შენი საზაფხულო მარშრუტი - "მაჭახელას თოფის“ გზა
18-06-2018
შენი საზაფხულო მარშრუტი - "მაჭახელას თოფის“ გზა
"მა­ჭა­ხე­ლას თო­ფის გზა“ აჭა­რის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე სა­ინ­ტე­რე­სო მარ­შრუ­ტია, რო­მე­ლიც სა­შუ­ა­ლე­ბას გაძ­ლევთ, ერ­თდრო­უ­ლად მო­ი­ნა­ხუ­ლოთ მა­ჭა­ხე­ლას გან­თქმუ­ლი თო­ფის მო­ნუ­მენ­ტი, მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის დრო­ინ­დე­ლი ქვე­მე­ხი სო­ფელ სკურ­დიდ­ში, ცხემ­ლა­რას თა­ღო­ვა­ნი ხიდი, ჩანჩქე­რი, გვა­რას ცი­ხის ნან­გრე­ვე­ბი, 200 წლის ულა­მა­ზეს მე­ჩეთ­ში გან­თავ­სე­ბუ­ლი სო­ფელ ზედა ჩხუ­ტუ­ნე­თის ის­ტო­რი­ულ-ეთ­ნოგ­რა­ფი­უ­ლი მუ­ზე­უ­მი და მა­ჭა­ხე­ლას ეროვ­ნუ­ლი პარ­კის ულა­მა­ზე­სი ბუ­ნე­ბა: ქო­ქო­ლე­თის, ტყუ­პი ჩანჩქე­რი­სა და მთა­ვა­რან­გე­ლო­ზის ბი­ლი­კე­ბი.

თუ "თო­ფის გზა“ და მა­ჭა­ხე­ლას ხე­ო­ბა ჯერ არ გი­ნა­ხავთ, ეს ნიშ­ნავს, რომ წინ ერთი ან რამ­დე­ნი­მე­დღი­ა­ნი სი­ა­მოვ­ნე­ბა
გე­ლით - ამ კუ­თხის ის­ტო­რი­ა­ში მოგ­ზა­უ­რო­ბა, სა­დაც მო­მა­ვალ­შიც არა­ერ­თხელ მო­გინ­დე­ბათ დაბ­რუ­ნე­ბა.

მარ­შრუ­ტის და­სა­წყის­ში, ხელ­ვა­ჩა­უ­რის მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტეტ­ში გავ­ლი­სას გზად მა­ჭა­ხე­ლას თო­ფის ქან­და­კე­ბა გხვდე­ბათ - თოფ­მა მე-18 სა­უ­კუ­ნი­დან გა­უთ­ქვა სა­ხე­ლი ხე­ო­ბას. აქ კაჟ-ჩახ­მა­ხი­ან თო­ფებს, დამ­ბა­ჩებ­სა და ხმალ-ხან­ჯლებს ამ­ზა­დებ­დნენ. "
თო­ფის გზას“ სწო­რედ იმ სოფ­ლამ­დე აჰ­ყავ­ხართ, სა­დაც ახ­ლაც ცხოვ­რო­ბენ სა­ხელ­გან­თქმუ­ლი თო­ფის ოს­ტა­ტე­ბის შთა­მო­მავ­ლე­ბი. მარ­თა­ლია, თა­ნა­მედ­რო­ვე ეპო­ქა­ში კა­ჟი­ა­ნი თო­ფე­ბით აღა­რა­ვინ იბ­რძვის, თუმ­ცა ად­გი­ლობ­რი­ვე­ბი აქ ჩა­მო­სულ ტუ­რის­ტებს მა­ჭა­ხე­ლას ხე­ო­ბის გა­საც­ნო­ბად, პირ­ველ რიგ­ში, თო­ფის ის­ტო­რი­ას უყ­ვე­ბი­ან.

აქ­ვეა VI სა­უ­კუ­ნე­ში აგე­ბუ­ლი გვა­რას ცი­ხის ნან­გრე­ვე­ბი, სა­ი­და­ნაც ულა­მა­ზე­სი ხე­დე­ბი იშ­ლე­ბა ოთხი­ვე მხა­რეს. ცი­ხეს სტრა­ტე­გი­უ­ლი და­ნიშ­ნუ­ლე­ბა ჰქონ­და და აქ სათ­ვალ­თვა­ლო კოშ­კე­ბი იყო მო­წყო­ბი­ლი. თო­ფის მო­ნუ­მენ­ტის შემ­დეგ ცხემ­ლა­რას თა­ღო­ვან, ქვით­კი­რის ვიწ­რო ხიდს გა­ივ­ლით, რო­მე­ლიც შუ­ა­სა­უ­კუ­ნე­ებ­შია აგე­ბუ­ლი და სი­ვიწ­რო­ვის გამო მხო­ლოდ ფე­ხით მო­სი­ა­რუ­ლე­ე­ბის­თვი­საა გან­კუთ­ვნი­ლი.

