საქართველო თურქეთ-რუსეთის შესაყარზე
საქართველო თურქეთ-რუსეთის შესაყარზე
თურქეთში 15 აპრილს დანიშნული რეფერენდუმი პრეზიდენტის უფლებამოსილებების გაზრდის თაობაზე, თურქეთსა და ევროკავშირის ქვეყნებს შორის დაპირისპირების მორიგ მიზეზად იქცა.
ევროპის ქვეყნებმა, მათ შორის, გერმანიამ და ჰოლანდიამ, ერთმანეთის მიყოლებით განუცხადეს უარი თურქ მინისტრებს მათ ქვეყნებში სააგიტაციო შეხვედრების გამართვის თაობაზე. არადა, თურქეთის პრეზიდენტს, რეჯეფ ტაიპ ერდოღანს ჰაერივით სჭირდება ევროკავშირის ქვეყნებში მცხოვრები იმ თურქი მოქალაქეების მხარდაჭერა, რომლებთაც შენარჩუნებული აქვთ ხმის უფლება თურქეთში გამართულ არჩევნებსა თუ რეფერენდუმში - ევროკავშირში მცხოვრები თურქები უფრო ლოიალურები არიან ერდოღანის
მმართველი პარტიის მიმართ, ვიდრე უშუალოდ თურქეთის მაცხოვრებლები. მაგალითად, 2015 წლის არჩევნებში გერმანიაში მცხოვრები, არჩევნებში მონაწილე თურქების 60%-მა ხმა ერდოღანის პარტიას მისცა, მაშინ როცა, თავად თურქეთში ეს მაჩვენებელი 50%-ს ვერ გასცდა.

თურქეთის პრეზიდენტისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის პასუხები ერთმანეთზე უფრო მკაცრი და შეიძლება ითქვას, თავშეუკავებელი იყო:
მათ ევროკავშირის ქვეყნები ფაშიზმში დაადანაშაულეს და მუქარაც ზედ მიაყოლეს. როგორც მათ განაცხადეს, "ევროპა უფსკრულისკენ მიექანება და მალე ჩაიძირება საღვთო ომებში... ევროპას მუსულმანების შიში მოიცავს".

თავის მხრივ, გერმანიის მმართველი პარტიის ხელმძღვანელები ღიად აცხადებენ, რომ არ მიესალმებიან თურქეთის ლიდერების ვიზიტს გერმანიაში. თუ მათი ეს განწყობა სახელმწიფო პოლიტიკის რანგში იქნება აყვანილი, ეს ნიშნავს, რომ გერმანიაში ნატო-ს ეგიდით შეხვედრები ვეღარ გაიმართება, რადგან თურქეთი კვლავ რჩება ნატო-ს ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ ქვეყნად.

ეროღანის მთავარი ბერკეტი ევროკავშირის წინააღმდეგ, სირიელ, ერაყელ და ავღანელ ლტოლვილთა ის მრავალმილიონიანი ნაკადებია, რომელთაც თურქეთი, 2016 წლის მარტის ევროკავშირთან შეთანხმების თანახმად, თავის ტერიტორიაზე იფარავს და მათ ევროპისკენ სვლის საშუალებას არ აძლევს. ერდოღანი იმუქრება, რომ თურქეთი გზას გაუხსნის ლტოლვილთა ნაკადებს ევროპისკენ, რაც თურქეთის ახალი პარტნიორის - რუსეთის ინტერესებშიც შედის. მაგრამ, მიუხედავად ემოციებისა, პროცესები ასე შორს ვერ უნდა წავიდეს. და ამის მიზეზი ისევ და ისევ რუსეთია.

