუნ­დი.
მინ­და ჩე­მი ამ­ბე­ბი დავ­წე­რო. შე­მიძ­ლია ვთქვა, რომ სა­მი ადა­მი­ა­ნის ცხოვ­რე­ბა მა­ინც გა­ვი­ა­რე.
ხში­რად ვმას­ხ­რობ სა­კუ­თარ თავ­ზე... იცი, რა კარ­გია!..
უკ­ვე ვი­ცი, ვის უნ­და ვენ­დო: თვა­ლე­ბით ვხვდე­ბი, ფრჩხი­ლე­ბით და სუ­ნით... სი­ა­რუ­ლის მა­ნე­რით. ამი­ტომ მიყ­ვარს გლე­ხებ­სა და ბავ­შ­ვებ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა. მათ­შია სიბ­რ­ძ­ნე და სი­მარ­თ­ლე.

არ მიყ­ვარს ხმა­უ­რი და ყა­ყა­ნი. რომ და­ღამ­დე­ბა ხოლ­მე, მა­შინ ვჯდე­ბი სა­მუ­შა­ოდ... მიყ­ვარს მარ­ტო­ო­ბა­ში წე­რა.
მუ­სი­კა ისე­თი რამ არის, მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა არ აქვს, რამ­დენს წერ. მთა­ვა­რია, რას წერ! შარ­შან სიმ­ღე­რას "ნატ­ვ­რის ხე" 35 წე­ლი შე­უს­რულ­და. ევ­რო­პის დი­ას­პო­რამ მი­მი­პა­ტი­ჟა ამ თა­რი­ღის აღ­სა­ნიშ­ნა­ვად, კარ­გი ტურ­ნე მქონ­და ევ­რო­პა­ში. აქ დი­დად არ გა­ახ­სენ­დათ. ასე­თია ცხოვ­რე­ბა.
მე მა­ინც ოპ­ტი­მის­ტი ვარ. ოღონდ, ცო­ტა სევ­დი­ა­ნი ოპ­ტი­მის­ტი.

ლე­ლა ჯი­ყაშ­ვი­ლი
ჟურნალი "ისტორიანი",#46

რუბრიკის სხვა სიახლეები
თქვენი აზრით, უნდა იყოს თუ არა პრეზიდენტი უშიშროების საბჭოს შემადგენლობაში?
თქვენი აზრი მნიშვნელოვანია!
თქვენი აზრით, უნდა იყოს თუ არა პრეზიდენტი უშიშროების საბჭოს შემადგენლობაში?
გაზეთის სტატია. მიიღეთ წვდომა
გაზეთის სტატია. მიიღეთ წვდომა
გაზეთის სტატია. მიიღეთ წვდომა