ზედა ჩხუ­ტუ­ნე­თი - მა­ჭა­ხე­ლას ხე­ო­ბის სა­ზღვრის­პი­რა სო­ფე­ლი­აქ მთავ­რდე­ბა სა­ქარ­თვე­ლო და იწყე­ბა თურ­ქე­თი. "ჩხუ­ტუ­ნეთ­ში გა­სა­ყიდ მი­წას ვერ ნა­ხავთ, გა­მო­რი­ცხუ­ლია, აქ ვინ­მე უცხო და­სახ­ლდეს. ყვე­ლა უვ­ლის და უფრთხილ­დე­ბა თა­ვი­სი წი­ნაპ­რე­ბის კარ-მი­და­მოს, შე­იძ­ლე­ბა ზოგი ქა­ლაქ­ში იყოს გა­და­სახ­ლე­ბუ­ლი, მაგ­რამ მი­წას აქ არა­ვინ გა­ყი­დის,“ - ამ­ბო­ბენ ჩხუ­ტუ­ნე­თე­ლე­ბი.

სო­ფელ­ში რამ­დე­ნი­მე ჩანჩქე­რი და სა­სე­ირ­ნოდ მო­სა­ხერ­ხე­ბე­ლი, მყარგრუნ­ტი­ა­ნი ბი­ლი­კია. თუ აჭა­რის სხვა სოფ­ლებ­შიც ყო­ფილ­ხართ, აღარ გა­გიკ­ვირ­დე­ბათ, რომ სახ­ლე­ბის უმ­რავ­ლე­სო­ბა აქ ხი­საა და ძვე­ლია. არ გა­გიკ­ვირ­დე­ბათ, თუმ­ცა ბევ­რგან შე­ჩერ­დე­ბით, რომ ხის პა­ტა­რა, დაბ­რე­ცილ ფან­ჯრებს და­აკ­ვირ­დეთ და ნა­ლი­ებ­ში შე­იჭ­ვრი­ტოთ.

ეს უძ­ვე­ლე­სი ნა­გე­ბო­ბე­ბი სი­მინ­დი­სა და ხი­ლის შე­სა­ნა­ხად გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა: სი­მინ­დი თაგ­ვის­თვის მი­უწ­ვდო­მე­ლი უნდა იყოს, ამი­ტო­მაც დგას ნა­ლი­ე­ბი მა­ღალ ბო­ძებ­ზე, ნა­გე­ბო­ბის კედ­ლე­ბის ფარ­ღა­ლა­ლა ფიც­რებ­ში კი თა­ვი­სუფ­ლად გადი-გა­მო­დის ქარი და ად­ვი­ლად აშ­რობს სი­მინდს. ნა­ლი­ე­ბი აჭა­რის სოფ­ლებ­ში დღემ­დე აქვს ყვე­ლა ოჯახს, ზოგს ორ­სარ­თუ­ლი­ა­ნიც: პირ­ველ­ზე სი­მინდს აშ­რო­ბენ, მე­ო­რე­ზე კი, ხილს ინა­ხა­ვენ.

მუ­ზე­უ­მი 200 წლის ფე­რად მე­ჩეთ­ში

მა­ჭა­ხე­ლას ის­ტო­რი­ულ-ეთ­ნოგ­რა­ფი­უ­ლი მუ­ზე­უ­მი 1984 წელს გა­იხ­სნა და 200 წლის წინ აგე­ბულ ხის სამ­სარ­თუ­ლი­ან მე­ჩეთ­შია გან­თავ­სე­ბუ­ლი.

აქ მო­სუ­ლი სტუ­მა­რი მა­ჭახ­ლე­ლე­ბის სა­უ­კუ­ნე­ე­ბის წი­ნან­დელ ყო­ფას ნა­ხავს. სა­ო­ჯა­ხო ნივ­თე­ბი, ქა­ლის სამ­ზით­ვო სკივ­რე­ბი, თოფ მა­ჭა­ხე­ლას უკა­ნას­კნე­ლი ოს­ტა­ტის ხელ­სა­წყო­ე­ბი და დაზ­გა - ყვე­ლა ექ­სპო­ნა­ტი ად­გი­ლობ­რი­ვე­ბის ოჯა­ხე­ბი­და­ნაა შეგ­რო­ვი­ლი და ხე­ო­ბის ნამ­დვილ ის­ტო­რი­ას გი­ცო­ცხლებთ.