თურქეთ-რუსეთის ურთიერთობები ბოლო დროს სულ უფრო აქტიურ ფაზაში გადადის: ბოლო შეხვედრა ორი ქვეყნის პირველ პირებს შორის 10 მარტს გაიმართა, სადაც განიხილეს ეკონომიკის, ენერგეტიკისა და სამხედრო სფეროებში თანამშრომლობის საკითხები, მათ შორის, თურქეთის კომპანიებისა და საკვების პროდუქციისთვის რუსეთში დაწესებული სანქციების შემცირების თემა. ასევე, შეხვედრისას მიაღწიეს შეთანხმებას ერთობლივი, რუსულ-თურქული საინვესტიციო ფონდის შექმნის თაობაზე.

თუმცა, მთავარი თემა, რამაც თურქეთის რუსეთთან დაახლოვება განაპირობა, სირიის საკითხია და სირიის კონფლიქტის შედეგად, თურქეთის საზღვრის გასწვრივ ქურთების პოზიციების გაძლიერება, რაც თურქეთის ხელისუფლების აზრით, მათი ქვეყნის ტერიტორიულ მთლიანობას უქმნის საფრთხეს.

სირიის საკითხში თურქეთისა და აშშ-ის დაპირისპირების ქვაკუთხედად "ქურთთა დემოკრატიული პარტია" და მისი გასამხედროებული ფრთა იქცა, რომლებიც თურქეთისთვის ტერორისტული ორგანიზაციები არიან, აშშ-სთვის კი - ერთ-ერთი მთავარი დასაყრდენი სირიის კონფლიქტში. თურქეთ-სირიის საზღვრის გასწვრივ ქურთების ბუფერული ზონის გაჩენა ის კოშმარია, რომელსაც თურქეთი ასე უფრთხის. აშშ-მ ახლახანს, მარტის დასაწყისში დამატებითი ძალები გაგზავნა თურქეთის საზღვართან ახლოს ქურთთა შეირაღებული რაზმების გასამაგრებლად. ასე რომ, თურქეთის საზღვრიდან სულ რაღაც 25 კილომეტრში ნატო-ს ორი წევრი ქვეყნის ინტერესი ერთმანეთს უპირისპირდება.

თურქეთს იმედი ჰქონდა, რომ რუსეთი ამ დილემის გადაჭრაში დაეხმარებოდა, მაგრამ, რუსეთისთვისაც ქურთული კარტი თურქეთის დასასუსტებლად არანაკლებ მომგებიანი აღმოჩნდა და ისიც აქტიურად აგრძელებს ქურთთა შეირაღებულ ფორმირებებთან ურთიერთობას.
რუსეთისთვის თურქეთი ევროკავშირისა და ნატო-ს დასუსტების საქმეში ერთ-ერთი მძლავრი იარაღია. ამასთან, რუსეთის ინტერესებში შედის ევროპისგან იზოლირებული და ნატო-ს სხვა წევრებთან კონფრონტაციით დასუსტებული თურქეთი, რომელიც რუსეთის ამბიციებს შავ ზღვაზე თუ ახლო აღმოსავლეთში ხელს ვეღარაფრით შეუშლის.

ამ მრავალფიგურიან თამაშში თურქეთი ყველაზე დაბნეული გამოიყურება, რომელსაც თითქოს უნდა აწყობდეს დასუსტებული ევროპა, რომელიც მას ნაკლებ პრეტენზიებს წაუყენებს, მაგრამ, მეორეს მხრივ, მისთვის გაცილებით საშიში გაძლიერებულ რუსეთთან პირისპირ დარჩენაა. თურქი მეცნიერები უკვე შეშფოთებით ლაპარაკობენ იმაზე, რომ რუსეთმა თურქეთი, ფაქტობრივად, ალყაში მოაქცია: რუსეთის მიერ კონტროლირებადი ყირიმისა და აფხაზეთის შავი ზღვის სანაპიროები; თურქეთის კიდევ ერთი მოსაზღვრე ქვეყანა - სომხეთი და რუსეთის მიერ კონტროლირებადი, თურქეთის მოსაზღვრე სირიის ქალაქები - ეს რაც შეეხება საგარეო რკალს. ამასთან, თურქეთი ენერგეტიკულადაც დამოკიდებული ხდება რუსეთზე: რუსეთი თურქეთისთვის გაზის ყველაზე მსხვილი მიმწოდებელია და რუსეთივე იწყებს თურქეთში პირველი ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობასაც, ისევე როგორც, ევროპისთვის განკუთვნილი ახალი გაზსადენების მშენებლობას.