მუ­ზე­უ­მი - მე­ჩე­თის ნა­გე­ბო­ბას მა­ღალ­მხატ­ვრუ­ლი ღი­რე­ბუ­ლე­ბა აქვს: რო­გორც მუ­ზე­უ­მის დი­რექ­ტო­რი, მალ­ხაზ ნა­გერ­ვა­ძე გვე­უბ­ნე­ბა, ორა­სი წლის მე­ჩე­თის მო­ხა­ტუ­ლო­ბა რეს­ტავ­რი­რე­ბას დღემ­დე არ სა­ჭი­რო­ებს, ფე­რა­დი ორ­ნა­მენ­ტე­ბი მზის შუქ­ზე ახ­ლაც ისე ხას­ხა­სებს, თით­ქოს ლაზ­მა ოს­ტა­ტებ­მა ეს-ესაა მო­ხა­ტეს.

მა­ჭა­ხე­ლას თო­ფის ის­ტო­რია


ნოე ნა­გერ­ვა­ძე თოფ მა­ჭა­ხე­ლას ოს­ტა­ტე­ბის შთა­მო­მა­ვა­ლია. რო­გორც გვე­უბ­ნე­ბა, თო­ფის ოს­ტა­ტე­ბი ქავ­თა­რა­ძე­ე­ბი, ძნე­ლა­ძე­ე­ბი და კა­ხი­ძე­ე­ბიც იყ­ვნენ.

"მა­ჭა­ხე­ლამ” პო­პუ­ლა­რო­ბა იმით მო­ი­პო­ვა, რომ იმ დრო­ი­სათ­ვის არ არ­სე­ბობ­და კა­ჟი­ა­ნი სა­კე­ტის მქო­ნე თოფი. გა­მო­ი­გო­ნეს თო­ფის კა­ჟის ქვა, რო­მე­ლიც ჩა­მოჰ­კრავ­და ფო­ლა­დის ფირ­ფი­ტას, ის­ვრი­და ნა­პერ­წკალს, ეცე­მო­და დენთს და თოფი ვარ­დე­ბო­და. რო­გორც არ უნდა გა­გე­ტე­ნა, მა­ჭა­ხე­ლას თო­ფის ლულა არ გას­კდე­ბო­და და სა­მიზ­ნემ­დეც შორს მი­დი­ო­და, ამი­ტომ ჰქონ­და "მა­ჭა­ხე­ლას“ უპი­რა­ტე­სო­ბა სხვა თო­ფებ­თან შე­და­რე­ბით. უფრო მეტს კი ნოე ნა­გერ­ვა­ძე გვი­ამ­ბობს

სა­ო­ჯა­ხო სას­ტუმ­რო­ე­ბი მა­ჭა­ხე­ლას ხე­ო­ბა­ში

სა­ო­ჯა­ხო სას­ტუმ­რო­ე­ბის უპი­რა­ტე­სო­ბა, რო­გორც მა­ჭა­ხე­ლას ხე­ო­ბა­ში, ისე სხვა­გან ის არის, რომ შე­გიძ­ლია ოჯა­ხე­ბის ნამ­დვი­ლი ყოფა ნახო, და­აკ­ვირ­დე რო­გორ მი­ე­რე­კე­ბი­ან ძრო­ხებს დი­ლით სა­ძო­ვარ­ზე, სა­ნამ შენს სა­უზ­მეს გა­ამ­ზა­დე­ბენ, შე­იძ­ლე­ბა იმა­ვე ბოს­ტან­თან ახ­ლოს გა­გი­შა­ლონ სუფ­რა, სა­ი­და­ნაც ეს-ესაა დაკ­რი­ფეს პიტ­ნა და ნა­დუღს შე­უ­რი­ეს.

თუმ­ცა სა­ო­ჯა­ხო სას­ტუმ­რო "ზურა“ სტუმ­რებს არამ­ხო­ლოდ გემ­რი­ე­ლი კერ­ძე­ბით უმას­პინ­ძლდე­ბა, როცა ტუ­რის­ტე­ბის ჯგუ­ფე­ბი ჰყავს, სას­ტუმ­როს მე­პატ­რო­ნე მალ­ხაზ ნა­გერ­ვა­ძე, შვი­ლებ­სა და ნა­თე­სავ-მე­ზობ­ლე­ბის ბავ­შვებს ეძა­ხის, ეზო­ში სა­ცეკ­ვაო მო­ე­დანს აწყობს და უცხო­ელ ტუ­რის­ტებს ქარ­თუ­ლი ცეკ­ვე­ბით ახა­ლი­სებს, ბავ­შვე­ბი ცეკ­ვა­ვენ თა­ვა­დაც და აცეკ­ვე­ბენ სხვებ­საც.