თურქეთი აპირებს შეიძინოს რუსეთისგან საზენიტო-სარაკეტო სისტემები "ტრიუმფი" ს-400, რომელიც თითქოსდა ნატო-ს ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემების ალტერნატივად განიხილება. ამავდროულად, ეს ის რუსეთია, რომლის გენშტაბის უფროსი ვალერი გერასიმოვი აცხადებს, რომ მისმა ქვეყანამ დაიბრუნა კონტროლი შავ ზღვაზე, გადაწია რა უკანა პლანზე თურქეთი. ეს ის რუსეთია, რომელმაც, ახლახანს, 9 თებერვალს, აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ახალი შეფის - მაიკ პომპეოს - თურქეთში ვიზიტისას, დაბომბა "პარტნიორი" თურქეთის პოზიციები სირიის ქალაქ ელ-ბაბთან, რომლის დროსაც დაიღუპნენ და დაიჭრნენ თურქი სამხედროები, მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთმა წინა ღამეს გააფრთხილა რუსები მათი სამხედრო შენაერთების განლაგების შესახებ.

თურქეთი და მისი მეზობელი ქვეყნები, მათ შორის, საქართველო ძალზედ სერიოზული გამოწვევის წინაშე დგანან: თურქეთი საკვანძო ქვეყანაა ნატო-ს შავი ზღვის უსაფრთხოების ახალ სტრატეგიაში, რომლის გარეშეც, ბუნებრივია, ეს სტრატეგია ვერ განხორციელდება. ამავდროულად, რუსეთი მაქსიმალურად ცდილობს და მომავალშიც შეეცდება, შეავიწროვოს თურქეთის და ნატო-ს გავლენა შავ ზღვაზე, რასაც 2008 წელს მიუნხენის კონფერენციაზე რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმირ პუტინის გამოსვლით დაედო სათავე, სადაც მან განაცხადა, რომ ის აღარ დაუშვებს ნატო-ს გავლენის შემდგომ გაფართოებას შავ ზღვაზე.

მას შემდეგ რუსეთი ამ მუქარას, საქართველოსა და უკრაინის ნაწილების: აფხაზეთის და ყირიმის ოკუპაციით, წარმატებით ახორციელებს კიდეც. შემდეგი სამიზნე აშკარად თურქეთია, რომელიც ნატო-სა და რუსეთის დაპირისპირების ეპიცენტრში ექცევა. თურქეთმა, ბუნებრივია, ეს იცის. ამიტომ, ის, როგორც ჩანს, ორმაგ თამაშს თამაშობს: რუსეთით თავისი ნატო-ელი პარტნიორების მოთხოვნების დაბალანსებას ცდილობს, მაგრამ ნატო-სა და აშშ-სთან ურთიერთობის გაწყვეტასაც არ აპირებს, რუსეთისგან დაცვის მიზნით. მაგრამ საშიშია, თურქეთი ამ ორმაგ თამაშში არ გაიხლართოს. ბუნებრივია, ეს ახალი რეალობა უმნიშვნელოვანესი გამოწვევაა საქართველოსთვისაც, რომლის უსაფრთხოების კონცეფცია ახალი საფრთხეების გათვალისწინებით სერიოზულ განახლებას საჭიროებს.