სას­ტუმ­რო "ნო­ე­ში“ კი მწვა­ნე ლო­ბი­ოს, ბო­რა­ნოს, სი­ნო­რი­სა და სხვა ტრა­დი­ცი­უ­ლი კერ­ძე­ბის და­გე­მოვ­ნე­ბის გარ­და ულა­მა­ზე­სი ხე­დე­ბით ტკბო­ბა შე­გიძ­ლი­ათ. ოჯა­ხის ვე­რან­დი­დან აქ მა­ჭა­ხე­ლას მთე­ლი ხე­ო­ბა მო­ჩანს: თუ დი­ლით ადრე გა­იღ­ვი­ძებთ, ნა­ხავთ, რო­გორ იფან­ტე­ბა ხე­ო­ბა­ში ნის­ლი ნელ-ნელა და მკვეთრდე­ბა საკ­ვა­მუ­რი­ა­ნი სახ­ლე­ბის, მოვ­ლი­ლი, კოპ­წია ბა­ღჩა-ბოსტნე­ბის კონ­ტუ­რე­ბი.

ფე­ხით მთა­ში

თუ და­სახ­ლე­ბუ­ლი პუნ­ქტე­ბი­დან მო­შო­რე­ბით, ხე­ლუხ­ლე­ბელ ტყე­ებ­ში გსურთ მოგ­ზა­უ­რო­ბა, მა­ჭა­ხე­ლას ეროვ­ნულ პარკში შე­გიძ­ლი­ათ სა­სურ­ვე­ლი ბი­ლი­კი აირ­ჩი­ოთ: წაბ­ლის, წიფ­ლი­სა და რცხი­ლის ხე­ე­ბი ჯგუფ-ჯგუ­ფად მთა­ვა­რან­გე­ლო­ზის მთის ბი­ლიკ­ზე თქვე­ნი მთა­ვა­რი მეგ­ზუ­რე­ბი იქ­ნე­ბი­ან. თუმ­ცა გარ­და ამ ბი­ლი­კი­სა, მა­ჭა­ხე­ლას ნაკ­რძალ­ში ქო­ქო­ლე­თის ან ტყუ­პი ჩანჩქე­რის ბი­ლი­კიც შე­გიძ­ლი­ათ და­ლაშ­ქროთ. მთა­ვა­რან­გე­ლო­ზის რვა­კი­ლო­მეტ­რი­ა­ნი ბი­ლი­კი მთა­ვა­რან­გე­ლო­ზის მთით მთავ­რდე­ბა.

მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი ინ­ფორ­მა­ცია მა­ჭა­ხე­ლას თო­ფის გზით და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­ლი ტუ­რის­ტე­ბის­თვის:

მა­ჭა­ხე­ლა­ში სა­მარ­შრუ­ტი ტაქ­სი და­დის, რომ­ლის ღი­რე­ბუ­ლე­ბაც 2 ლა­რია.ქვე­და ჩხუ­ტუ­ნე­თი-ბა­თუ­მი 07:00 ბა­თუ­მი - ქვე­და ჩხუ­ტუ­ნე­თი - 16:00ზედა ჩხუ­ტუ­ნე­თი-ბა­თუ­მი 09:00 ბა­თუ­მი-ზედა ჩხუ­ტუ­ნე­თი - 12:30

ტაქ­სი: 90 -100 ლარი.

და­მა­ტე­ბი­თი ინ­ფორ­მა­ცი­ის­თვის და­უ­კავ­შირ­დით ტუ­რის­ტულ სა­ინ­ფორ­მა­ციო ცენ­ტრებს ნომ­რებ­ზე: +995 577 90 90 91 +995 577 90 90 93

ან მი­მარ­თეთ ად­გი­ლობ­რივ ტუ­რის­ტულ სა­ა­გენ­ტო­ებს, რო­მელ­თა სა­კონ­ტაქ­ტო ინ­ფორ­მა­ცი­აც შე­გიძ­ლი­ათ მო­ი­ძი­ოთ ვებ-გვერ­დზე: gobatumi.com
მკითხველის კომენტარი (0)
კომენტარი ჯერ არ გაკეთებულა.
იყავი პირველი!

რედაქტორის რჩევით