მკითხველის კომენტარი (6)
TOTIKA
28 მარტი 2017 23:55
ევროპაში მყოფ ტურკებს ერდოგანის ნაირი პროვოკატორები არ აწყობტ, რადგან ამიტ საკმე უფუჩდებათ
ხელგაშლილი ჟორა არშაკოვიჩი, ისან ჰავლაბარში ყველა მიცნობს ტოო!!!
28 მარტი 2017 20:02
რუსეთის პირისპირ დატოვეს თურქეთი და ისიც დაუწვა, აბა რა გეგონათ, მუშტს გლიჯავდა ცხვირში?
ფხიზელი რუსი ხომ საშიშია მაგრამ, მთვრალი? მთვრალი რუსი უკვე საშიშზე უფრო საშიშია.
რუსი კი ყოველთვის ან ფხიზელია, ან მთვრალი. რა ატრინიროვკა სტალინმა ეს რუსები ტოო.
დათო
28 მარტი 2017 15:52
ხოხ სხვა ქვეყნის პრეზიდენტები, ხომ არც ბელადები და არც იმპერატორები არიან
iveria
28 მარტი 2017 12:43
ისეთ კომენტარებს წერთ რომ მგონია უკვე ნატოში ვართ, ანტისარაკეტო სისტემა გვიდგას საზღვრებთან და ტორნადოები ასაფრენად მზად არიან მეზობლების დასაბომბად.
რაც არ უნდა აგინოთ თურქეთს და ერდოღანს სწორედ თურქეთია საქართველოს მუშახელის მიმღები დღეს და არა ევროპა როგორც თქვენ ამბობთ, გამოხურული კარი თურქეთში და რუსეთში ეს იგივეა რაც მშიერი საქართველო– თუ თბილისი მაძღარია ისიც მხოლოდ რამოდენიმე უბანი, ეს არ ნიშნავს საქართველოს კარგადყოფნას.
ჯობია ისეთი სტატიები დადოთ რა შეიქმნა ახალი საქართველოში რა იხსნებ, რა სამუშაო ადგილები ემატება თორე ამ სტატიის არც აზრს და არ შედეგებს ჩვენ არც შეგვეკითხებიან და თუ ეს ორი ქვეყანა გაერთიანდა, ( ახსნა მეზარება –– დიდი დრო აღარ არის დარჩენილი კონსტანტინეპოლში ისევ ქრისტიანული ჯარი დადგეს) ვინმეს ეჭვი არ შეეპაროს რომ საქართველო ისრაელი ვერ გახდება ამ ხალხთან საომრად.
glaxuna
27 მარტი 2017 14:17
ერდოგანმა ა ჯ ო ბ ე ბ ს ჯკუას მოიხმოს და ემოციებს არ აყვეს და ცივი გონებით იმსჯელოს და იმოქმედოს...უნდა გაითავისოს -ურუსეთი ადამიანთა ემოციებსა
და ამბიციებზე თ ა მ ა შ ო ბ ს ,მისგან დაშვებულ შეცდომებს მიზანმიმართულად იყენებს და მერე ყოველივეს დ ა ს ც ი ნ ი ს... მისთვის ა რ ა ს ო დ ე ს არსებულა საერთაშორისო სამართალი,მეტიც მას დ ა ს ც ი ნ ი ს და ვ ე რ ა ს ო დ ე ს იურთიერთობებს ვერავისთან ს ა მ ა რ თ ა ლ ი თ (რომელ სამართლიანობაზე შეიძლება საუბარიც კი ურუს-მონღოლ ხალხთან...ვისაც 21-ე საუკუნეშიც ... ე შ ი ნ ი ა თ - თ ა ვ ი ს უ ფ ლ ე ბ ი ს და მისგამ წამოსული პასუხისმგებლობის და დღესაც ბელადების და იმპერატორების ძიებაში არიან( ?!!!) და ვინც ა რ იბრძვის თავისუფლებისათვის- ის ვერასოდეს შეიქმნება ს ა მ ა რ თ ლ ი ა ნ ი ) ... ან თურქეთმა - ერდოღანი უნდა მოიცილოს ,თორე კრემლის სპეც-სტრუქტურები
და მათი ცბიერი ვ ი რ თ ხ ა პუწინი -

ისე გააბითურებს,ა ზ ზ რ ზ ე ვერ მოვა...ეს კი საქართველოს ურუს-აზიურ შუა საუკუნეობრივ მოცემულობაში სრულყოფილად დააბრუნებს ,ანუ სრული უ პ ე რ ს პ ე ქ ტ ი ვ ო ბ ა დაგვიდგება,სრული უიმედობა,სრული რუსული უ უ ფ ლ ე ბ ო ბ ა- ს ი ღ ა ტ ა კ ე ...ანუ 2012 წლიდან დაწყებული პროცესი -რუსული ავტორიტარულ,ოლიგარქიულ-არაოფიციალური კრიმინალურ-კლანური მმართველობის სისტემა კიდევ უფრო განმტკიცება ... რაც ისე დაასუსტებს და დააუსუსურებს საქართველოს ჯერ კიდევ ს ა ხ ე ლ მ წ ი ფ ო ს,რომ მომავლისათვის საერთოდ ქართულ ს ა ხ ე ლ მ წ ი ფ ო ე ბ რ ი ო ბ ი ს არსებობასაც უდიდესი საფრთხე შეექმნება,ანუ სახელმწიფოებრიობის ურუსეთისაგან მე-3-ედ ლიკვიდაციის!

M.Z.GB.
27 მარტი 2017 10:38
"ქიციც გვესმის და ქიცმაცურიც "და ჩვენ ქართველებმა "ჩვენსას" უნდა მივაწვეთ თურქეთთან ურთიერთობისას,ოსმალოსთან "ძმობით", სიტყვითაც და საქმითაც კეთილმეზობლობის მცდელობით სასაზღვრო ფარტნიორთან ,თუ "იქიდან" არ მივიღეთ უკვე, ან მომავალში,ჩვენთვის "ვერ მისაღები ალიყული",ნებისმიერ საქართველოსთან შემხებ საკითხში,"რუსეთის მხ-დან ზეწოლით ერდოღანის თუ ვინც იქნება,მთავრობაზე ,საქართველოს შემხებ თემაზე,აქტიურად , ჩვენს მიერ აზერბაიჯანთან ძმობის გამოყენებით და მისი მხადაჭერით ჩვენდამი,თურქეთთან ჩვენი და მათი ,ურთიერთობისას,თუ არ " ჩავისვარეთ" ამ მართლა ჩვენთვის სტრატეგიულ მეზობელთან-ბაქოსთან უკვე, ან მომავალში.ჩვენთვის არსებობს "წითელი ხაზი.",ჩვენ და ბაქოს არ უ ნდა გვევნოს ოსმალოსაგან, მისი, მოსკოვთან "საქმეთა დალაგებით"."ეს ყველაფერი" თურქებს დფლომატიურად ღიად,უნდა ეთქვათ,ჩვენი მთავრობის მიერ და აზერბაჯანსაც ეთხოვოს რომ "ამის" შეახებ ანკარას აუწყონ.შემდგომი დაკვირვებით კეთლმეზობლობენ თუ არა, სიტყვითაც და საქმითაც,ჩვენი მეზობლები,შემდგომი "სარკისებრი" რეაგირებით მათდამი,უკვე ჩვენი სხვა სეტრატეგიული მოკავშირის აშშ-ს, საქმის კურსში ჩაყენებით,მათი მათთან ურთიერთობისას.,ჩვენი ქვეყნის ინტერესების დაცვის მცდელობით,დარწმუნებული ვარ დაცვითაც.

რუბრიკის სხვა სიახლეები
აპირებთ თუ არა არჩევნების მეორე ტურში მონაწილეობის მიღებას?
თქვენი აზრი მნიშვნელოვანია!..
აპირებთ თუ არა არჩევნების მეორე ტურში მონაწილეობის მიღებას?
თვის კითხვადი სტატიები